LiberQuartus
7tn̄ coīter negat̉. Sꝫ qꝛ augꝰ. videt̉ hoc dicere. ꝓpter hͦnotādū ꝙ cooꝑari alij ē dupl̓r. Uel ꝑ modū ꝟe efficientis ſicut natura cooꝑat̉ deo ī ꝓductōe naturaliū. ⁊ li. arbi. gr̄e ī faciēdo opꝰ meritoriū. Uel ꝑ modū diſponētisſicut cooꝑatur hodeo qͣꝫtū ad grām. qꝛ ſe diſponit Primo mō qͥcqͥd videat̉ dicere magr̄. d̓s dare nō potuit. qꝛcreatura capax nō fuit. nec hoc mō intellexit Aug. Sicut em̄ tactū fuit ī pͥmo li. di. xiij. ⁊ ꝑ obiectōes oſtenſuꝫdare grām ē potētie infinite ⁊ potētie ſupra mētem humanā que īmediate ē in deū. Secūdo ꝟo mō dare potuit vt hō ẜm actū interiorē baptiſato grām obtineret. nōgrām efficiēdo ſꝫ ip̄am impetrādo. ſicut dedit hominiꝟtutē faciēdi miracula. nō qꝛ ip̄e ea efficeret. ſꝫ ꝟtute ſibi a deo data qͦtiēs vellet impetraret. Sꝫ hāc nō dedithomī .ſ. vt tm̄ poſſet interiꝰ ī ſaluādo aīam. ſicut exterius ꝟtute miraculoꝝ ſanat corꝑa. tūc enī ad eos recurreret̉ ꝓ ſalute aīe. ſicut ad deū. Dn̄s aūt qͣꝫtū ad hāc potētiā oēs fecit eqͣles. vt ſalutē aīe a ſe ſolo doceat reqͥrēdāOm̄s enī eqͣliter purgāt qͥ ſacr̄m admīſtrāt. ⁊ ita nō eſtefficacia in actu mētis baptizātis. ſꝫ ſolū ī admīſtratōeſacr̄i. ⁊ ꝑ hͦ manifeſta ē ſolutio obiectoꝝ. ¶ Ad illud gͦqd̓ obr̄ ꝙ angelus ſuꝑioris ordinis purgat. ⁊cͣ. Dd̓ꝫ ꝙillud ē intelligēdū qͣꝫtū ad cognitōem. ⁊ hoc ſolū diſpoſitiue. Sꝫ magis ē purgare affectiuā. qꝛ magis ē deo cōiūcta. Preterea habitus qͥ reformat ē habitꝰ magis deiformis. nihilominꝰ tn̄ dicit Aug. ꝙ ſolus deꝰ ē doctor.ſicut ſolus baptiſat interiꝰ. Sꝫ in hͦ nō ꝯͣdicit dyo. nōem̄ vult excludere diſpōem doctoris exterioris q̄ eſt permodū cuiuſdā extēſiōis. ſꝫ vult ꝙ habitꝰ a ſolo deo infūdat̉. nec ī hoc excludit cooꝑatōne luīs naturalis. Aliqͣenī ſūt q̄ poſſumus cognoſcere ꝑ lumē naturaliter inditū. Similit̓ aliqͣ bona ſūt ad que poſſumꝰ aſſuefieri ꝑrectitudinē naturaliter inſertā. ⁊ ſicut ad ea q̄ ſup̄ naturā ſūt ſolus d̓s eleuat cognitiuā. infūdendo habitū cognitiuū. vtpote illuſtratōem ꝓph̓ie vel fidei. ſic cū gratiagratū faciēs ⁊ charitas eleuet ſupra naturā. n̄ inſūt ibiniſi ꝑ infuſionē. ⁊ ſicut cognitiua deo cooꝑante p̄t ſe ꝑficere aliquo habitu naturali. vtpote cognitōis natural̓aliqͦ nō vtpote infuſe. ſic ⁊ ex ꝑte affectiue eſt intelligendū qͣꝫtū ad habitꝰ morales ⁊ infuſos. ⁊ qꝛ gratia gratuꝫfaciēs naturā ſupra ſe eleuat. habitus ē infuſus. ⁊ iō abillo ſolo ē qd̓ p̄t illabi aīe. Quāuis aūt vtrūqꝫ ſit a deo.tamē ī habitu cognitōis doctor p̄parat nō ſolū ꝟbo exteriori. ſꝫ etiā ꝑ habitū interiorē. ⁊ ita vnꝰ ē melior doctorqͣꝫ alter. Ita deꝰ potuiſſet facere ī baptiſmo. ſꝫ noluit vtei ſoli om̄i potentia honor ⁊ gl̓ia attribuat̉. ¶ Ad illd̓qd̓ ob̓r de medicina corꝑali patet rn̄ſio. ꝙ nō eſt ſimile.qꝛ medicine ſanitatē nō efficiūt. ſꝫ diſponūt adiuuādonaturā. Nō eſt etiā ſil̓e. qꝛ corꝑalia mutuo agūt ⁊ patiunt. nō ſic aūt aīa influit ī aīam. ⁊ rō huiꝰ aſſignata fuitin pͥmo li. ¶ Ad illud qd̓ obr̄de expulſiōe demonū. dicēdū ꝙ illd̓ nō ē maiꝰ ſꝫ minꝰ. qꝛ demō p̄t expelli ſine melioratōe ⁊ infuſiōe gr̄e. ſꝫ nō culpa. demō enī p̄t expelli.qꝛ p̄t artari ꝑ ꝯͣriā ptāte. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ de gr̄a. di.cēdū ꝙ gr̄a expellit informādo nō efficiēdo. ⁊ qꝛ aīa nōpōt aīam informare. iō nec actū illū cōicare. effectiue ātſolus d̓s ē qͥ p̄t grāꝫ dare. Patet gͦ. de qͣ ptāte augꝰ. ītellexit .ſ. de ptāte cooꝑatōis. q dr̄ aliqͥs cooꝑari. nō qꝛ ſmul cū illo efficit. ſꝫ qꝛ aliqͦ dono ſibi dato aliqͥd facit. qͦfcō d̓s facit .ſ. ſolo nutu metis ſine actu ſacri. Un̄ ſicutbtūs petrꝰ dr̄ mortuos ſuſcitaſſe. ⁊ infirmos curaſſe. ⁊habere virtutē curādi ⁊ grām ſanitatū. nō qꝛ ip̄a facerꝫſꝫ qꝛ d̓s nutu ſuo faciebat ſine aliqͦ viſibili ſacramento.ſic diceret̉ aliqͥs purgare ⁊ purificare ⁊ deo cooꝑari. ſi
data eēt ei cōſimilis gr̄a ad aīas purgādas. qd̓ noluitdeus. ſicut dicit augꝰ. Ideo etiā nō dedit ꝙ vnus baptiſaret melius qͣꝫ alter. ⁊ ſi mgr̄ ita intellexit bn̄ intellexit.⁊ rōes inducte ad oppoſitū nō ſūt cōtra ip̄m. verūtamēip̄e in lr̄a multū expͥmit. ⁊ ideo ī ꝑte iſta nō eſt ei vſqꝫ qͣqꝫcōſentiēdū. ⁊ ita patet ſolutio obiectoꝝ. Ad hoc ꝓbleuma terminandū valent que ſcripta ſunt de donatōe gr̄exiiij. di. li. j. ¶ QueſtioUtrū chriſto data ſit ptās dimittēdi pctā. Et ꝙ ſic videt̉. An̄ reſurrectōem em̄ dicit Mat. ix. vt aūt ſciatisqꝛ filiꝰ hoīs hꝫ ptātē dimittēdi pctā. Pꝰ reſurrectōemdicit Math̓. vl. data eſt mihi om̄is poteſ. ⁊c̄. ¶ Itē rōne vr̄. qꝛ xp̄ūs ē redēptor ẜm ꝙ hō ⁊ mediator. ſicut dicitur ī li. iij. ſentētiarū. diſt. xix. ſꝫ magis ē redimere genꝰhumanū qͣꝫ humana pctā dimittere. g. ⁊c̄. ¶ Itē humana natura eſt vnita diuine in vnitate perſone. gͦ multofortius ī vnitate oꝑatōis. gͦ qͣꝫuis ſit dei ſolius. eſt tam̄hoīs chriſti etiā dimittere pctā. ¶ Cōtra ille ſolus poteſt pctā dimittere qͥ p̄t aīas viuificare. ſꝫ ſolius dei etnō alteriꝰ eſt aīas viuificare. ſicut dicit ang. cͦ. ⁊c̄. ¶ Itēqͣꝫuis homo iſte ſit deo vnitus. tn̄ homo ē ⁊ creatura. gͦfinite potētie. ſꝫ aīam recreare cū ſit facta nihil ꝑ peccatū. eſt infinite potētie ergo illud nō p̄t chriſtꝰ ẜm ꝙ hō.¶ ℟ª. dd̓m. ꝙ ſi intelligat̉ de poteſtate effectiua dimittendi peccata. ſic ſolius dei eſt non homīs. quia chriſtꝰinterius baptiſat non ẜm ꝙ homo. ſꝫ ſcd̓m ꝙ deus. Siaūt de poteſtate diſpoſitiua. vtpote per modū meriti.ſic chriſtus meruit nobis dimittere peccata. ⁊ qͣꝫtumad penam. ⁊ quantum ad culpam ¶ Unde quia deusdedit dona hominibꝰ. ⁊ donauit culpaꝫ. Quia vero homo innocēs accepit ī nobis dona. id eſt meruit vt nosacciperemus. Meruit autē chriſtus nobis remiſſionēculpe ⁊ relaxationē pene ſua paſſione q̄ fuit deo gratiſſima. ⁊ in ſe fuit acerbiſſima. nullo modo ex delicto ſuo.īmo ꝓpter ſoluēda debita noſtra. ⁊ in hoc habet chriſtꝰexcellere inqͣꝫtū hō ī ptāte dimittēdi penā. qꝛ ꝑ ſe p̄t totū ꝯdonare. ſicut ⁊ fecit mulieri ī adulterio dep̄heſc. etnūc etiā p̄t ſine claue aliqͦ. Alij aūt hoīes ſi hͦ pn̄t. hoc ēꝑ ptātē q̄ dn̄s eis cōmiſit ſue paſſionis theſaurū ⁊ meritū diſpēſandū qͣſi cuſtodibꝰ theſauri. Ideo ampliorimodo nobilitatis attribuit̉ chriſto etiaꝫ ẜm ꝙ hō ptāsdimittēdi pctā qͣꝫ alijs. nō ꝙ ip̄e deleat culpā. ſicut oſtēdūt rōes. qꝛ ſicut ꝓbatū ē in pͥmo li. ⁊ in p̄cedēti ꝓbleumate talis deletio fit ꝑ gr̄e infuſionē ⁊ creatōem. ⁊ iſteeſt actus potētie infinite. creatura aūt potentie infinite nō eſt capax. nec ꝑ potentiā finitā pōt cōtinuari potentie agētis actu infinito. ⁊ ideo nullo modo nec vnitenec nō vnite creature cōuenit ptās baptiſandi interiꝰ.ſiue remittendi pctā effectiue. ſed ſolū diſpoſitiuc. et hͦcōpetit merito chriſti. vel tm̄ formaliter. ⁊ hͦ cōpetit gr̄equā impetrat chriſtus. Ex his patēt obiecta. Quod edicitur in Mat. intelligit̉ ẜm ideomatū cōmunicatōꝫ.nō ẜm ꝙ homo hoc poſſit. ¶ Ad illud qd̓ ob̓r de redē ptione. dd̓m. ꝙ in redēptōne duo ſūt. eſt em̄ ibi ſolutō ꝑcij ꝓ qͦ eramꝰ obligati. ⁊ donatio per quā ſumus reconciliati. Primū qͥdem ē minoris potentie. ſcd̓m maioris⁊ ratione primi dicitur redemptor. ſcꝫ ratōne humanitatis. ratione ſecundi qͣꝫtum ad diuinitateꝫ. nec humanitas ſuffeciſſet niſi deitati vnita eſſet. ¶ Ad aliud dicēdū ꝙ vnitas que eſt oꝑatōis nō ſeqͥtur vnitatē ꝑſonſed nature. Et qꝛ patris ⁊ filij vna eſt natura qͣꝫuis dueſint ꝑſone. ideo vnā habent operationem. Quia ꝟo humanitas ⁊ diuinitas in chriſto ſunt diuerſe nature. id̓odiuerſas oꝑationes habent
28
33
29
YI
30
35
32
36