Di.IIII

rituſctō nō poſt multos hos dies ¶ Ad illud qd̓ q̄rūtqͣre martyriū d̓r baptiſmꝰ ſāguinis ⁊c̄. dici pōt ꝙ ī martirio ponit̉ vita carnis. ⁊ ꝙ ita illa in ſanguīe ē ẜm ꝙ diin lege moyſi. Uel dd̓. ꝙ hͦ dr̄. qꝛ oē genꝰ marturij ibi hꝫfinē. Nam ab oībꝰ alijs legimꝰ ſctōs int̓dū liberatos p̄terqͣꝫ a pena gladij. Si q̄rat̉ rō huiꝰ pōt dici ꝙ hͦ genuspene ē a mola volūtate hoīs īmediate. ſꝫ alia gn̄a penarū ſūt a creaturis oꝑantibꝰ naturalit̓. ⁊ qm̄ martyr deoobtēꝑat ꝯgruū eſt vt ei ad manifeſtatōeꝫ diuīe bonitatꝭ⁊ in teſtimoniū ſue virtutis obtemꝑat cetera oꝑantia ꝑnaturā. Mala aūt volūtas ꝯͣ deū nitit̉. ⁊ dn̄o reſiſtere vult. ⁊ iuſto dei iudicio ſinit̉ male agere cū vult. ⁊ id̓onec ē ꝯgruū vt martyri ſubueniat̉. neqꝫ vt carnifex ꝓhibeat̉. Uel iō deus ceteros martyres huic pene ſubiacere diſpoſuit vt nullus euadat. Magis em̄ ꝯgruebat dehac qͣꝫ de alia. qꝛ ab hac vnigenitū nō eripuit. qͥd gͦ mirūē ſi alios nō eripit. ne forte ſeruꝰ videat̉ maior dn̄o ſuo.Prīa tn̄ rō videt̉ melior. ¶ Ad illd̓ qd̓ obr̄ vltīo ꝙ magiſter tm̄ ponit tria ⁊ Dam. ix. dd̓m ꝙ mgr̄ nō agit hic.niſi & baptiſmo qͥ purificat. ⁊ hūc ꝯp̄hendit ſub triplici dr̄ia. Dam̄. aūt accipit dr̄ias baptiſmi ⁊ qͣꝫtū ad purificatōꝫ. ⁊ qͣꝫtū ad ſignificatōeꝫ. iō pōit. ix. qͦꝝ ſic pōt patere ſufficiētia. Nā baptiſmata ꝑticularia ad ſignificatiōem fuerūt ante legē nouā. In lege aūt noua ad purificatōeꝫ. Prīa qͣttuor ſūt. ẜm qͣttuor q̄ p̄figurāt̉ ī baptiſmo. In baptiſmo eī eſt aq. eſt ſpūs. ē paſſiōis ꝟtꝰ. ⁊ qͣrto baptizandi actꝰ. qͣꝫtū ad aquā p̄ceſſit figura ī baptiſmo diluuij ẜm ꝙ dr̄. jͣ. Pe. iij. quos nūc ſil̓is forme ⁊ ſaluos facit baptiſma. Premiſerat em̄ ꝙ ī diluuio. viij. anime ſalue ſūt facte ꝑ aquā. qͣꝫtū ad aquā ⁊ ſpm̄ in baptiſmo maris rubri. De hͦ dicit apl̓s. j. ad cor. x. ꝙ oēs baptiſati ſt̓ ī nube ⁊ ī mari. ⁊ nubes illa erat ignea in qͣ ſignat̉ gr̄e .ſſ. efficacia. qͣꝫtū ad virtutē paſſiōis p̄figurat̉ inbaptiſmo legis. vbi ē aſperſio ꝑ aquā luſtratōis. ⁊ eratcinis vitule rufe. id eſt in cuius vitule occiſione ſignatur paſſio chriſti. vt aqua luſtrationis habens vimab illo cincre. ſignificet baptiſmum habere virtutema paſſiōe xp̄i. Et de hoc baptiſmate habet̉ ſepe in lege.⁊ ad Heb̓. ix. cinis vitule aſperſꝰ inqͥnatos ſctīficabatad emūdatōeꝫ. qͣꝫtū ad actū baptizādi ī baptiſmo Ioh̓.vbi īmergebat̉ qͥs ī noīe venturi ī qͦ p̄ceſſit exp̄ſſa figuraqͣꝫtū ad actū. De hͦ baptiſmate dr̄ Math̓. iij. ⁊ Luce. iij.Mar. j. Io. j. ⁊ ſic qͣꝫtū adſignificatōeꝫ ſūt qͣttuor. qttuor aūt ſunt qͣꝫtū ad purificatōeꝫ. Eſt em̄ purificatioaculpa. et ſic baptiſmꝰ pnīe. Et a culpa ⁊ pena ſatiſfactoria. ⁊ ſic baptiſmꝰ aqͣ. Et a ſeq̄la. ⁊ ſic baptiſmus in lin.guis igneis. Et ab oī miſeria. ⁊ ſic baptiſmꝰ ſanguinis⁊ ſic patꝫ ꝙ in lege noua ſunt quattuor purificantia. etin lege ante nouā ſunt qͣttuor ſignificātia. ⁊ mediū iungēs hec illis fuit baptiſmꝰ qͦ baptizatꝰ fuit xp̄s. vbi colata eſt vis regeneratiua aqͥs. ⁊ ſpūs ī colūbe ſpē deſcēdit de celis. ⁊ ſic patet ꝙ in vniuerſo ſunt. ix. ⁊ nō pluranec pauciora baptiſmata. Patet etiā quare mgr̄ tantūtria nūerat. qꝛ ſolū de his loqͥt̉ q̄ ſūt ad baptiſmi efficaciam quo ad purgatōem a culpa.Onſequēt̓ q̄rit̉ de ſctīficatiōe collata ꝑuulisſacrm baptiſmi. Et circa hͦ tria pͥncipalit̓ q̄rū̉Prīo q̄rit̉ vtꝝ ꝑuuli ī baptiſmo recipiāt ſanctificationem. Scd̓o vtꝝ recipiāt plene. Tertio vtꝝ recipiant equaliter. ¶ Queſtio .j.¶ Ꝙ ꝑuulus nō poſſit iuſtificari. videt̉. qm̄ Bern̄. delibe. ar. dicit ꝙ duo ſunt ad ſalutē neceſſaria .ſ. dans etlibe. ar. et ſubiūgit cām. qꝛ nō pōt eſſe ſalus nr̄a ſine voluntate conſentientis. quia non poteſt eſſe ſine gratiadantis. ſed in ꝑuulo nō ē vſus libe. ar. gͦ nō p̄t eē ī eo ſal

Itē aug. Qui creauit te ſine te. nō iuſtificat te ſine tehͦ ē ſine actu tue volūtatis. ſed ꝑuulꝰ hūc nō hꝫ. gͦ nō p̄tiuſtificari. ¶ Itē volūtas ꝑuuli nō mutat̉. gͦ ſꝑ ſe hꝫ vniformit̓ reſpectu gr̄e. ſed deꝰ ſꝑ ꝑatus eſt dare. gͦ ꝙ mododat mō nō. ſi hoc ē ꝓpter mutatiōem in volūtate ſuſcipientis. gͦ ſi in ꝑuulo nō mutat̉ volūtas. nō recipit rē. Sidicas ꝙ ꝑuulus diſponit̉ nō actu ſuo ſed fide offerentium. eſto ꝙ illi eſſent infideles. tūc gͦ ꝑuulus damnaret̉.Itē in ſacramento ſignificatio an̄cedit ſanctificatōꝫgͦ nō exiſtente ſignificatione nō eſt ſanctificatio. ſꝫ parnulo ſacramentū nō ſignificat. quia nihil facit in intellectū eius venire. gͦ paruulū non ſanctificat. Sed ꝯtramagis ꝯſonat rōi ⁊ pietati ꝙ conditō ꝑuuloꝝ poſſit abaliquo mutari qͣꝫ ledi. ſed ꝑuuli ſine ſuo ꝯſenſu poſſunttrahere et trahūt culpam. gͦ multo magis gr̄am. ¶ ItēRo. v. ꝑ vnū hoīem peccatū intrauit in mūdū. ⁊ ꝑ vnūvita. ꝑ adam peccatū. per xp̄m vita. ſed nō eſt minꝰ potens xp̄s qͣꝫ adam. ⁊ gr̄a magis ſe diffundit qͣꝫ culpa. gͦſi Adam potuit ip̄os viciare ſine ꝯſenſu. multomagisſaluare ſacramentū xp̄i. ¶ Itē oīs fuſcipiens ſacramentū ſuſcipit remniſi habeat obſtaculū. ſed ꝑuulus ſuſcipit ſacramentū et non habet obſtaculum. quia voluntas non repugnat. nec culpa poteſt reſiſtere. ergo ⁊c̄.¶ ℟º. dd̓m ꝙ ꝑuuli recipiunt rem ſacramenti que eſtremiſſio culpe originalis ⁊ hoc merito paſſionis xp̄i. ⁊aliene fidei. et ꝟtute ſacramenti. ⁊ rō huius eſt. tuꝫ rōnediuine miſcd̓ie. tū rōne ſue impotētie. tū rōne talis culpe. Quia em̄ ꝑ actuꝫ alterius fuit culpa ꝯtracta. ⁊ ip̄i n̄poterāt ſe adiuuare. miſericors deus congruum reputauit eis per alium ſubueniri. Quia em̄ pro illa cuipanullus ſatiſfacere poterat purus homo. ideo ſubuenitdeus toti humano generi per paſſionem xp̄i. Et rurſusquia paſſio effectū non habet niſi in his qui volūt fierimembra xp̄i ⁊ conſentiunt. ⁊ hoc non poterat ꝑuulusvel e. ideo ſubuenit ei voluntas ⁊ fides aliena. Sꝫ qꝛ fides ſubuenit proſitendo. ⁊ hec eſt in ſacramēto vbi ē ꝓfeſſio mortis xp̄i in ſigno. ideo ſubuenit per ſacrm. triaergo ſunt diſponentia paruulū ad ſalutem. Primū eſtpaſſio xp̄i. ſcd̓m fides aliena. tertiū vero ⁊ immediatuꝫeſt ꝟtus ſacramenti. que caracterem imprimit. qꝛ ad grtiam diſponit. ⁊ per hoc patent obiecta. Nam pͥmū intelligit̉ de iuſtificatione a culpa acta nō cōtracta. Secūdū ſimilit̓ pꝫ. qꝛ ꝑuulus nō diſponitur ſcd̓m actū ſuum. ſed alienū. quia diuina miſericordia alienam volūtatem ibi ꝓpriam reputat. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ ſacramētum qͣꝫtum eſt de ſe ſemꝑ ſignificat ⁊ ſanctificat. ſed tam̄in ꝑuulo non habet effectum ſignandi ſed ſanctificandiquia non eſt capax doctrine. eſt tamen capax gratie ſicut ⁊ culpe. ⁊ hoc eſt ex largitate diuine miſericordie. qͣꝫuis em̄ non ſignificet ꝑuulo tamen alijs ſignificat gr̄aꝫquam tribuit ꝑuulo.¶ Qu̓rſtio. iͣ.¶ Utrum paruuli recipiant plene rem. hͦ eſt gr̄am cuꝫhabitibus virtutum. Et ꝙ non videtur Aug. d̓ baptiſmo ꝑuuloꝝ. paruulus ⁊ ſi nondum fides que in credentiū voluntate conſiſtit. iam tamen ip̄ius fidei ſacr̄m fideles facit. gͦ non habent habitū fidei. ¶ Itē rōne videtur. quia virtus eſt habitus. ſed habitus reddit potentiam facilem ad opus. ſed hec non eſt in paruulo. gͦ ⁊c̄.¶ Item virtus eſt habitus perfectus. quia virtus ē q̄habentē perficit. ſed perfectio moris p̄ſupponit ꝑfectionē nature. ergo cum in paruulo non ſit perfectio nature. nec erit in eo perfectio moris. ⁊ ſic ⁊c̄. ¶ Item virtus eſt habitus potentie motiue. ſed cognitiua preceditmotiuam. ergo cum paruuli non ſint ſuſceptibiles ha-

59

60

61

62