LiberTertius
vſus potiſſime cōpetit vſui gr̄e cū aliqͥd nō tollatur niſi ꝑ ſuū oppoſitū. nō videt̉ rōnabile vſqꝫ quaqꝫ dicere ꝙẜm aduētu gr̄e tollat̉ fidei vſus informis. cū potius videat̉ in ea ꝑfici ⁊ ꝯpleri. Et ꝓpterea eſt tertius modꝰ dicēdi. qͥ videt̉ ꝓbabilior eſſep̄dictis ꝙ fides informis ꝑaduētū gr̄e excludit̉ qͣꝫtum ad ſolū deſcm̄ ſaluo habitu ⁊vſu. ⁊ hoc qͥdē vr̄ ſatis rōnabile. cū gr̄a opponatur habitui illi infuſo ſolū rōne informitatis. ſicut habitꝰ oꝑponit̉ priuatōi. Cōcedēde ſūt gͦ rōes oſtēdētes habituꝫfidei informis ꝑ ſuꝑueniētē gr̄am nō expelli ¶ Ad illtgͦ qd̓ ob̓r pͥmo ī cōtrariū. ꝙ maiorē cōuenientia fidei formate ad gl̓iam qͣꝫ informis ad grām. dd̓m ꝙ maior conueniētia dupl̓r p̄t attēdi. aut ẜm cōꝑatōeꝫ aliqͦꝝ ī geneigratuiti. aut ẜm ordinatōnē habitꝰ ad actū. Si primomō. ſic maior eſt cōuenientia fidei formate ad gloriamqͣꝫ ad fidē informē. qꝛ vtrūqꝫ eſt gr̄e gratū facientis. Siſecūdo mō. ſic maior eſt cōuenientia fidei formate ad informē qͣꝫ fidei formate ad gl̓iam. ꝓ eo ꝙ actus fidei informis nō habet oppoſitum cū actu fidei formate. ſꝫ actus fidei formate qͥ qͥdē eſt credere nō apparētia ⁊ videre ꝑ ſpeculū ⁊ in enigmate. magnā repugnātiā hꝫ cumſtatu gl̓ie. iō nō ſic euacuat ſicut euacuat̉. hͦ āt infra melius manifeſtabit̉ cū de euacuatōe fidei aget̉. ¶ Ad illd̓qd̓ ob̓r ꝙ maiꝰ lumē abſorbet minꝰ lumē. dd̓m. ꝙ illd̓ nōintelligit̉ de lumībꝰ que ſūt adinuicē ordinata ſed d̓ hisqͥ hn̄t quādā oppōnem ⁊ repugnātiā. niſi intelligat̉ abſorbere qͣꝫtū ad apparētiā. Et qm̄ lumen fidei informisordinē hꝫ ad lumē gr̄e nō oppōem. hinc ē ꝙ ab ip̄o nō abſorbet̉. ſed magis in eſſe ſaluat̉. ¶ Ad illd̓ qd̓ ob̓r. ꝙdes informis nō eſt niſi ī pctōribꝰ ⁊ cuꝫ pctō. Dd̓ m ꝙ hͦveꝝ ē ea rōne qua fides informis noīat defectū forme.nō ẜm ꝙ noīat habitū. Et ideo ex hoc nō p̄t cōcludi ꝙ ꝑgrām adueniētē tollat̉ fidei informis habitus. ſꝫ ſolumꝙ tollat̉ informitatis defectus ¶ Ad illd̓ qd̓ ob̓r. ꝙ oēsvirtutes infūdūtur ſimul. dd̓m ꝙ veꝝ ē qͣꝫtū ad illd̓ qd̓eſt ī eis formale. qͣꝫtū aūt ad materiale ſiue adhabitū ſb̓ſtratū nō hꝫ veritatē niſi qn̄ nō inuenit habitū ī ſb̓iectoquē informat. ⁊ iō cū gra adueniēs inuenit habitu fideiinformis. nō oꝑtet ꝙ ſuꝑinducat̉ noua fides Preterearō illa ī alio deficit. qꝛ gr̄agratū faciēs cū gr̄a gratis data nō eſt eiuſdē ſpēi. ⁊ ita ꝓcedit ex falſa ſuppōne. ¶ Adilld̓ qd̓ ob̓r ꝙ lumē gr̄e gratuꝫ faciētis debet ſufficere adcredēdū. Dd̓m ꝙ ſufficit gr̄a gratū faciens cū p̄ſuppōnetn̄ gr̄e gratis date. Dona em̄ gr̄e gratū faciētis nō excludūt dona gr̄e gratis date. īmo magis illa ī ſuo aduētuīplēt et ꝑficiūt. ⁊ qͦdāmō ab eis vigorātur ⁊ ꝑficiūtur.Ideo nō ſeqͥtur ꝙ adueniēte gr̄a gratū faciēte. ſuꝑfluathabitus fidei informis. nec remanēte habitu īformi ꝓpter hoc lumē gr̄e gratū faciētis ſit inſufficiēs. Unūqd̓qꝫ enī donū dei ſufficiēs eſt ẜm illud ad qd̓ habet ordinē¶ QueſtioDe ip̄ius fidei informis formatōeˡ. ⁊ eſt qō. vtꝝ adueniente gra fides informis fiat formata. Et ꝙ ſic vr̄. Anteqͣꝫ aliqͥs peccet nō hꝫ niſi fidē formetā. cū aūt peccatincipit hr̄e fidē informē. ſi gͦ ī peccādo nō infūdit̉ ei noua fides. ncc̄e eſt ꝙ ꝑ pctm̄ fides formata fiat informisſi gͦ fides informis an fuit ſormata. vr̄. ꝙ ſi aliqͥs reſtituat̉ in gradū pͥſtinū ꝑ aduētū gr̄e. ꝙ fides informis fiat formata. ¶ Itē gr̄a adueniēs informat naturaꝫ. ſifides informis plꝰ approximat gr̄e qͣꝫ ip̄a natura. videt̉ꝙ ꝑ locū a minori fides informis habeat ꝑ grām informari. ¶ Itē plus cōuenit habitus infuſus cū gr̄a queeſt infuſa qͣꝫ habitus acqͥſiti. ſꝫ habitꝰ acqͥſiti ꝑ aduētuꝫgre informātur. qd̓ patet. qꝛ ī eoꝝ exercitio ⁊ vſu hō me
retur. gͦ multo fortius habitus fidei informis format̉ ꝑip̄am grām ſuꝑueniētē. ¶ Itē oꝑa mortificata ꝑ aduentū gr̄e viuificātur ẜm ꝙ cōiter dr̄. gͦ pari rōe ⁊ habitusmortuus. ſi gͦ fides informis ē hmoi. vr̄ ꝙ ꝑ aduentumgr̄e habeat informari. ¶ Itē nihil aliud ē dicere habitūviuū eſſe qͣꝫ ꝑ illū vitā eternā mereri poſſe. ſed credere fidei informis. qd̓ eſt aſſentire pͥme veritati ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ om̄ia. ſuꝑueniēte charitate hꝫ omne qd̓ neceſſariū eſtad meritū. gͦ videt̉ ꝙ ſi actus eius eſt meritorius. ꝙ habitus ſit viuificatus. Ꝙ āt habeat om̄e qd̓ neceſſariūeſt ad meritū. planū eſt cum ip̄m opus de ſe ſit bonum⁊ rectū. ⁊ ſic a charitate imꝑatum. ¶ Itē om̄e illud qd̓dr̄ eſſe mortuū ex ſolo defectu alicuiꝰ. illo ſuꝑuenienteviuificat̉. ſꝫ fides informis dr̄ eē mortua ob defectū gre⁊ oꝑatōis fructuoſe. gͦ ip̄is ſuꝑueniētibꝰ reuiuiſcit. ſedcū reuiuiſcit format̉. gͦ fides informis p̄t fieri formata.Et hoc ē qd̓ hr̄ in glo. ſuꝑ illud Iaco. ij. Fides ſine oꝑibus mortua ē. Glo. reuiuiſcit ex oꝑbꝰ fides. ¶ Sꝫ cotra. Si fides ex oꝑbꝰ reuiuiſcit. gͦ ex aduētu oꝑm hꝫ vitā ⁊ formā. Sꝫ nullū pctm̄ pōt fieri formatū. gͦ nll̓a virtus pōt fieri informis. ergo fides formata non poteſtfieri informis. pari ratione nec informis poteſt fieriformata. ¶ Itē nullū opus mortuū pōt fieri viuū oꝑaem̄ q̄ in pct̄ō fcā ſūt nūqͣꝫ reuiuiſcant̉ ꝑ grām vt ſint digna remuneratōne vite eterne. gͦ ſi fides informis mortua ē. vr̄ ꝙ ꝑ gr̄am nō habeat viuificari. gͦ nec informari. ¶ Itē nullū accn̄s pōt alterari ẜm ꝙ vult Boetiꝰ. ſꝫfides informis ē accn̄s. gͦ alterari nō p̄t. ſꝫ om̄e qd̓ de informi fit formatū alterat̉. gͦ impoſſibile ē fidē informemfieri formatā. ¶ Itē ex his q̄ ſūt diuerſa genere nō pōtfieri vnū ꝑ een̄tiā. ſꝫ fides formata dicit habitū vnuꝫ ꝑeſſentiā. gͦ impoſſibile eſt ip̄am cōſtare ex gratia gratuꝫfaciente et gratia gratis data. Si ergo fides informiseſt donum gr̄e gratis date. videt̉ ꝙ impoſſibile ſit ip̄aꝫfieri formatā ſuꝑuenientē gr̄a. ¶ It̓eꝫ fides informis ꝑaduētū gr̄e nō tranſmutat̉ niſi accidētaliter. gͦ ſi ꝑ aduētū gr̄e efficit̉ ꝟtꝰ formata. accidit fidei ꝙ ſit formata. ſigͦ nullū genus accipit ſpēi. fides nō eſt ſpēs virtutis ꝓprie dicte. ꝙ ſi hͦ eſt falſū. gͦ ⁊ illud ex qͦ ſequit̉. veꝫ ꝙ habitus fidei informis ꝑ aduētū gr̄e formet̉ ¶ Itē ſicut ſehꝫ aīa ad potētias ſuas. ſic ſe hꝫ gr̄a ad virtutes. ſꝫ quotieſcūqꝫ anīa infūdit̉ fert ſecū potētias ſuas. gͦ quotiēſcūqꝫ infudit̉ gr̄a fert ſecū virtutes. gͦ cū infūdit̉ gr̄a. infūdit̉ ſimul fides formata. gͦ fides formata nō eſt eadcū illa q̄ prius erat in anīa. ⁊ ſi hoc. reſtat ꝙ fides infomis ꝑ aduētū gr̄e nō format̉. ¶ ℟º ad p̄dictoꝝ intelligētiā ē notāduꝫ ꝙ p̄ter illas poſitōes q̄ dicebāt fidē informē ad aduētū gr̄e excludi ẜm illos qͥ dicūt ip̄m habituꝫfidei informis remanere cū gr̄a ſuꝑueniēte. triplex ē adhuc modus dicēdi. Quidā enī dixerūt ꝙ habitus fideiin formis nō format̉ a gr̄a ſuꝑueniēte nec ab aliqͦ ꝙ ſit agr̄a vel cū gr̄a. Alij ꝟo dixerūt ꝙ qͣꝫuis nō formet̉ a gratia. formatur tamē ab aliqͦ qd̓ infūdit̉ ſimul cuꝫ gratiaTercij vero dixerūt ꝙ ip̄e habitꝰ fidei informis formatur ab ip̄a gr̄a. Rō aūt huiꝰ diuerſe poſitōis eſt ꝓpterdiuerſum modū intelligendi infuſionē gr̄e ⁊ virtutumQuidā enī voluerūt dicere ꝙ ſicut aīa eſt totū potētia/le reſpectu ſuaꝝ viriū. ⁊ cū infūdit̉ aīa ſiml̓ portat ſecuꝫſuas potentias. ⁊ cum egreditur ſiml̓ trahit. ſic ⁊ de gratia dicere voluerunt. ꝙ gratia ſimul ſecuꝫ fert virtutesipſas quibus informantur potentie. ſimul etiam ſecuꝫtrahit. Unde nulla virtꝰ formata efficit̉ informis. necaliqua informis efficitur formata. infunditur enī quelibet virtus plene ⁊ integre cum ipſa gratia. ita ꝙ nihu
62
63
64
65
66