Di.XXIII
one habitꝰ gratuiti. ſꝫ etiliter. non ſolum caret intenam intentōe habitus virtuoſi Nullius em̄ virtutis vieē credere. cū qͥs credit innitēdo ꝑſuaſiōi quā videt. Sꝫgͦ hͦ ſecūdo mō accipiat̉ informis fides. ſic ꝯcedi pōt eāreꝑiri ī demōibꝰ. Hn̄t em̄ aliquā noticiā ⁊ credulitatēde articulis ⁊ credulitatibꝰ. q̄ qͥdē p̄t dici fides ſiue credulitas ꝓpt̓ hͦ ꝙ nō ē ī eis viſio aꝑta Et illa qͥd ꝯgnitioꝑtim fuit eis īdita a pͥma ꝯditōie. partim ex acqͥſitōneA pͥma enī ꝯditōe ſua habuerūt cognitōnē aliquā de articulis ꝑtinētibꝰ ad trinitatē. que et ſi tunc nō mereturdici fides. īmo potius cognitio ꝯtēplatōis ꝓpter abſētiā enigmatis. pctō tn̄ ſuꝑueniēte ⁊ enigmate ſubſequēte. illa cognitio meruit dici fides. cuꝫ ſit cognitio enigmatica de his que ſpectāt ad diuina. Quātū aūt ad articulos ſpectātes ad humanitatē eſt ī eis cognitio accſita ꝑ multa miracula ⁊ exꝑimēta. ⁊ quaſi exorta neceſſitate quadā. Dū em̄ demōes vidēt aꝑte eos qͥ xp̄ꝫ credū⁊ ei ꝯformātur nō poſſe dānari. manifeſta rōe cōgunt̉credere fidē credētiū ī xp̄m verā eē. ac ꝑ hͦ ꝑ ꝯn̄s credūtom̄ia eē ꝟa que xp̄iani credūt. ⁊ ex hͦ etiā ꝑterrentur. ꝓter qd̓ dicit btūs Iacobꝰ/ ꝙ credūt ⁊ ꝯtremiſcūt. Si vero loquamur de fide informi ẜm ꝙ accipit̉ pͥmo mō. vcꝫꝓut eſt habitus virtuoſus ⁊ habitus infuſus. ⁊ etiā volūtariꝰ. hoc mō ⁊ ſi reꝑiatur in xp̄ianis viatoribus. nōtn̄ p̄t reꝑiri in demonibꝰ. tū qꝛ ip̄i nō ſūt apti ad ſuſcipiēdos habitus infuſos. tum qꝛ volūtas eoꝝ magis ꝓneſt ad impugnādū veritatē ⁊ pietatē qͣꝫ ad aſſentiendūci. Un̄ cōcedēde ſūt rōes que hͦ oſtēdūt. ¶ Ad illud ꝟoqd̓ ob̓rī ꝯͣriū de aucͣte Iaco. ⁊ de glo. ꝙ informis qͣlitaseſt ī demōibus. Dd̓m ꝙ in vtriſqꝫ reꝑit̉ fides. ſꝫ tn̄ al̓r ⁊aliter. ſicut pͥus dcm̄ eſt. Chriſtiani enī nomīetenꝰ volūtarie aſſentiūt. ⁊ illa ſides pōt eis eē via ad virtutem⁊ qͦdāmō rectificat eoꝝ mēte. ⁊ ſi nō plene. nō ſic aūt eſtin demonibus. qꝛ ip̄i credūt coacti ⁊ quaſi cū qͦdā murmure. ¶ Ad illud qd̓ ob̓r ꝙ ꝯfitebātur xp̄m eē filiū dei.dd̓m ꝙ ſicut dicit Aug. in li. de ciui. dei. ip̄e xp̄s innotuit demōībus. nō ꝑ id qd̓ ē ꝟitas ⁊ lux. ſꝫ ꝑ qͦſdā ſue virtutis effectꝰ. Un̄ qꝛ ip̄i videbāt mirā xp̄i v̓tutē in ſuis effectibus. cui nullatenꝰ potuerūt reſiſtere. cogͦſcebāt ipſū nō purū hoīem ſꝫ etiā deum eſſe. Illa tn̄ credulitasnō erat fides informis. ẜm ꝙ fides informis eſt virtusqꝛ nō adherebāt ip̄i pͥme ꝟitati ꝓpter ſe ¶ Ad illud qͦdob̓r ꝙ cognoſcebāt deū eſſe trinū ⁊ vnū. Dicendū ꝙ illacognitio ī demōibus erat derelicta ex cognitōe qua habuerūt ex pͥma ſui cōditōne. Scd̓m enī ꝙ dic̄ dyoni. inli. de diui. no. cap̄. iiij. Data demonibus dona nequaqͣꝫip̄a mutata eſſe dicimus. ſꝫ ſūt integra ⁊ ſplēdidiſſima.qͣꝫuis ip̄i nō videāt claudētes ī ſeip̄is ſpeculatiuas virtutes. ⁊ ſic nō oportet ponere ī demōibus habitū fideiinfuſe. cū talē noticiā habuerūt a pͥma naturali ſua conditōe. licet eā habeāt quodāmō minꝰ ꝑfecte propter ſuarūmentiū obcecatōnemIIIIQueſtio¶ De ipſius fidei informis duratōne. ⁊ eſt qō. vtrumfides informis omnino expellat̉ ꝑ aduētū gr̄e. Et ꝙ ſicvidetur. Maior eſt cōueniētia fidei formate ad glo:riaꝫqͣꝫ fidei formate ad fidē informē. ꝓ eo ꝙ gloria nō ē alid̓qꝫ gr̄a cōſūmata. ſꝫ gloria ſuꝑueniēs euacuat habitū fidei formate. ſicut vult apoſtolꝰ. gͦ ſuꝑueniente fide formata tollit̉ fides informis ⁊ euacuat̉. ¶ Itē maius lumen abſorbet minꝰ lumē. gͦ ſi lumē gratie gratū faciētisſuꝑexcellit incōꝑabiliter lumē gratie gratis date. videt̉ꝙ ſides informis ꝑ grām ſuꝑuenientē habeat expelli¶ Itē fides informis nunqͣꝫ eſt niſi in pctōre. nā in om
ni iuſto eſt fides formata. ſed gr̄a gratū faciens nūqͣꝫ p̄teē cū pctō. gͦ nunqͣꝫ p̄t eſſe cuꝫ fide informi. gͦ neceſſarioeā ī aduētu ſuo expellit. ¶ Itē oēs ꝟtutes ſimul infūdūtur. gͦ cū infūdit̉ charitas. infūdit̉ fides formata. ſedimpoſſibile ē duo accidētia eiuſdē ſpēi eē ī eodē ſb̓iectogͦ impoſſibile ē duas fides eſſe in eadē aīa. gͦ neceſſe ē fidē informē expelli ad aduētū gr̄e ¶ Itē aūt lumē gratiegratū faciētis ſufficit ad credēdū. aut nō. Si nō. gͦ gr̄agratū faciēs nō ſufficit ad ꝓmerēdā ſalutē. Si ſufficit.ſuꝑfluū ē facere ꝑ plura qd̓ p̄t fieri ꝑ pauclora. gͦ videt̉ꝙ ſuꝑueniēte gr̄a gratū faciēte ſuꝑfluat hr̄e fidem infemē. ¶ Sꝫ ꝯͣ. Gr̄a nō expellit niſi culpā vel ꝯn̄s ad culpā. iꝫ fides īformis nec ē culpa. nec ꝯn̄s ad culpā. gͦ fides informis nō expellit̉ a gr̄a ſuꝑueniente ¶ Itē ſicutſe habet actus ad actū. ita ſe hꝫ habitꝰ ad habitū. ſꝫ gragratūfaciēs facit credere ī deū. gra gratis data facit deocredere. Si gͦ credere ī deū nō expellit credere deo. ſꝫ potiꝰ p̄ſupponit. videt̉ ꝙ gr̄a gͣtū faciēs nō expellit fidē informē. ¶ Itē magꝭ ꝯueniūt dona infuſa cū infuſis qͣꝫ īfuſa cū acquiſitꝭ. ſed gr̄a gͣtū faciēs cū infūdit̉ nō expellit habitꝰ acqͥſitos. gͦ multo fortiꝰ nō expellit̓ habitū fidei informis qͥ ē infuſꝰ. ¶ Itē ſic̄ ſe hꝫ culpa ad fidē formatā. ita ſe hꝫ gr̄a ad fidē informē. ſꝫ culpa cū ſuꝑinducitur. ⁊ ſi expellat formā fidei. nō tn̄ expellit ip̄am fidē.qꝛ iā faceret hoīem infidelē. gͦ pari rōe gr̄a gͣtu faciēs cūſuꝑinducit̉. ⁊ ſi tollat infirmitatē fidei. nō tn̄ tollit ſubſtātiā habitꝰ. ¶ Itē ſi habitꝰ fidei informis tollit̉ ī iuſtificatōe impij. gͦ cū aliqͥs recidiuat ī pctm̄. aut efficitur īfidelis. aut dat̉ ei nouus habitꝰ fidei. ſed infidelis nōefficit̉. ſic̄ pꝫ. nec nouꝰ habitꝰ dat̉. qꝛ nō decet vt peccātiin ip̄o actu pctī infūdat̉ donū gratꝭ datū. gͦ nō vr̄. ꝙ hbitꝰ fidei informis ꝑ grām ſuꝑueniētē hēat expelli. Yad p̄dcōꝝ intelligētiā ē notādū. ꝙ cū dico fide informēdico tria. vicꝫ habitū. ⁊ ip̄ius hītꝰ vſū. ⁊ defectū ānexū.Et qͣꝫtū ad hec tria p̄t triplicit̓ ītelligi ꝙ fides informiſexpellat̉ ſiue euacuet̉ ꝑ grām ſuꝑueniēte. Et ẜm hūc triplicē modū intelligēdi tres fuerūt circa hͦ opiniones.Quidā nāqꝫ dicere voluerūt ꝙ a gr̄a ſuꝑueniēte fidesinformis expellat̉ nō ſolū qͣꝫtū ad informitatis defectūſꝫ etiā qͣꝫtū ad vſū ⁊ qͣꝫtū ad habitū. Et hͦ quideꝫ dixer̄tꝓpterea. qꝛ gr̄a ſuꝑueniēs ſecū fert oēs ꝟtutes. ⁊ qꝛ nōeſt oportunum nec eſt poſſibile in vno ⁊ in eodē eē fid̓sduas. cū fides formata ſuꝑinducatur cum gratia. ⁊ qͣꝫtum ad forme complementum. ⁊ qͣꝫtum ad vſum. ⁊ qͣꝫtum ad habitū. ideo ad eius ingreſſum fides informisom̄ino expellitur. ⁊ ſic ponunt eam expelli propter incōpaſſibilitatem. Et ſi tu obijcias eis ꝙ tūc per culpaꝫfit homo infidelis. Reſpondēt breuiter ꝙ deꝰ ſua gͣtuita bonitate qua nō ꝑmittit hoīem totalit̓ adere infūditei habitum fidei informis. ne oīno pereat ī eo fūdamētum ſpiritualis edificij. Unde ſicut ex malis eliciūturbona. ſic contingit in culpe tranſgreſſione alicui infundi habitū informē. Sed quia illud nō videt̉ multū rationabile ꝙ deꝰ dona gr̄e ip̄i peccāti ⁊ ſe a ſe auertenti infūdat ī ip̄a auerſiōe. Ideo aliꝰ modus eſt dicendi. ꝙ ſicut ꝑ peccatū nō introducit̉ habitꝰ fidei informis. ſꝫ introducit̉ defectus ⁊ aliꝰ credendi modꝰ. ſic etiā ꝑ grāmnon excluditur ipſius fidei informis habitꝰ. ſed ſolumvſus ⁊ defectus. Et ſi tu obijcias. ꝙ fruſtra erit habitꝰſine vſu. Reſpondent ꝙ non fruſtra eſt pro eo ꝙ ceditin diſpoſitionem reſpectu fidei formate. Preterea remanet vt homo vtilitatē habeat de eo in tempore oportuno. ſed qm̄ actus ⁊ vſus fidei informis eſt credere etaſſentire prime veritati in omnibus articulis. Et iſte
61
59