DI.XXXVI
pena ⁊ punitio eſt a deo. ¶ Itꝰ Aꝰ. dicit ⁊ habet̉ inOīs pena ſi peccati pena eſt. iuſta eſt ⁊ ſuppliciumnoīat̉. ſꝫ om̄e qd̓ iuſtū eſt a deo eſt. gͦ ⁊c̄. ¶ Iteꝫ Ro. j.T radidit illos deꝰ in paſſiones ignominie. glo. pauloante. Deſerit deꝰ nō apponendo gr̄am. vel appoſitā ſubtrahēdo. ſi igit̉ nulla pena magis caret rōne boni ⁊ pulcri qͣꝫ ſubtractio gre. ⁊ paſſio ignominie. ⁊ hmōi peneint a deo ſicut patet ex textu ⁊ ex gloſa. gͦ ⁊ oīs pena.tē nulla pena eſt acerbior qͣꝫ pena infernalis. nullapena hꝫ plus de rōne pͥuatōis ⁊ defectꝰ qͣꝫ pena mortisſꝫ vtraqꝫ iſtaꝝ eſt a deo. gͦ ⁊ oīs alia pena. ¶ Itē ſubtractio gr̄e directe opponit̉ collatōi gr̄e. ſꝫ gratiā dare hocmaxime placet diuine bonitati. gͦ inter oēs penas minime eſt hec pena a deo autore. ſꝫ hec eſt a deo autore. g⁊ oīs alia. Probatio minoris. In ſubtractōe gr̄e ē gratie adnihilatio. ⁊ q̄dam dei de habitaculo cordis expuſio. ſꝫ oꝑatio adnihilatōis ſoli deo eſt poſſibilis. ſicutdicit Hug. cū ſit infinita diſtantia inter extrema. ⁊ p̄terea nihil pōt deum eijcere. gͦ videt̉ ꝙ talis ſubtractiotr̄e nō poſſit eē niſi a deo tanqͣꝫ ab autore. ¶ Itē om̄e ilud qd̓ ordinat inordinatū. ⁊ reſtituit honore deo ſublatum eſt a ſummo ordinatore. ⁊ honoris ꝓprij zelatore. ſꝫom̄is pena ẜm ꝙ hmōi eſt ordinatiua culpe. in om̄i etiampunitōe honor reddit̉ deo. etiā ſubtractꝰ ꝑ culpam.gͦoīs pena ẜm id qd̓ eſt ꝓcedit a diuīa iuſticia. ¶ Secꝯtra. Excecatio eſt q̄dā pena. ſꝫ excecatio nō eſt a deo.ſꝫ exꝓpria malicia. ſicut d̓r Sap̄. ij. Excecauit illos malicia eoꝝ. gͦ nō eſt oīs pena a deo. Ꝙ aūt excecatio noſit a deo. apparet tā ex textu qͣꝫ ex verb̓ Auguſti. qͥ dicitſuꝑ illud Io. j. lux in tenebris lucet. ibi dicit ꝙ quomoceco pn̄s eſt lux corꝑalis ⁊ ip̄e nō eſt pn̄s lumini. ſicītelligēdū eſt in luce ſpūali. ⁊ hͦ ip̄e textus innuit. ¶amiſſio ſiue expoliatio gratuitoꝝ eſt q̄dam pena. ſꝫ hͦnō eſt a deo. īmo potiꝰ a diabolo. ẜm ꝙ dicit̉ Luc̄. x. d.hoīe deſcēdente a hieruſalē in iericho qͥ a latronibꝰ fuivulneratus ⁊ ſpoliatꝰ. gͦ nō oīs pena eſt a deo. Ꝙ aūtexpoliatio gratuitoꝝ nō ſit a deo apparet ꝑ hͦ qd̓ dicitAnẜ. ꝙ hō nō hꝫ gratiā nō qꝛ deus nō dat. ſꝫ qꝛ ip̄e nonrecipit. ¶ Itē imaginis deformatio eſt q̄daꝫ pena. ſeddeus imaginē ſuā nullo mō deformat. īmo indignaturꝯtra deformātē. gͦ nō oīs pena eſt a deo. Ꝙ aūt imaginis deformatio nō ſit a deo apparet. qm̄ imaginē dei deformare eſt ꝯtumeliā deo inferre. ſꝫ deꝰ nunqͣꝫ facit ſibꝯtumeliā. gͦ nunqͣꝫ deformat imaginē ſuā. ¶ Itē ſi nullus purꝰ defectus eſt a deo. aliqͣ pena eſt purus defectꝰgͦ aliqua pena nō eſt a deo. Maior manifeſta eſt ꝑ ſe. qdefectus nō hꝫ cauſam efficiētē ſed deficientē. ſꝫ deꝰ nulius eſt cā deficiēs. Minor ꝓbat̉. qꝛ ignorātia nihil aliud eſt qͣꝫ ſpūalis tenebra. gͦ eſt pͥuatio pura. ⁊ ignorātiaeſt pena. gͦ ⁊c̄. ¶ Itē nullū viciū eſt a deo. aliqͣ pena eſtviciū. vtpote malicia ⁊ ꝯcupiſcētia. gͦ aliqͣ pena eſt q̄ n̄eſt a deo. Maior ⁊ minor ꝑ ſe ſunt manifeſte. ¶ Itemnullū peccatū eſt a deo. ſꝫ aliqd̓ peccatū eſt pena. ſicutonſum eſt ſupra. ⁊ manifeſte apparet ī illa deformitateq̄ remanet in aīa poſt culpā ꝑpetratā. gͦ aliqua pena ēque nō eſt a deo. ¶ ℟. ad p̄dictoꝝ intelligētiā notādūeſt ꝙ pena de generali acceptōe dicit nocumētū ordinatu. nocumētū aūt cōꝑationē hꝫ ⁊ ad ip̄m nociuū. ⁊ ad illud qd̓ patit̉ nocumētū. ⁊ ad illud ẜm cuiꝰ pͥuationē nocumentū illud attendit̉. Et ẜm iſtā triplicē comꝑationem nomē pene hꝫ triplicē acceptionē. Un̄ dicit̉ penaaliqn̄ actio rei ledentis. ẜm ꝙ aduſtio ignis infernalisdicit eſſe pena reproboꝝ. Dicit̉ etiā pena paſſio rei leſeſiue punite. ẜm ꝙ dicit̉ afflictio reproboꝝ eſt eoꝝ pena
eterna. Dicit̉ etiā defectus alicuiꝰ boni in quē incurrit̉ex illa paſſione. ſicut defectꝰ quietis. ſalutis. ⁊ pacis. ēpena reproboꝝ Quocūqꝫ aūt iſtoꝝ modoꝝ dicat̉ penaſiue actio. ſiue paſſio. ſiue defectus. ſꝑ nomē pene vt ſicimpoſitū eſt ab ordine. ⁊ qd̓ dicit noīat vt ordinatum.Et qm̄ om̄e ordinatū vt tale ꝓcedit a deo a qͦ eſt oīs ordo. qͦcunqꝫ mō dicat̉ pena. ⁊ qͥcqͥd dicit̉ pena inqͣntumpena. a deo eſt. ⁊ qm̄ om̄e ordinatū a deo eſt. a deo eniꝫhabet ꝙ ſit ordinatū. ⁊ deo placet oīs ordo. ⁊ idē eſt fieri deo autore ⁊ deo volēte. Si aūt loq̄mur de pena ẜmillud qd̓ ſubeſt huic ordini a qͦ imponit̉ nomē pene. tūcdicendū eſt ꝙ ſi pena dicat̉ defectꝰ ſiue carētia alicuiusboni. ſic dicendū eſt ꝙ talis defectꝰ nō eſt a deo. nō eniꝫhabet cām efficiētē ſꝫ deficiētē. nec pena q̄ talē defectuꝫnoīat eſt a deo. Si aūt pena dicat̉ ip̄a paſſio rei punitoq̄ eſt via ad defectū alicuiꝰ boni. tūc diſtinguēdū eſt. qꝛq̄dam eſt paſſio q̄ eſt ordinata. q̄dā vero q̄ qͣꝫuis ſit ordinata ẜm qͥd. eſt tn̄ deordinata ſimpliciter. ꝗdam ꝟo medio mō ſe hn̄s. Paſſio illa q̄ eſt ordinata ſimpl̓r eſt illapaſſio q̄ ē pure penal̓. ſic̄ paſſio famis ⁊ ſitꝭ. ⁊ tal̓ paſſioa d̓o ē. vn̄ fames ⁊ ſitꝭ a deo d̓r eē. Paſſio ꝟo q̄ eſt deordinata ſimpl̓r. ſꝫ ordīata ẜm qͥd eſt illa q̄ ē culpabilis. ſicut eſt deformatio imaginis ⁊ corruptio habilitatis adbonū. ⁊ talis nō eſt ꝯcedēda eē a deo. Paſſio ꝟo mediaeſt illa q̄ eſt paſſio vicioſa. vtpote illa q̄ eſt ex rebelliōecarnis ad ſpm̄. q̄ qd̓āmodo ordinata eſt ad culpā p̄cedentē. qd̓ āmodo deordinata eſt. qꝛ eſt declinatiua adculpā ſequētē. ⁊ hec nō ꝯcedit̉ eē a deo. Et magiſter dixit ſupra diſt. xxxij. ꝙ fomes ⁊ ꝯcupiſcētia nō hn̄t deuꝫautorē. ſꝫ diabolū aūt hoīem. Et ſic diſtinctū eſt de pena ꝓut dicit̉ actio rei punitiue. Ex p̄dictis igit̉ patet ꝙet ſi oīs pena ſit a deo inqͣꝫtum tenet rōnem pene. nonom̄e tn̄ qd̓ dicit̉ pena a deo eſt. īmo ꝗdam eſt a deo. quedam nō. Illa eſt a deo q̄ dicit oppoſitionē aliquā. ita ꝙnō noīat deordinationē. ⁊ hec eſt ſimplicit̓ pena. Illavero nō eſt ꝯcedēda eē a deo q̄ noīat ſimpl̓r defectū. velq̄ noīat poſitionē aliquā cū deordinatōe. Un̄ nec cōceditur a deo eē excecatio. nec obduratio. nec imagīs deformatio. nec gr̄e ſubtractio ſiue expoliatio. nec error.nec ignorātia. nec ꝯcupiſcētia. nec his ꝯſimilia. oīa em̄hec vel dicunt defectū vel deordinationē aliquā. Concedende ſunt igit̉ rōnes on̄dentes ꝙ oīs pena eſt a deo¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ oīs vindicta eſt a deo ⁊ ſimiliter ad ſequēs qͦ dicit̉ ꝙ oīs pena iuſta eſt. Dicēdū ꝙ illedue rōnes nō ꝯcludūt niſi ꝙ pena ſit a deo ſub rōne pene. ſic em̄ aliqͥd dicit qd̓ reſpicit ordinē qͥ attēdit̉ ẜm vltionē diuine iuſticie. de eo aūt qd̓ ſubeſt nō oportet illd̓intelligi ꝙ ſit a deo. Nā crimina crimībus vindicant̉ẜm ꝙ ſancti dicūt ⁊ ſupra on̄ſum fuit. ¶ Ad illd̓ quodobijcit̉ ꝙ paſſio ignoratie ⁊ ſubtractio gr̄e eſt a deo. Dicendū ꝙ ꝓprie loquēdo neutrū a deo eē ꝯcedit̉ niſi ꝑmiſſiue. ẜm ꝙ deus d̓r obdurare. qꝛ ip̄o nō apponēte gratiāhō obdurat̉. ſicut etiā deꝰ dicit̉ tradere in deſideria cordis. Un̄ gloſa dicit ibidē. Tradere eſt ꝑmittere ⁊ nō incitare ſed dimittere. p̄cedētibꝰ qͥppe culpaꝝ cauſis. iure⁊ merito deſerunt̉ a deo. ⁊ ꝑ hͦ ꝙ deſerunt̉. deſiderijs tradunt̉. Sil̓iter ꝙ dicit̉ deꝰ gr̄am ſubtrahere. hͦ non eſt ꝙiuferat datā. ſꝫ qꝛ hoīe ſe auertēte. deꝰ eam nō ꝯtinuat.¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ de pena mortis ⁊ eterne damnationis. Dicendū ꝙ vtraqꝫ a deo eſt. vtraqꝫ em̄ poſitionem aliquā vel diſpoſitionē noīat ſine deordinatōe aliqua. Et ſi obijciat̉ ꝙ pena infernalis ē acerbiſſima. Dicendū ꝙ acerbitas nō impedit qͥn pena ſit a deo. ſꝫ potius deordinatio ⁊ defectꝰ. Et ſi obijciat ꝙ mors dicit
37
38
39
40
I
4I
Lll