LiberECHAAuIS

inordinationē. niſi p̄ſentialiter aſſit pena. pena ꝟo ꝓpt̓ordinationē ad poſteriꝰ bonū. ordinata ⁊ vtilis eſſe p̄tetiā ſi nulla ſit culpa in eo qͥ punit̉ illiꝰ pene meritoriaIllud em̄ malū recōpenſat̉ ꝑ maius bonū qd̓ inde elicitur. ſicut patet in ceco nato. ⁊ in Iob ⁊ in Lazaro. ⁊ inquolibꝫ viro iuſto. Ꝙ aūt bona inde eliciant̉ inueniet̉in. iiij. di. xv. ¶ Ad illud qd̓ vltimo obijcit̉ iam pꝫ reſponſio. qꝛ ⁊ ſi punitio ſit a diuīa iuſticia. nihilominꝰtn̄ plerūqꝫ eſt a diuīa miſericordia. Sicut em̄ vult Auguſtinꝰ in quodā ſermōe quē facit de flagellatōe pharaonis. cū deꝰ immittebat pharaoni flagella. impedebatmiſcd̓ie bn̄ficia. qꝛ coreiꝰ ad ꝯuerſione excitabat. cū ꝟoſubtrahebat. hͦ erat ex rigore iuſticie. q̄ ꝓpter ip̄ius pharaonis peccata dū illa flagella ſubtrahebat. ip̄m obdurari ſinebat. ⁊ ꝓ tanto ſcriptura dicit ꝙ coreiꝰ indurabat.Onſequēter querit̉ de cōꝑatione pene ad diuiſne iuſticie eqͥtatē. Et circa hͦ querunt̉ duo. Primo querit̉ vtrū aliqua pena ſit a deo. Secūdodato ꝙ ſic. querit̉ vtrū om̄is pena ſit ab ip̄a.¶ Queſtio¶ Utruꝫ aliqua pena ſit a deo. Et ꝙ nō videt̉ Sap̄. jDeus mortē nō fecit. gͦ ſi mors inter oēs penas eſt maxime manifeſtatiua diuine iuſticie. ⁊ hec nō eſt a d̓o. videtur igit̉ ꝙ nulla alia pena ſit ab ip̄o. ¶ It̓em Augu.ſuꝑ illū locu p̄s. Deduc me dn̄e in iuſticia tua. cū punitmalos deꝰ. nō ſolū malū eis infert. ſꝫ ſuis malis eos relinquit. gͦ videt̉ ꝙ nulla pena ẜm id quod eſt. a deo ſit.¶ē pena eſt malū repugnās nature. ſꝫ ꝯditor nature nihil facit ꝯtra naturā ſicut vult Augꝰ. igit̉ videt̉ ꝙnulla pena ſit a deo. ¶ Itē om̄is pena inducit pͥuationem alicuiꝰ boni. ⁊ pͥuatio boni dicit boni defectū. defectus aūt nō hꝫ cām efficientē ſꝫ deficientē. ſi gͦ deꝰ nullius eſt cauſa deficiēs. nullꝰ defectꝰ pōt eſſe ab eo. gͦ necpena aliq. ¶ Ite ſicut malū culpe pͥuat bonā diſpoſitionē volūtatis. ſic malū pene pͥuat bonā diſpoſitionemnature. ſꝫ ita eſt a deo natura ſicut volūtas. ⁊ ita ꝯſeruatio nature ſicut ꝯſeruatio volūtatis. ſi gͦ mala diſpoſitio volūtatis nō eſt a deo. pari rōne nec mala diſpoſitio nature. gͦ ſicut nō eſt a deo culpa/ ita nō eſt a deo pena. ¶ Item ſicut in deo eſt ſumma bonitas qͣꝫtū ad rectitudinē volūtatis q̄ eſt iuſticia. ſic in deo ē ſumma bonitas qͣꝫtum ad cōpletionē ⁊ ꝑfectionē nature. ſꝫ deusqꝛ ſumme bonꝰ eſt ⁊ ſumme iuſtꝰ. nō pōt facere aliquodmalū. ſiue aliquā īiuſticiā ſiue peccatū. gͦ pari rōe cū ſitbonꝰ ſūme ꝑ naturā. n̄ pot̓at ab eo egredi malū qd̓ ſit innocumētū nat̉e. igit̉ ſic̄ ab ip̄o n̄ exit malū culpe. ſic necmalū pene ¶ Sꝫ ꝯtra. Eſa. xlv. Ego dn̄s formās lucē⁊ creans te nebras. faciēs pacē ⁊ creās malū. ſꝫ hͦ nō intelligit̉ de malo culpe. gͦ neceſſe eſt ꝙ habeat veritatemde aliquo malo pene. ¶ Itē exp̄ſſiꝰ Deū. xxxij. Ego occidaꝫ ⁊ ego viuere facia. ꝑcutiā. ⁊ ego ſanabo. ſꝫ occiſio⁊ ꝑcuſſio ē pena. gͦ ⁊c̄. Itē adhuc magis exp̄ſſe Ecc̄i. xj.Bona ⁊ mala. vita ⁊ mors. pauꝑtas ⁊ honeſtas. a deoſunt. ſꝫ hmōi ſunt pene. gͦ ⁊c̄. ¶Itē adhuc expreſſius denouo teſta. Math̓. xxv. Ite maledicti in igne eternumſꝫ ab illo pͥncipaliter ē pena qͥ dictat ſnīam ſꝫ hic ē deusgͦ ⁊c̄. ¶ Item Aug. in li. de li. arbi. Deꝰ eſt auctor maliqd̓ patimur. ſꝫ hͦ eſt malū pene vt ibidē dicit. gͦ aliqͣ pena eſt a deo. ¶ Item ſicut actꝰ diuīe miſcd̓ie ē parcere.ita actꝰ diuine iuſticie eſt punire. gͦ ſicut peccati remiſſio ⁊ indulgētia eſt a diuīa miſericordia. ita peccati punitio eſt a diuina iuſticia. gͦ aliqͣ pena c̄ a deo tāqͣꝫ a cā.¶℟º. dd̓m ꝙ pena plus dicitqꝫ malū. Malū em̄ im-

portat abſentiā ſiue defectū boni. vbi dꝫ eſſe. Pena vero importat ordinē ad ip̄m meritū pene. ⁊ ſimul cū hocdiſpoſitōne aliquā ſignificat circa ip̄m punibile. Qm̄igit̉ tam ordo qͣꝫ diſpoſitio rei dicit̉ eē a deo ſicut a pͥncipio. hinc eſt ꝙ rōnabiliter ꝯcedit̉ ꝙ pena ſit a deo. illapotiſſime q̄ importat ordinē fundatū ſuꝑ talē diſpoſitionem. Et qm̄ dicit aliqͦ mō ordinē p̄cedentē. ⁊ culpa p̄cedens nō eſt ex ꝯſtitutōe nature ſꝫ potiꝰ ex volūtatꝭ inordinatōe. hinc eſt ꝙ ⁊ ſi pena dicat̉ a deo. nō tn̄ dicit̉ adeo faciēte ſed a deo vindicāte. Concedēdū eſt gͦ aliqͣspenas a deo eē. ſicut on̄dunt rōnes ad hoc inducte proeo ꝙ alique pene ſunt diſpoſitōnes ip̄ius punibilis. ⁊diſpoſitiones nō qͥleſcunqꝫ. ſꝫ ordinate ẜm rigorē diuine iuſticie. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ in cōtrariū ꝙ deꝰ motem nō fecit iā patet rn̄ſio. qꝛ non negat̉ ꝙ mors nō ſit a.deo vindicante. ſꝫ qꝛ nō fuit a deo naturā inſtituēte. iōdeꝰ eam inflixit. qꝛ hō eam meruit merito culpe. ¶ Acilld̓ ꝟo qd̓ obijcit̉ ꝙ deꝰ cū punit malos n̄ infert eis maylū. Dd̓m ꝙ Augu. nō vult ibi negare penā inferri a deoſꝫ hͦ vult ibi negare ꝙ d̓fectꝰ ille qͥ claudit̉ ī intellectu pene n̄ cauſet̉ a deo. Un̄ nō dic̄. nō infert penā. ſꝫ n̄ infertmalū. malū em̄ dicit ip̄m defectū ſic̄ dictū eſt. pena aūnō ē tm̄ boni defectionē ſꝫ etiā dicit punibil̓ diſpoſitionem. ¶ Ad illud quod obijcit̉ ꝙ ꝯditor nature nihil faꝫcit ꝯtra naturā. Dd̓m ꝙ ſi natura dicat̉ naturalis creature obediētia. vel naturale iudicatoriū ẜm ꝙ hō eſt habilis ad iuſticiā. qꝛ vtrūqꝫ hoꝝ dicit īmediatā ordinationē ad deū. ſic deꝰ nō facit ꝯtra naturā. ſicut nec facitꝯtra ſeip̄m. Alio mō dicit̉ vis oꝑans ẜm ſolitū curſuꝫetiā qd̓cunqꝫ bonū quod ineſt creature ex ſua origine. ⁊hͦ modo deꝰ facit ꝯͣ naturā. ſiue ꝑ miracula potētie. ſiue ꝑ ſupplicia vindicātis iuſticie. ⁊ ſic nō facit ſimpliciter ꝯtra naturā. īmo potiꝰ ẜm naturā. cuiꝰ oꝑatio ſubiacet diuine potētie. ⁊ ordinatio ſubiacet diuīe iuſticie.Et cū deꝰ vtit̉ creatura ſiue ad manifeſtationē diuīe potentie. ſiue ad manifeſtationē diuine iuſticie. vtit̉ ea ꝓut debet. ¶ Ad illud quod obijcit̉ ꝙ pena dicit pͥuationem ⁊ defectū. Dd̓m ꝙ generaliter loq̄ndo pena nō dicit ſolū defectū. īmo ꝗdam pena eſt q̄ dicit verā paſſiornem circa ip̄m punibile. Unde ſicut actio ignis eterniqua agit in animā aliqͥd ē. ſic ⁊ paſſio quā patitur anima ab igne aliquid eſt. Et iteꝝ aliqͥd ordinatum eſt. ⁊ita a deo eſt a quo eſt oīs eēntia ⁊ oīs ordo. Et ꝓpter hͦdeficit illa rō. quia nō oīs pena dicit defectū purum.¶Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ malū penepͥuat bonā diſpoſiꝰtionē nature. ſicut malū culpe diſpoſitionē volūtatis.Dd̓m. ꝙ nō eſt ſimile. qꝛ malū culpe pͥuat inordinate etvituꝑabiliter. malū ꝟo pene ẜm ꝙ hmōi pͥuat ordinate⁊ laudabiliter. Et qꝛ ꝙ laudabile ē. deo attribuēdū eſt.quod ꝟo vituꝑabile nō. hinc eſt ꝙ recte aliquod maluꝫpene deo attribuit̉. malū vero culpe nō. ſicut inframelius videbit̉. Et ꝑ hoc patet rn̄ſio ad vltimū qd̓ obijcude ꝑfectione bonitatis qͣꝫtum ad volūtatē ⁊ naturā deiConcedo em̄ bn̄ ꝙ vtriuſqꝫ eſt ſumma ꝑfectio. qꝛ vna ⁊eadē. Idem em̄ eſt in eo natura ⁊ volūtas. comꝑatio tamen diuine volūtatis ad culpam ⁊ penam. ſiue ccouerſo pene ⁊ culpe ad diuinā volūtatē differens eſt. quiaculpa ꝓpter ſui deordinationē. deordīationē ponit cūca peccantē. Pena vero nō deordinationē cōnotat circa punientē ⁊ ordinantē.¶ QueſtioUtrū oīs pena ſit a deo. Et ꝙ ſic videt̉. ad Ro. xij.Mihi vindictam ⁊ ego retri. gͦ vindicta ꝓprie competit ip̄i deo. ſed oīs punitio vindicta quedā eſt. gͦ omnus

29

I

n

ij

11.34

35

F