LiberSecundus
¶ Diſt. xxxvij. Utrū actio ſubſtrata .i. in qͣ peccatum cōmittit̉ ſit a deo ⁊cͣ.
¶ Explicat alioꝝ opinionē qͥ dicunt malos actꝰnullo mō eſſe a deo nec eē bonos. ſiue in eo ꝙ ſūtſiue alio modo.Unt aūt ⁊ alij plurimi longe alit̓ de pecFato ⁊ de actu ſentientes. Aſſerunt em̄voluntatē malā ⁊ actum maluꝫ peccataeſſe. ⁊ nulla rōne bona. nec ẜm aliquā rōnem exdeo autore eſſe. qꝛ ſine deo fiūt. Sine eo nāqꝫ (vtait euangeliſta) factū eſt nihil i. peccatū. Qd̓ dicitur eſſe nihil nō qꝛ nō ſit actio vel volūtas mala q̄ aliqͥd eſt. ſꝫ qꝛ a vero eē ſeparat hoīes. et admalū trahit. ⁊ ſic ad nō eſſe deducit. Qui enim aſummi boni participatione recedunt. qd̓ ſolū vere ac ꝓprie eſt. merito nō eē dicunt̉. Ideoqꝫ Auguſtinꝰ dicit ſuper Iohannē. peccatū nihil eē. nihilqꝫ fieri cū peccant hoīes. Hac ergo rōne aſtruunt peccatū nihil eſſe quia a vero eē hominē elōgat. Uoluntatēqꝫ malā atqꝫ actionē ſiue locutionem malā peccatū eſſe dicunt. quia p̄uaricatio ⁊inobedientia hec ſunt. ⁊ contra legē dei fiunt. q̄tamen ſunt. ſed ab homīe vel diabolo nō a deo.Nullatenus em̄ hec a deo eſſe dicunt ſiue inquātum ſunt ſiue alio modo.¶ Ponit opinionis p̄dicte defenſionē qualiterſcꝫ determināt verba Auguſt. premiſſa quibusait. Omne quod eſt inqͣꝫtū eſt. bonū eſt. b
¶ Illa quoqꝫ Auguſtini verba quibus dicit. omne quod eſt. inquantū eſt bonuꝫ eſſe. ⁊ deum habere autorem. de naturis ſiue de ſubſtantijs tm̄accipienda fore tradunt. Subſtantie vero nomine atqꝫ nature. dicunt ſignificari ſubſtātias ip̄as⁊ ea que naturaliter habent. ſcilicet que concreta ſunt eis. ſicut anima naturaliter habet intellectum ⁊ ingenium ⁊ voluntatem ⁊ huiuſmodi. qd̓ex verbis Auguſt. premiſſis colligitur vbi bonuꝫhominem appellat bonam naturam. ⁊ malū hominem malam naturam. Scd̓m hanc ergo aſſertionem vel acceptionem mali. actus nō ſunt nature vel ſubſtantie. nec etiam boni actus. qd̓ vtiqꝫ videtur Auguſt. innuere in libro retractationum. diſtinguens inter ſubſtantias ſiue natura⁊ bonas actiones ſiue malas. Aperiens enim qͥmodo intelligendum ſit quiddam in libro de vera religio. ab eo traditum ait. hoc de ſubſtantijsatqꝫ naturis dictum eſt. Inde enim diſputabat.nō de bonis actiōibus atqꝫ peccatis. Aperte hicvidetur diuidere inter naturas ſiue ſubſtantias⁊ actiones ſiue peccata. Ideoqꝫ aſſerunt preſaldoctores. actiones interiores vel exteriores nōeſſe naturas vel ſubſtātias. que ſi male ſunt. pescata ſunt. neqꝫ a deo ſunt. Ꝙ vero mali actꝰ noſiſint nature. Augu. videt̉ notare in prima reſpo
defectū. Dicēdū ꝙ mors nō tm̄ dicit defectū. īmo dicitpaſſionē ⁊ ꝓgreſſum ab eē in nō eſſe. qͥ qͥdem eſt ꝑ anīe ⁊corꝑis ſeꝑationē. vbi ē dolor ⁊ afflictio. ⁊ licet defectusſeqͥtur ad illā paſſionē. mors tn̄ nō noīat puꝝ defectūſꝫ potiꝰ paſſionē ⁊ trāſitū illū. ⁊ iō ꝯcedit̉ mors eē a deoqͣꝫuis nō ꝯcedat̉ de alijs penis quaꝝ noīa īponunt̉ abip̄o defectu. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ ſubtractio gr̄e eſta deo. Dd̓m ꝙ falſum ē ꝓprie loquēdo. niſi dicat̉ ꝑmiſſiue vt dictū ē. Qd̓ ꝟo obijcit̉ ꝙ ibi eſt adnihilatio ⁊ deiexpulſio. Dd̓m ꝙ deū expelli nō eſt aliud qͣꝫ gr̄am dei repelli. Gratiā aūt dei repelli nō eſt aliud qͣꝫ gr̄am corrūpi. ꝓ eo ꝙ ip̄a cū ſit accidēs nō hꝫ ſaluari niſi in ſubſtātia rōnali. Gratia aūt corrūpit̉ ⁊ adnihilat̉ nō ꝑ actōeꝫꝯtrarij agētis. ſꝫ ꝓpter defectū in ſeip̄a. Deficit aūt in ſeip̄a ꝓpter hͦ ꝙ ſubiectū deficit ſibi. Aīa em̄ nō eſt nataeē ſubiectū gr̄e niſi ꝑ ꝯuerſionē ſui ad deū Et iō cū ſe a d̓oauertit. iā gr̄a gratu faciēs in ea nō p̄t ſaluari. ⁊ iō in ſeip̄a deficit ¶ Qd̓ gͦ obijcit̉ ꝙ nihil p̄t gr̄am adnihilare
⁊ deū de habitaculo ſuo eijcere. Dicēdū ꝙ illa rō ꝑceditac ſi talis adnihilatio vel abiectio fieret ꝑ virtute alicuius agētis. hͦ aūt nō fit. īmo fit ꝓpt̓ ineptitudinē ſuſcipiētis ſicut viſum ē. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ om̄e ordinatum ⁊ qd̓ reddit honorē deo ē a deo. Dicendū ꝙ hocveꝝ eſt inqͣꝫtum tale. Sꝫ cū aſſumit ꝙ oīs pena ē hmōiverum eſt inqͣꝫtum pena. ⁊ tunc concluſio vera eſt. videlicet ꝙ oīs pena inqͣꝫtum pena a deo eſt. ſed ſi ex hocarguatur vlteriꝰ ꝙ om̄e illud quod dicitur pena cad̓ovtpote culpa. vel vicium. vel defectus. fiet ſophiſmaẜm accidēs. quia quedā que deo attribuere poſſunt potius ſonāt in contumeliā qͣꝫ in gloriam. Et proptereaſi alicubi vnqͣꝫ inueniatur ꝙ concupiſcentia vel ignorantia vel cetera ſimilia a deo ſint. exponēda ſunt verba. vel dicta ſunt eſſe a deo. quia ſunt permiſſiue. vl̓ qꝛdicuntur eſſe a deo inqͣꝫtum ſunt pene. vel dicunt̉ eē adeo ẜm ꝙ concernunt aliquod ens. nō ẜm illud a quopͥmo ⁊ pͥncipaliter imponunt̉.
Unt aūt ⁊ alij plurimi longe aliter de peccato⁊c̄. Supra on̄dit mgr̄ qͦmo peccatū ſit peccatipena. ad declarandū qͣliter peccatū eſt puatio.In hac ꝑte intēdit mgr̄ inqͥrere vtrū actio in qͣ peccatūcōmittit̉ ſit a deo. ꝓpter hͦ qd̓ ſupra dictū fuit ꝙ peccatum ē actꝰ. Et qm̄ ſupͣ ꝓſecutꝰ fuit opinionē illoꝝ qͥ dicunt actōeꝫ ſubſtrata malicie eē a deo. hic ſecūdo ꝓſeqͥaliā opinionē q̄ qͥdam ponebāt nec maliciā nec actōeꝫmalā eſſe a deo. Diuidit̉ aūt ꝑs iſta in duas ꝑtes. In
quaꝝ pͥma ponit p̄dictā opinionē. In ſecūda ꝟo opponit ꝯtra opinione ꝑtis aduerſe. ibi. In hͦ aūt ꝟbo ſuꝑerioꝝ ſentētie ⁊c̄. Prima ꝑs hꝫ tres ꝑtes. In pͥma explicat mgr̄ illā opinionē. In ſecūda ꝟo ſubiugit eiꝰ defenſionē ibi. Illa qͦꝫ Augu. verba qͥbus dicit ⁊c̄. In tertiaꝟo ex p̄dictis elicit quādā ꝯcluſionē. ibi. Ex qͦ colligit̉res aliqͣs ⁊cͣ. Sil̓iter ſecūda ꝑs pͥncipalis hꝫ tres ꝑtesIn pͥma ꝑte opponit ꝯtra aduerſam opinionē. In ſecūda ꝟo loco determinationis ponit quandam commnitionem ad auditoris eruditionē. ibi. Intendant diligenter his verbis ⁊cͣ. In tertia vero remouet quandaꝫdubitationem. ibi. Cum igitur omnes catholici tractatores in hoc conſentiant. ⁊cͣ.
45
42
33
44
DI.XXXVIIꝘ nec mala volūtasnec malus/actꝰ ſiſt bona. nec ſinex deo.Quare petcatuꝫ nihileē dicit̉
g ſitꝰ maſunt navl̓ iubnēt