DI.XXXVI

paſſio inuolūtaria ⁊ afflictiua. iam patet rn̄ſio ex his q̄ibi eſt dānificatio ⁊ afflictio qͣꝫuis nondicta ſuntſemp ſentiat̉.Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ deꝰ punit ſufficienter aūt nō. dd̓m ꝙ punire ſufficiēter hͦ eſt dupliciter.pliciter. aut ẜm ꝙ cōpetit ſtatui pn̄ti. In pn̄tiicit̉ punit̉ culpa ſufficiēter. ſꝫ hͦ nō ſimplicit̓ ſꝫ ꝓut cōperit ſtatui pn̄ti. ⁊ iō in tali punitōe ſaluat̉ debitꝰ ordo⁊ nihi lominꝰ poſt egreſſum aīe a corꝑe dꝫ fieri pene aenmulatio. nec remanet in pn̄ti. nec in futuro aliqͥd impunitū. ſꝫ totū punit̉. licet plus ⁊ minus ẜm ꝙ exigit lojcus ⁊ tp̄s. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ hō benignꝰ totū cōdonat. Dd̓m ꝙ nō eſt ſil̓e. ꝓ eo ꝙ cū deꝰ ſit ip̄a iuſticia.ſippriā offenſam dimitteret impunitā. iniuriaꝫ faceretip̄i iuſticie. nō ſic aūt eſt de hoīe. Preterea cū ip̄e ſit vltimus iudex. ei reſeruant̉ oīa puniēda. Un̄ qd̓ ip̄e dimirit impunitū. aliꝰ punire nō pōt. nō ſic aūt eſt de hoīeohabet aliū ſuꝑiore iudicē. ⁊ qd̓ ip̄e nō punit. quaſi ad deum remittit.Queſtio¶ Utrū pena poſſit eſſe ī aliquo ſine culpa p̄cedēte. Etꝙ n̄ videt̉. Primo autoritate Hiero. Ait em̄ ſic. Quicqͥd patimur. peccata nr̄a meruerūt. ¶ Iteꝫ Greg. in qͣdā collecta. Nulla eis nocebit aduerſitas. ſi nulla dn̄etur eis iniqͥtas. gͦ ſi nō p̄ceſſit dn̄iuꝫ culpe. videt̉ ꝙ nullo mō ſeqͥ poſſit ſuppliciū pene. ¶ Itē Auguſt. in pͥmotracta. Mors ⁊ vita a dn̄o deo eſt. ſꝫ vita vt a donāt⁊ mors vt a vindicāte. ſi igit̉ a deo eſt mors vt a vindicante. pari rōne ⁊ oīs alia pena. ſꝫ oīs vindicta reſpina. qͥn in ip̄o pus fuerit culpa illiꝰ pene meritoria ¶ Iticit meritū culpe p̄cedētis. gͦ videt̉ ꝙ in nullo ſit aliqͣpena quātū eſt de ſe dicit aliquod malū. Diuidit̉ enimmalū in malū culpe. ⁊ malū pene. gͦ ſicut malū culpe dicit pͥuationē alicuiꝰ boni ⁊ alicuiꝰ ordinis. ita etiā ⁊ malum pene. gͦ ſicut malū culpe indiget ordinari. ita ⁊ malū pene. ſꝫ ſicut malū culpe ordinat̉ ꝑ ſequēs malū peneſic malū pene ꝑ anteriꝰ malū culpe. igit̉ ſicut culpa norpōt eſſe ſine pena ſic nec pena ſine culpa. ¶ Item om̄ispunitio ẜm ꝙ hmōi eſt effectꝰ diuīe iuſticie. iuſtꝰ autemẜm ꝙ hmōi ꝯſiderat meritoꝝ exigētiā. nullū aūt eſt meritum pene niſi peccatū. gͦ impoſſiblle eſt aliquē puniriniſi in eo qd̓ p̄ceſſerit macula peccati. ¶ Sꝫ ꝯtra Iob.xvij. Nō peccaui. ⁊ in amaritudinibꝰ morat̉ oculꝰ meꝰ.Et ſil̓iter Iob .vj. Utinā appenderent̉ peccata mea qͥbiram merui. ⁊ calamitas quā ꝑatior in ſtatera. qͣſi arena marꝭ hec grauior appareret. gͦ videt̉ ꝙ pene qͦ fuerūtin Iob nō fuerūt merito p̄cedentiū peccatoꝝ. ¶ Itemob̓. ix. cap̄. Quis peccauit. hic aut ꝑentes eiꝰ vt cecusnaſceret̉ vbi dicit̉. neqꝫ hic peccauit neqꝫ ꝑentes eius.Et exponit Augu. ꝙ hͦ nō dicit̉. qꝛ nō peccauerūt. ſꝫ qcecitas nō erat pena peccati. gͦ idē qd̓ pͥus. ¶ Itē ꝓ pecato originali nō meret̉ qͥs niſi ſemel mori. ⁊ Lazarꝰ nōtm̄ fuit mortuus ſemel ſed bis. gͦ videtur ꝙ pͥmaaut ſecūda fuerit ei abſqꝫ merito peccati inflicta. ¶ Itota die videmꝰ ꝙ impiꝰ affligit iuſtum. Et de hoc etiāꝓpheta conqueritur Abacuc. j. Taces conculcantiimpio iuſtiorem ſe. ſed nō eſſet iuſta querela propheteſi iuſtus ꝓ peccatis ſuis puniretur. ergo videt̉ ꝙ multe pene infligant̉ que nō infligunt̉ merito peccatorum.Iteꝫ xp̄us fuit a iudeis interfectus. ⁊ planū eſt ꝙ irip̄o nullū fuit oīno peccatū. ⁊ mors illa pena fuit. hͦ cōſtat. ergo videt̉ ꝙ pena poſſit eſſe abſqꝫ culpa p̄ambul¶ ℟. dd̓m ꝙ malū pene dupliciter p̄t ordinari. UnoF modo ad malū culpe. qd̓ puniendo ordinat. Alio modo in comparatione ad bonū qd̓ deus elicit ex illa pe-

na. Dico igitur ꝙ ſibi aliqua pena infligat̉ cuiꝰ ordinatio pͥncipalit̓ ꝯſiſtat in comꝑatōe ad malū culpe puniēdū. neceſſe ē aliquā culpā p̄ceſſiſſe nec tm̄ p̄ceſſiſſe. ſꝫ etiam aliquo modo cōitari inſeparabiliter. Pena enimaut eſt directe ordinata ad puniendum. aut eſt ordinata principaliter ad malum excludendū ¶ Primo modoeſt pena infernalis. ⁊ ſecundo modo eſt pena purgatoria. Et primo modo requirit pena preſentiā culpe ẜmdeformitatē ⁊ maculam. Secundo modo requirit culpe p̄ſentiā ẜm reatum ⁊ ſequelaꝫ. Si aūt pena infligat̉principaliter ꝓpter ordinē quem habet ad bonū qd̓ indeelicitur. aut gͦ ꝓpter bonū ꝓpriū. aut ꝓpter bonū alienum. Si ꝓpter bonū ꝓpriū. ſic requirit ꝙ in ſubiecto illo aliquando fuerit culpa. ⁊ ꝙ poſſit eſſe de futuro. Siaūt ꝓpter bonū alienū. ſic ſufficit pene vt fuerit culpa īalio qͣꝫ in eo qui punitur. in eo videlicet pro quo penailla ſuſtinetur. ꝑ quem modū fuit in xp̄o. cuius mors etpaſſio erat ordinata ad redimendū genus humanū. ⁊ liberandū ⁊ reꝑandum a lapſu in que ceciderat ex peccato pͥmi parentis. Et ſic patet ꝙ omnis pena aliquo modo reſpicit culpam. ſed quedā vt p̄ſentem in ſe. vtpotepena infernalis. quedam vt p̄teritam in ſe ſed p̄ſentemin reatu ⁊ ſequela. ſicut pena purgatoria. Quedam vero ſolū vt p̄teritam ⁊ hoc in eo qui punit̉. ⁊ ſic ē oīs pena iuſtorum xp̄o excepto. Quedā vero reſpicit culpamnō in ſe ſed in alio. ſicut patet in xp̄o. Cum ergo querit̉vtrum omnis pena ſit cauſata a culpa. Dd̓m eſt ꝙ ſi intelligatur de cauſa meritoria de condigno. ſic nō habetveritatē. ſi aūt intelligatur de cauſa ſine qua nō. ſic aliquo modo veritatem habet. Nulla em̄ eſſet pena in homine niſi preceſſiſſet culpa. Et per hoc patet reſponſioad queſtionem ꝓpoſitam qua queritur vtrū pena poſſit eſſe ſine culpa p̄cedente. ſiue qua queritur vtrum pena poſſit ſeparari a culpa. Concedendū eſt em̄ ꝙ ſic ꝓpter ordinationē quā habꝫ ad bonū poſterius qd̓ ex eaelicit̉. ¶ Ad illud gͦ qd̓ obijcit̉ de Hiero. Dd̓m ꝙ Hiero. nō accipit ibi mereri ꝓ merito condigni ſꝫ potius ꝓmerito congrui. qd̓ quidē eſt ſicut diſpoſitio preambula. Et verum eſt ſicut dictum eſt ꝙ niſi fuiſſet in nobispeccatum originale in nobis nō eſſet contracta penalitas vnde eſſet afflictio aliqua pene. ⁊ ꝙ in xp̄o fuit. hocfuit ſolūmodo voluntarie. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur deGrego. dd̓m ꝙ facienda eſt vis in hoc quod dicit nullanocebit aduerſitas. naꝫ aduerſitas q̄ infligitur hominiexigente merito precedentis peccati. nō eſt ad eius nocumentum ſed potius ad eius profectum. Iuxta illudapoſtoli. Diligentibus deum omnia coo. in bo ¶ Adillud quod obijcitur ꝙ mors eſt a deo vindicante ⁊ itaalie pene. Dd̓m ꝙ in opere iuſticie ſe multum immiſceopus miſericordie. Et ideo qͣꝫuis prima diſpoſitio adpenam fuerit vindicta. multe tamen pene conſequuntur ad illam diſpoſitionem. que potius ſunt beneficiadiuine miſericordie ⁊ diuine viſitationis. qͣꝫ ſint inſtrumentum ire. Cum ergo dicitur ꝙ mors eſt a deo vindicante. hoc intelligitur de ip̄a neceſſitate moriendi. ſꝫ exhoc nō ſequitur ꝙ omnis alia pena ſit a dei vindicta. īmo ſicut tactū eſt poteſt eſſe a dei miſericordia. que erudit ⁊ flagellat omnē filiuꝫ quem recipit. Sic em̄ competit preſenti ſtatui. ¶ Ad illd̓ quod obijcitur ꝙ pena ordinatur ad culpam ſicut econuerſo. Dd̓m ꝙ non eſt ſimile. Culpa enim habet ordinari ſicut dictū eſt dupliciter. non ſolum ad prius. ſed etiam ad poſteriꝰ. Peccatum autem ẜm ꝙ huiuſmodi ordinari habꝫ ſolum adpoſterius videlicet ad penā. ⁊ ideo culpa ſemper dicit

ji.

38

25

A5

L1

28

24