SecundusLiber

¶ Ponit ꝑtem ꝓhemialem oſtendens ꝙ ꝑ adaꝫpeccatum ⁊ pena tranſijt in poſteros.N ſuperiorio nua9 inſitum eſt licet ex ꝑte (non em̄ ꝑfecte ſufficimus exponere) qualiter primꝰ hō deliquerit.⁊ quā ꝓ peccato penam ſubierit. quibus adijciēdum eſt pctm̄ ſimul ac penam ꝑ eum tranſiſſe inpoſteros. ſicut apl̓s on̄dit inquiens. Sicut ꝑ vnūhominē pctm̄ in hunc mundū intrauit. ita in oēshomines mors ꝑtranſijt.Determiat ꝓpoſitū principale. on̄dens vtrūillud peccatū fuerit originale. vel actuale. b¶ Hic primo vidēdū eſt qd̓ fuit illud pctm̄. origīale ſcꝫ an actuale. ⁊ ſi de originali intelligat̉. ꝯn̄terquid ſit originale pctm̄. ⁊ quare dicat̉ originale.⁊ quō ꝑtranſierit vel ꝑtranſeat in omnes diligēter inueſtigandū eſt. Quibuſdaꝫ placuit de peccato actuali ade illud acciꝑe. aſſerētibꝰ hoc apoſtolum ſenſiſſe cum inferius ait. Sicut ꝑ inobedientiā vnius hominis pctōres cōſtituti ſunt multi. ita ⁊c̄. Euidenter inquiunt etiā ip̄o noīe exprimit apl̓us pctm̄ qd̓ ꝑ vnū hominē intrauit in mūdum. ſcꝫ inobedientiaꝫ. Inobedientia vero peccatum actuale eſt.¶ Quō pctm̄ intraſſe in mūdū dicūt. c

¶ Diſtinctio. xxx. quid ſit originale peccatū qd̓a pctō primorū parentū fuit cauſatuꝫ.

Hoc aūt dicunt intraſſe in mundū non traduction originis. ſꝫ ſimilitudīe p̄uaricatiōis. omneſqꝫ in illo vno peccaſſe dicunt. qꝛ omnibꝰ ille vnꝰpeccandi exemplum extitit. hoc male ſenſerūtquidā heretici qui dicti ſunt pelagiani. De quibus Aug. in li. de baptiſmo ꝑuuloꝝ cōmemoratdicens. Sciendū ē inquit hereticos quoſdā quinominati ſunt pelegiani dixiſſe pctm̄ prime trāſgreſſionis in alios homines nō ꝓpagatione ſedimitatione tranſiſſe. vn̄ etiā in ꝑuulis nolunt credere ꝑ baptiſmū ſolui originale peccatū. qd̓ in naſcentibus nullū eſſe oīno contendunt. ſꝫ eis dicitur. qꝛ ſi apl̓s pctm̄ imitationis nō ꝓpagatiōis ītelligi voluiſſet. eiꝰ principē nō adā ſꝫ diabolū diceret. De qͦ in li. Sap̄. d̓r. Inuidia diaboli mors ītrauit in orbem terraꝝ. Et qꝛ nō vult intelligi hͦeſſe factū ꝓpagatione ſꝫ imitatione. ꝯtinuo ſubiunxit ſcriptura. Imitant̉ aūt eum qͥ ſunt ex ꝑteipſius. Imitant̉ quidē adā quotqͦt ꝑ inobedientiā tranſgrediunt̉ mandatū dei. Sꝫ aliud eſt qd̓exemplū eſt voluntate peccantibꝰ. aliud qd̓ origo eſt cū pctō naſcentibꝰ. Nō ē igit̉ accipienduipctm̄ ade tranſiſſe in om̄s imitatiōis tm̄ exēplo.ſed ꝓpagatiōis ⁊ originis vicio.¶ Hic aꝑit illd̓ eſſe pctm̄ originale quod tranſitin poſteros.Et eſt illud pctm̄ originale. vt aꝑte Augꝰ. teſtat̉qd̓ ꝑ adā tranſiuit in om̄s ꝑ eius carnē viciatā cōcupiſcentialiter generatos.¶ Suppoſito ꝙ pctm̄ pͥmoꝝ ꝑentū ſit originale.inquirit vtrū ſit pena vel culpa.Qd̓ diligenter inueſtigandū eſt. qͥd ſit. De hͦ eīſctī doctores ſub obſcuritate locuti ſunt. atꝫ ſcolaſtici doctores varia ſenſerunt. Quidā em̄ putant originale peccatū eſſe reatū pene ꝓ pctō pͥmi hoīs .i. debitū vel obnoxietatē qͣ obnoxij ⁊ addicti ſumꝰ pene tꝑali ⁊ eterne ꝓ primi hoīs actuali pctō. qꝛ ꝓ illo vt aiūt om̄ibꝰ debet̉ pena eterna. niſi ꝑ gratiā liberēt̉. Iuxta hoꝝ ſentētiā oꝑꝫdici originale pctm̄. nec culpā eſſe nec penā. Culpā nō eſſe ipſi fatent̉. pena qͦꝫ ẜm eos eē non pōQuia ſi debitū pene originale peccatū ē. cū debitū pene nō ſit pena. nec originale pctm̄ ē penaQd̓ etiā quidā eoꝝ admittūt. dicētes in ſcriptura originale pctm̄ ſepe noīari reatū. ⁊ reatū ibi ītelligūt (vt dictū ē) obnoxietatē pene. ⁊ ea rōneaſſerunt pctm̄ originale dici eē in ꝑuulis. qꝛ ꝑuūli ꝓ illo primo pctō rei ſunt pene. ſicut ꝓ pͣctō iniqui ꝑentis aliqn̄ exulant filij ẜm iuſticiā fori.Ꝙ originale peccatum eſt culpa autoritatidꝰprobat.Sꝫ ꝙ originale pctm̄ culpa ſit. pluribꝰ ſctōꝝ teſtimonijs edocet̉ ſuꝑ exodi. vbi d̓r. Primogenituꝫaſini mutabis ouē. Greg. ait. Omēs in pctīs na-

N ſuperioribꝰ inſinuatum ē ⁊c̄. Pars iſta inq̄ magiſter determinat de hominis lapſu ditiam corruptionis peccati. in quaꝝ vna ꝑſouiſa fuit in tres ꝑtes ẜm triplicem differenna corrumpit naturam. in altera ꝟo natura ꝑſonaꝫ. intertia ꝟo ꝑſona corrumpit ſeipſam. Et prima quidemcōſiſtit in peccato primi parentis. ſcd̓a in peccato originali. ⁊ tertia in peccato actuali. Prima igit̉ parte determinata. aggredit̉ hic magiſter ꝑtem ſcd̓am. Diuidit̉aūt ꝑs iſta in ꝑtes quattuor. In quaꝝ prima determīatquid ſit originale peccatum. In ſecunda ꝟo qualit̓ triducatur. jͣ. diſ. xxxj. Nunc ſupereſt inueſtigare ⁊c̄. Intertia ꝟo qualiter deleat̉. jͣ. diſ. xxxij. Qm̄ ſupra dictueſt pctm̄ originale eſſe viciū ⁊c̄. In quarta ꝟo determinat. vtrum peccatū originale multiplicet̉ ⁊ intendat̉ ꝑpeccata parentū primoꝝ. jͣ. diſ. xxxiij. Predictis adijciendum eſt ⁊c̄. Prima ꝑs que continet p̄ſentem diſ. diuidit̉ in tres ꝑtes. In prina ponit ꝑtem ꝓhemialeꝫ. Inſecunda determinat ꝓpoſitum principale. ibi. Hic primo videndū ē ⁊cͣ. In tertia determinat quandā incidētem dubitationem de veritate humane nature. ibi. Adhoc aūt ꝙ diximꝰ in adam fuiſſe ⁊c̄. Prima ⁊ tertia ꝑteremanente indiuiſa. media ꝑs diuidit̉ in tres. In prīainquirit vtrū peccatum primoꝝ ꝑentū ſit originale velactuale. In ſecunda ſuppoſito ꝙ ſit originale. inquirivtrum ſit pena vel culpa. ibi. Qd̓ diligenter inueſtigādum eſt quid ſit ⁊c̄. In tertia inquirit vtrū ſit cōcupīavel alia culpa. ibi. Nunc ſuꝑeſt videre quid ſit illd̓ peccatū ⁊cͣ. Haꝝ aūt ꝑtiū ſubdiuiſiones in lr̄a plane ſunt.

Sap̄ij

E

Q. XXX

Quoritde opctō opis

Roꝝ. v.

ExoGrei