LiberSecundus

¶ Determinat qͥd ſit illud adiutoriū li. ar. ſuꝑadditū qͣꝫtumad ſubiectum.Uoluntatem ipſam Aug. in li.de duabus aīabus ita diffinit.Uoluntas eſt animi motꝰ cogente nullo. ad aliqͥd nō admittendū vel adipiſcendū. hec aūtvt non admittat malum ⁊ adipiſcatur bonum preuenit̉ ⁊ preparatur dei gratia. Unde apoſtolꝰ gratiā preueniente ⁊ ſubſequentem comendans .i. operantem ⁊ cooꝑantem vigilanidixit. Nō eſt volentis neqꝫ currentis. ſꝫ miſerentis dei. ſꝫ noneconuerſo. non eſt miſerentisdei ſꝫ volentis ⁊ currentis. Nāſi vt quibuſdam placuit qd̓ dictū eſt ita accipiat̉. nō eſt volentis neqꝫ currentis ſꝫ miſerentꝭdei. tanqͣꝫ diceret̉. nō ſufficit ſola voluntas hominis ſi non ſitetiā miſericordia dei. econtradicit̉ non ſufficit etiā miſericordia dei ſi nō ſit etiā volūtas hominis. ac ꝑ hoc ſi recte dictū eſtillud. qꝛ id voluntas hominisſola nō implet. cur non etiaz acontrario recte dicit̉. non miſerentis eſt dei. ſꝫ volentis eſt hominis. cum id miſericordia deiſola nō impleat. Homo em̄ credere vel ſperare nō poterit niſi velit. nec ꝑuenire ad palmaꝫniſi voluntate currat. Reſtatgͦ vt iō ita recte dictū intelligat̉vt totū det̉ deo qͥ hoīs voluntatē bonā p̄uenit. ⁊ p̄ꝑat adiuuandā. ⁊ adiuuat p̄paratā. nolentēpreuenit vt velit. volenteꝫ ſub

ſequitur ne fruſtra velit. Exhis verbis ⁊ alijs premiſſis euidenter traditur. qꝛ volūtas hominis ꝑparat̉ ⁊ preuenit̉ gratia dei vt velit bonum. ⁊ adiuuatur ne fruſtra velit.¶ Ꝙ bona voluntas comitatur gratiamItaqꝫ bona voluntas comitat̉gratiam non gratia voluntatēUn̄ aug. ad bonifacium papaꝫſcribens contra pelagianos inquit. Cum fides impetrat iuſtificationē ſicut vnicuiqꝫ deꝰ ꝑtitus ē menſuraꝫ fidei. nō gratiam dei aliqͥd meriti p̄cedit humani. ſꝫ ip̄a meretur augeri. vtaucta mereat̉ ⁊ ꝑfici. voluntate comitante non ducente. pediſſequa non preuia. Ecce hicaperte habes ꝙ gratia preuenit bone voluntatis meritum⁊ ipſa bona voluntas pediſſec̄eſt gratie non preuia.¶ Determīat qͥd ſit illd̓ adiutorium li. ar. ſuꝑaddituꝫ qͣꝫtumad donū gratuitū.dEt ſi diligenter intēdas. nihilominus tibi monſtratur que fitipſaᵇ gratia voluntatem preueniens ⁊ preparans ſcilicꝫ fidescum dilectione. Ideoqꝫ augꝰ.in eodem tractans quomō iuſtificati ſumꝰ ex fide et tn̄ gratis. vtrunqꝫ eniꝫ dicit apoſtolqui dicit iuſtificati ex fide. alibiait. Iuſtificati gratis ꝑ gratiā.hoc eniꝫ ideo dixit. ne fides ip̄aſuperba ſit. ne dicat ſibi ſi ex fide iuſtificati. quomodo gratꝭ?

a ¶ Uoluntas eſt animi motus ⁊c̄. Sicut dicit ph̓us.peccat qui diffinit id quod eſt in quiete ꝑ id quod eſt inmotu. ſed voluntas eſt in potentia. gͦ male diffinit̉ cuꝫd̓r voluntas eſt animi motus. Item velle plus eſt agere qͣꝫ pati. gͦ plus mouere qͣꝫ moueri. ſi ergo motus ſonat in paſſioneꝫvidet̉ ꝙ voluntas non debeatdici animi motꝰ℟º. dd̓m ꝙ ſicutdicit Anẜ. Uoluntas dicit̉ eqͥuoce ad voluntatem inſtrumētuꝫ⁊ voluntatem aſfectionem. ⁊ voluntatem vſum.Et aug. non diſfinit hic voluntatem ꝓut accipitur ꝓ potētia.ſed ꝓut accipiꝓ vſu. Et ſi turas. quare magdiffinit volunttem ꝓut accipiꝓ vſu qͣꝫ ꝓ potertia. Ratio huiꝰeſt. quia potētimanifeſtant̉ peractus. et ideo cognita voluntatevſu ꝑ cōſequenscognoſcit̉ volurtas potētia. Ailld̓ quod obivſus voluntanō eſt paſſio ſecactio. ⁊ ita nō debet dici motusDd̓m ꝙ motꝰ nōtm̄mō accipitupaſſiue. īmo etiāaccipit̉ actiue. epreterea omnesactiones animequodāmō paſſiones ſunt.b ¶ Gratia voluntatē p̄ueniē⁊ p̄parans .ſ. fdes cū dilectiōeUidet̉ ꝙ iſta notificatio gr̄e nonſit conueniensCū em̄ gratia ⁊ virtus diuerſas habeant notificatiōesnon videt̉ ꝙ vnum habeat notificari ꝑ alteꝝ Item cūgratia non ſolūmodo ponat in anima fidē ⁊ charitatē.ſed etiam ſpem. videt̉ inſufficienter dicere magiſter cūdicit. ꝙ eſt fides cum dilectione. Iuxta hoc q̄ritur cuꝫdiuerſe diffinitiones ⁊ notificationes gratie aſſignentur diuerſimode. penes qͥd ſumitur rō ⁊ diſtinctio har℟º. dd̓m ꝙ mgr̄ nō intendit in illo ꝟbo notificare gr̄aꝫgratū facientē qͣꝫtū ad ſuā eēntiā ſꝫ intēdit eā notificare

quaſi ꝑ poſterius. ⁊ quodāmō ꝑ effectū. Cū eī hītus conoſcatur ꝑ actus. ⁊ actus gratie duplex ſit ẜm duplicipotētiā. videlꝫ ẜm intellectū ⁊ affectū. iō ꝑ illas hꝫ gr̄anotificari. ⁊ qꝛ in illos actꝰ non exit gra niſi mediātibꝰhītibꝰ ꝟtutū. vicꝫ fidei ⁊ charitatꝭ. iō notificans gr̄amdicit ꝙ granihilaliud eſt qͣꝫ fidescū dilectiōe ꝓ eoyꝑ illos duoshītus d̓r anīa inactus exire ꝑ qͦsīno teſcit nobisgr̄a. Ad illd̓ ꝟo 4qd̓ querit̉ de pluralitate diffininitionū. dd̓m. ꝙgra hꝫ cōꝑari adſuū pͥncipiuꝫ. ſcōꝑari ad ſuū ſb̓iectuꝫ. hꝫ cōꝑariad ſuum oppoſitum. hꝫ comꝑariad ſuū effectu. habet ⁊ cōꝑationeꝫad ſuū premiū. ⁊ẜm has diuerſaſcomꝑationes diuerſe repereunteius notificationes. Secunduꝫcompar ationeꝫad ſuū pͥncipiuꝫeſt illa Iſi. Gratia eſt miſericordie donū diuineꝑ quod bone voluntatis eſt exitus ¶ Per comparationem autem ad ſuum ſub1iectum. ſic eſt illa que dat̉ ſuꝑ illud p̄s. vt exhilaret faciē in oleo.Gratia eſt quida nitor animeꝫad conciliandūſanctum amoreꝫPer comparationem ad ſuū oppoſitum. ſic eſt il.la que datur inglo. ſuper epiſtolas. ¶ Gratia ēiuſti ficatio ⁊ remiſſio peccatorum. Per cōparationem ad ſuū effecū. ſic eſt illa Criſ.Gratia eſt ſanitas mentis. delectatio cordis. Per cōparationem ad ſuū premiū. ſic eſt illa. gratia ē ſimilitūdo glorie. Scd̓m autē om̄s comꝑationes iſtas ſic aſſugnatur vna diffinitio mgr̄alis q̄ talis eſt. Gra e formaa d̓o gratꝭ data ſine meritꝭ. gratu faciēs habēte. ⁊ bonūeiꝰ opꝰ reddēs. Inuenit̉ aūt ⁊ alia nōt ificatō gre qͥ drGr̄a ē maīfeſtato ſp̄s ad vtilitatē q̄ ſūpta ē ex illo qd̓ dijͣ. Coꝝ. vij. Unicuiqꝫ dat̉ māifeſtatō ſpūs ⁊c̄. ſꝫ iſta eſtmanifeſtatio gr̄e gratis date.

ī

g

Uoluntasqͥd ſit.

Roꝝ. ix.

⁊

Gra voltatē p̄uenrens ēcū dilectune.

Roꝝ. yRoꝝ. ij