Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
84v
Einzelbild herunterladen
 

LiberSecundus

Itē obr̄ ꝯͣ ordinē ꝓductōnis aīaliū ī cōparatione adhoīem. Hō enī plus cōuenit cū āgel̓ qͣꝫ cubeſtijs. gͦ magis debuit ꝓduci eodē die cū angel̓. qͣꝫ eodē die cum beſtijs. gͦ ꝓductō hoīs ⁊ beſtiarū nō recte facta ē ī eodemdie. Itē plus cōuenit irrationale cū irrōali qͣꝫ cū hoine ſiue rōnali. gͦ magis cōpetēs fuit ī eodē die ꝓducere oīa aīalia irrōnabilia. qͣꝫ ſil̓ ꝓducere hoīem ⁊ bruta. Itē principalius opꝰ debet pͥmo fieri. ſꝫ hō pͥncipalius opus fuit diei ſexti. gͦ debuit an̄ fieriqꝫ fierēt ſenbilia ſiue bruta. qd̓ eſt cōtra ordinē ſacre ſcpͥture. Itpoſteriꝰ magis indigetpͥori qͣꝫ ecōuerſo. ſꝫ bruta aīaliamagis indigebāt horc. qͣꝫ hō indigeret eis ẜm illū ſtatūgͦ an̄ debebat hō ꝓduci qͣꝫ illa in eē ꝓdirent. ℟º. dd̓mꝙ ī ꝓductōe ſenſibiliū duplex attēdit̉ ordo. vnꝰ ſcꝫ ẜmdiſtinctionē dici a die. alius ſcꝫ ẜm ordinē eoꝝ q̄ eodeꝫdie ꝓducta ſūt. Primus aūt ordo attēdit̉ ẜm exigētiaꝫfinis et materie. ⁊ qꝛ volatilia ex aqͥs ꝓducta ſunt ꝓutaqua coīter accipit̉ ad humorē et vaporē. ⁊ ſūt ad ornatū nature ꝑſpicue. ideo ſacra ſcriptura dicit ea eē factavna die. Qꝛ vero greſſibilia nō ſoluꝫ rōnalia ſꝫ irrōnalia ad ornamētū terre ſpectāt. ⁊ ex eadē materia ſūt producta ſcꝫ terra. ideo nō eodē die ſꝫ alio a p̄dictis fcā ſūtita ꝙ ſicut vno die ornata ē natura celeſtis ſcꝫ quarto.ſic vno die ornet̉ natura elem̄taris ꝑſpicua ſcꝫ qͥnto. etalia terra ſcꝫ ſexto. ⁊ ſicut natura celeſtis p̄cedit elemētarē ꝑſpicuā. et ꝑſpicua oꝑacā. ſic naturarū haꝝ ornamenta ſūt ordīe tꝑi correſpōdēte ꝓducta. Scd̓s aūt ordo qͥ eſt int̓ ea q̄ ꝓducta ſūt eodē die attēdit̉ ẜm p̄cellētiam ꝑfectōis nature. pͥus enī ꝓducit̉ qd̓ imꝑfectu eſt. etdeinde qd̓ ꝑſcm̄. qꝛ nō ē ordo vt a magis ꝯpleto ꝑueniatur ad minꝰ cōpletū. ⁊ iō ſcpͥtura pͥus dicit eſſe ꝓductanatatilia die qͥnto. q̄ ſūt minꝰ ꝑfecta qͣꝫ volatilia. ⁊ ſil̓rin ſexto die pͥus d̓t eē ꝓducta irrōnabilia qͣꝫ hoīem. qͣꝫuis multiplex poſſit aſſignari rō qͣre hō pꝰ creaturas ēꝓductꝰ. Occurrit aūt triplex rō ad pn̄s qͣre pꝰ oīa productus ē hō. ſcꝫ ꝓpt̓ ꝑtiū corꝑis multitudinē. ꝓpt̓̉ aīe ⁊corꝑis diſtātiā. ⁊ propt̓ totiꝰ cōpoſiti ꝑfectōne. Propter ꝑtiū corꝑis multitudinē debuit hō vltimo ꝓduci. cūenī corpꝰ eiꝰ ſit cōpletiſſimū int̓ cetera corꝑa. ⁊ qͣꝫto aliqͥd pletiꝰ tāto poſteriꝰ. pꝰ oīa ꝓducēdus erat. Propt̓aīe ⁊ corꝑis diſtātiā debuit fieri poſt cet̓a. qꝛ enī diſtataīa a corꝑe. ⁊ nō ſolū ſicut forma a materia. ſꝫ etiā ſicutſpūale a corꝑi. ⁊ ſicut ꝑpetuū a corruptibili. iō magnidiſtātia tꝑis debuit interuenire int̓ ꝓductioneꝫ hoīsqͣꝫtū ad materiale pͥncipiū ⁊ cōiūctionē ſuaꝝ ꝑtiū. vt ꝑdiſtantiā tꝑis intelligeret̉ diſtātia pͥncipioꝝ ꝯſtituētium. Et propter totiꝰ cōpoſiti ꝑfectionē pꝰ cetera debuit hō ꝓduci. qꝛ enī de ſua dignitate ⁊ ꝯplemēto finis ēoīm corporaliū. iō pꝰ oīa erat ꝓducēdꝰ. vt ſua ꝑductōefiniret ⁊ cōpleret oīa p̄cedētia. tāqͣꝫ finis cōplet qd̓ adip̄m ordinari habet. ⁊ ſic patet ꝙ diuinā ſapīa ī ꝑductione ſenſibiliū ẜuauit ordīem cōueniētiſſimū. Ad ilud ergo qd̓ pͥmo obijcit̉ ꝙ elemēta ſimul ſūt diſtincta.dd̓m ꝙ nō ē ſil̓e. qꝛ diſtinctō nō eſt ī vno elemēto niſi reſpectu alteriꝰ. iō nō pōt vnū elemētū diſtingui ab alioqͥn alteꝝ diſtinguat̉ ab eo. nō ſic aūt eſt ī ornatu. ornatꝰenī vniꝰ elemēti nō neceſſario reſpicit alteꝝ. Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ tria ſūt elemēta q̄ ornātur. gͦ. ⁊cͣ. dd̓m ꝙ ⁊ſi tria ſint. ornatꝰ tn̄ duoꝝ ſcꝫ aeris ⁊ aq̄ nō reſpicit ill avt duo ſūt. ſꝫ vt ī vno coīcāt. ſcꝫ ī natura aquea ſicut sdeterminatū ē. ⁊ iō duoꝝ ornatꝰ ad eādeꝫ diē ſpectat. ⁊ꝓductio aīaliū q̄ illa duo elemēta ornāt ī vno die eſt facta. Ad illd̓ qd̓ obr̄ ꝙ terrapͥorē ꝓducta. dd̓m ꝙ falſūeſt. nā in pͥnª gen̄. terra nō accipit̉ ꝓ elemētoſꝫ ꝓ ma

teria. Ad illd̓ qd̓ obr̄ de igne ꝙ qꝛ eſt p̄cipuꝰ int̓ el̓a.deberet pus ornari. dd̓m eſt ꝙ ꝓpter qͣlitate actiuā nonpn̄t ī eo viuere aīalia. ⁊ propt̓ nimiā diſtātiā a nob̓ nōeen̄t vſui hoīs apta. ⁊ ideo nō determīatur eiꝰ ornatusnec pͥus nec antea. Terre ꝟo ornatꝰ ordinātur poſtrēoꝓ eo ꝙ ip̄a eſt infima ⁊ obſcura. ⁊ iō maiori īdiget orna/ 3mēto. ⁊ ꝓpter hoc ornat̉ plātis ⁊ aīalibꝰ ⁊ mineralibus⁊ ī eiꝰ ornatu cōſiſtit totiꝰ ornatꝰ cōplemētū qͣꝫtū ad hominē qͥ eſt p̄cipuꝰ int̓ oīa alia aīalia. Ad illd̓ ꝟo qd̓obr̄ ꝙ hō debuit ꝓduci cū angel̓ cū qͥbꝰ magꝭ cōicat. dd̓ꝫꝙ et ſi magꝭ coīcat qͣꝫtū eſt a ꝑte aīe. nō tn̄ qͣꝫtū eſt a ꝑtecorꝑis. Sil̓r ad ſeq̄ns dd̓m eſt ꝙ qͣꝫuis greſſibilia ⁊ volatilia magꝭ coīcent ī formali ꝑfectōe. nō tn̄ tm̄ coīcanqͣꝫtū ad elemētū ex qͦ pͥncipal̓r ꝯſtituūtur ⁊ qd̓ ornāt qd̓qͥdē eſt elemētū terre. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ ꝙ pͥncipaliꝰopꝰ dꝫ eſſe pͥus. dd̓m ꝙ falſū ē. qꝛ ī eis q̄ ꝓducūtur priꝰeſt minꝰ ꝑfectū qͣꝫ magis ꝑſcm̄ ẜm ordīem gn̄atōis. qͣꝫuis magis ꝑfectū ſit pͥus ẜm ordīem dignitatis Adilld̓ qd̓ obr̄ ꝙ poſterius indiget pͥori. dd̓m ꝙ verū ē qn̄aliqͣ ordinatur ita ꝙ inter ea cadit ordo ecn̄tialis. quado ꝟo eſt ordo ſoliꝰ cōgruētie ſic̄ in propoſito. nō eſt neceſſe ꝙ habeat veritatem. QueſtioIIIDe ordine ꝓductionis aīaliū ad qͥeteꝫ. Et q̄ritur vtrūdeꝰ pͥuſqͣꝫ aīalia ꝓduxit ab om̄i oꝑe qͥeuerit. Et ꝙ ſic vr̄ꝑ ſcpͥturā Gen̄. ij. reqͥeuit deꝰ die vij. ab om̄i oꝑe qd̓ patrarat. ſed aīalia ꝓducta ſūt. v. ⁊. vj. gͦ. pꝰ eoꝝ ꝓductōnē ſeqͥtur qͥetatio. Itē oīs oꝑatio q̄ ꝑuenit ad cōplepletionē hꝫ qͥetē ſubſeq̄ntē. ſꝫ ꝓductō creaturarū cōpletur ī ꝓductōe aīaliū. ⁊ maxime hoīs. gͦ vx ꝙ poſtqͣꝫ deꝰdie vj. alia ꝓduxit. ꝙ deīceps regeuit. Ite diſtinctōdieꝝ eſt ad nr̄am īſtructōne. ſꝫ. vj. diebꝰ ꝑmiſit deꝰ homines oꝑari. ſeptīo p̄cepit qͥeſcere ⁊ ceſſare ab om̄i oꝑeſi gͦ illd̓ mādatū rōem habet ex pͥmaria rerū cōditōe. vrꝙ aīaliū ꝓductōnē ſubſecuta fuerit qͥes. Itē oīs creature ꝓductio finē hꝫ ⁊ terminū. gͦ ſil̓r dies oīs in qͣ aliqͥd ꝓducit̉ hꝫ veſꝑam. ſꝫ. vij. diei ẜm ſcpͥturā nō aſſigͣntur ve ꝑe. gͦ pꝰ. vij. diē nulla ſūt ꝓducta. ⁊ ī vj. die producta ſūt aīalia. gͦ. ⁊c̄. Cōtra Ioh̓. v. pr̄ meꝰ oꝑaturvſqꝫ mō. ⁊ ego oꝑor. gͦ ſi vſqꝫ mō oꝑatus eſt. videt̉ ꝙ vijdie nō ceſſauit ab oꝑe. Itē vij. dies aut ē uouus dieſp̄ter dies p̄cedētes aut no. Si nō. gͦ nō dꝫ alijs ꝯnumerari. Si ſic. ⁊ illū fecit deꝰ. gͦ cōſtat ꝙ nō reqͥcuit ab omni oꝑe poſtqͣꝫ ꝓduxit aīalia Si tu dicas ꝙ dies ille nōdiffert a p̄cedētibꝰ niſi ẜm numerū. ſꝫ ſic differt viij. ⁊ ix⁊ ſic deinceps. gͦ ſi ſeptimꝰ numerat̉. eadē rōne ⁊ octauꝰdeberet numerari. Itē reqͥes aut cōnotat aliquē effectū aūt nullū. Si nullū cōnotat gͦ ab et̓no reqͥeuit. igit̉an̄ reqͥcuit qͣꝫ aliqͥd ꝓduceret. gͦ penes reqͥetatōnē notdꝫ accipi aliqͥs dies. Si cōnotat aliquē effcm̄. ⁊ iſte effectus nō fuit in diebꝰ p̄cedētibꝰ. gͦ aliqͥd nouū ꝓduxitin die vij. nō ergo reqͥcuit ab om̄i oꝑe ſuo poſtqͣꝫ ꝓduxit aīalia die vj. Itē deꝰ creat qͦtidie nouas aīas. ⁊ īfūdit corꝑibꝰ. creare aūt eſt opꝰ ſoli deo propͥum. gͦ nōvr̄ ꝙ ab oꝑatōne qͥeuerit pꝰ diē vj. Itē aīalia quedāꝓducūtur ꝑ putrefactōne. ſꝫ cōſtat ꝙ illa nō ſunt ꝓduducta in ſex diebꝰ. ſic̄ d̓t Augꝰ. iij. ſuꝑ gen̄. ad lit. ⁊ huiuſmōi hn̄t ſpēs propͥas ⁊ naturās. ergo vr̄ ꝙ pꝰ vij. diem̄ nō ceſſauerit a ꝓductōne nouaꝝ ſpeꝝ ī gne aīaliuꝫ. Itē ꝗ̄dā aīalia generātur ꝑ cōmixtionē. ſicut mulusex eqͣ ⁊ aſino. hec aūt ī ſex diebꝰ nō fuerūt fcā. nec ī eē indiuiduali nec ī ſua ſpē. gͦ pꝰ ſextū diē nō ceſſauit a rerūꝓductōne nō ſolū qͣꝫtū ad indiuidua. ſꝫ etiā qͣntum adſpecięs ⁊ genera. ℟ªº. ad p̄dictoꝝ ītelligētiā eſt potā

38

39

40

33

41

42

34

35

36

31