Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
85r
Einzelbild herunterladen
 

DI.XV.

dū ꝙ omnis artifex ꝑfectus. opus inchoat. vt ad ꝑfectionem perducat. ⁊ ſicut intendit ita facit ſi ꝑ oīa ſufficientia virtutis agentis ſibi ſuppetit. cū aūt ad ꝑfectionē deduxerit. habet quod intendit. om̄e aūt operansꝓpter quid. obtēto eo ꝓpter qd̓ ait quieſcit. oīs igituragens ꝑfectus ſic oꝑatur. vt aliquādo quieſcat. cū igitur d̓s ſit agens ꝑfectiſſimus in ꝓducendo ip̄m vniueſum. neceſſe eſt gͦ ip̄m aliqn̄ qͥcſcere. ſed cum duplex ſitagens. quoddā qd̓ mouetur et laborat in ſua operatōequoddā ꝟo quod nec mutatur nec variatur. illd̓ quodpͥmo mō agit qͥeſcit ꝑ qͥetationē. qͥ quidē eſt pͥuatō motus et laboris. ſicut eſt agens creatum. illud ꝟo quodſecūdo modo agit et quieſcit qͥetatione. non que ſit laboris vel fatigatōis pͥuatio. ſed que eſt ceſſatio ab oꝑere ꝓpter ipſius perfectionem. ⁊ ſic dicit̉ deus ab omniopere quieuiſſe cū vniuerſū ꝓduxerit ad eē ꝑfectum. etſic qͥeuit cū ad ꝑfectū eſſe deduxit. Propter qd̓ notandū ꝙ duplex ē ꝑfectio vniuerſi. vna ⁊ p̄cipua ẜm eē pemanēs. alia ē ẜm ip̄ius eſſe decurrens. Prima attendỉin cōpleta exiſtentia pͥncipioꝝ. ⁊ cōpleto numero ſpecierū. que qͥdē ſpēs naturā generis ꝑticipant ẜm rcām ⁊ordinatā intētionē nature. Secūda ꝟo ꝑfectio cōſiſtiin ꝓductōne eoꝝ q̄ ꝑ tꝑa decurrūt. ⁊ ſibijpſi cōſequentſuccedūt. ex cuius ſucceſſionis ordinatiōe reſultat q̄dāvnitatis pulchritudo ⁊ ꝑfectō. Qm̄ igit̉ ẜm pͥmā ꝑfectionē deus vniuerſum in ſex diebꝰ ad eē ꝓduxit ſcꝫ qͣꝫtuꝫad cōpletam exiſtentiā pͥncipioꝝ. ⁊ qͣꝫtum ad cōpletuꝫnumeꝝ ſpērū. ideo d̓r reqͥeuiſſe ab om̄ī opere qd̓ patrarat. Quia ꝟo cōtinue oꝑatur ad reꝝ ſucceſſionē ꝑ ꝓpagationem et indiuiduoꝝ multiplicationē. iō dicit̉ oprari vſqꝫ modo. ⁊ ex his patet reſponſio ad queſtioneꝓpoſitā. Cōcedēdū eſt enī ꝙ ad ꝓductōnem anīaliummaxime hominis ſecuta eſt qͥes in die vij. non qꝛ factaſit laboris terminatio. ſed qꝛ facta eſt oꝑis inchoati cōpletio. ⁊ cōcedēde ſūt rōnes hoc ꝓbantes. Ad illucqd̓ ob̓r in ꝯͣriū de ioh̓. v. pr̄ meꝰ oꝑatur. ⁊c̄. iā pꝫ rn̄ſio.obijcit enī de illa oꝑatōne q̄ ſpectat ad oꝑationem vnuerſi ẜm eſſe decurrens. nō ẜm eē ꝑmanens. Ad illꝭqd̓ ob̓r. ꝙ fecit diem ſeptimā. dd̓m. ꝙ dies ſeptimꝰ nōfuit alius ſpē a p̄cedentibus diebus. īmo quodāmodoiā erat in alijs productus. ⁊ ideo ad pͥmum complemetum vniuerſi nihil addebat rōe ſui. ⁊ ideo eius ꝓductōnō repugnabat quieti ẜm ꝙ qͥes dicit ceſſatōnē a ꝓductione eoꝝ que ſūt de pͥncipali vniuerſi cōſtitutōe. enumeratur tamē cū p̄dictis diebus magis qͣꝫ dies viij. vlx. ꝓpter ceſſatōne ab oꝑe cōſtituēdi vniuerſū. ẜm quaꝫnō attēdit̉ numeratō dierū ꝙ nō habēt terminū. ⁊ ideovij. dies nō dicit̉ habere veſperam. nec poſt illū enūe-

ratur dies nonus. ſed fit regreſſus ad pͥncipium¶ Adillud qd̓ ob̓r. ꝙ requieſcere ab oꝑe aut cōnotat effectumaliquē aūt nullū. dd̓m ꝙ ẜm Aug. requieſcere diciturin deo cauſalit̓. qꝛ facit creaturā ſpūalem ꝑ cōpletā cōtemplationem ſibi inherēdo quieſcere. vel quieſcēdo ſibi inherere. Scd̓m aūt alios ſctōs ⁊ viam cōem quieſcere dicit effectū nō qui ſit in die ſabbati. ſed qͥ p̄ceſſit.vn̄ deus dicit̉ quieſcere ab oꝑe. qꝛ pͥus fecit. ⁊ deinde noua nō facit. ⁊ ꝓpter hoc dicit̉ cōpleſſe om̄e opus ſuū indie vij. non qꝛ tūc aliquid fecerit qd̓ fuerit ad cōpletōꝫſed qꝛ tūc quieſcendo cōſūmatū on̄dit. Ad illud qd̓obijcitur de creatōne animarū. dd̓m ꝙ cū creantur nūcaīe rōnales nō creat̉ noua ſpecies. ſed nouū indiuiduum. hoc aūt indiuiduū nō eſt de cōſtitutōe vniuerſi primaria. ⁊ ideo ꝑ quietationem in ſabbato nō excludebatur anīarū creato. Ad illd̓ qd̓ ob̓r de ꝓductōne eorūque ſūt ꝑ putrefactonē ⁊ ꝯmixtionē q̄ ſūt noue ſpeciesDd̓m ꝙ tā illa q̄ generātur ꝑ putrefactionē qͣꝫ illa quegenerāt̉ ꝑ diuerſarū ſpecierū cōmixtione ꝓducta ſūt īſuis pͥncipijs ⁊ rōnibꝰ ſeminalibꝰ. qͣꝫuis non ſint ꝓducta in ſimili ẜm formā. pͥncipia enī eoꝝ ſūt de cōſtitutōne pͥmaria vniuerſi. vtpote ſpecies complete ⁊ rōnesſeminales. ſed iſtarū ſpecieꝝ actualis exiſtentia ad primariā cōſtitutionē vniuerſi nō ſpectat. qꝛ ſpecies illequodāmodo ſūt degenerātes. ⁊ quaſi ꝑ quandā generationem ꝓduci habet. ſicut vermes ꝓducūtur ex humano corꝑe ꝑ corruptōnē aliquā. que quidem facit corpꝰhumanū a ꝓpͥa forma degenerare. ⁊ ideo non oportuithec ꝓduci in ſe. nec in ſuo ſimili ad pͥmariā cōſtitutōnēvniuerſi. nec tn̄ ſūt ſuꝑflua. qꝛ vniuerſū qͣꝫtum ad beneeſſe aliqͦ mō decorāt Un̄ breuiter notādū ꝙ eoꝝ q̄ ſucceſſione ꝓducūtur. quedā fuerūt ī pͥma rerū diſtinctiōe ꝓducta in ſimili. ſed nō in rōne ſeminali. vt pote aīe rationales que ſcꝫ ꝓducūtur ꝑ creatōnem. ⁊ iō nō hn̄t rationē ſeminalē. in ſimili tn̄ ꝓducte ſūt qn̄ ꝓducta fuit aīaade. poſt cuius ꝓductōem nō ꝓducit̉ noua ſpecies. qͣꝫuis ꝓducātur noua indiuidua. Quedā ſūt que ꝓducteſūt ī pͥmis diebꝰ qͣꝫtū ad rōnem ſemīalem. ſed nō in ſil̓i.ſicut ea q̄ generātur ꝑ putrefactonē. ⁊ ꝑ diuerſarū ſpecierū cōmixtionē. Quedā ſunt q̄ ꝓducta ſunt ⁊ in rōneſeminali et in ſimili. ſicut plante ⁊ bruta animalia q̄ ꝓducūtur ꝑ ꝓpagationē. Et ad hec tria rerū genera poſſunt reduci om̄ia q̄ fiūt. ⁊ ꝓpterea nō dicit̉ deus ꝓducere aliqͣ de nouo ẜm qd̓ d̓r Eccs .j. ꝙ nihil nouū ſub ſoleſꝫ d̓r ab om̄i oꝑe reqͥeuiſſe. qꝛ nihil ꝓducit qd̓ pͥus nō fuerit. vel in ſil̓i ſpē. vl̓ ī rōe ſemīali. q̄ tūc erant de pͥmariacōſtitutōne vniuerſi. ⁊ ſic patet qualiter ad aīaliū ꝓductionē in die ſexto ſequit̉ requies ab omni opere.

Diſtinctō. xvj. de ꝓductōe creature cōpoſiteex ſpūali et corꝑali ſcꝫ de hoīe in cōꝑatōe ad pͥncipium effectiuum.Is excurſis que sͣ de hoīs creatōne. ⁊cͣ. Termimatis duabꝰ pͥmis ꝑtibꝰ in quibꝰ mgr̄ determinauit de conditione creature ſpūalis ⁊ corꝑalis diuiſim.Hic ſequit̉ tertia ꝑs in qͣ determinat de ꝓductōne creature cōpoſite ex vtraqꝫ ſcꝫ de homine. Diuidit at ꝑsiſta ī duas ꝑtes. In pͥma nāqꝫ determīat de hoīe qͣꝫtuꝫad ip̄ius ꝓductōnem. Scd̓o qͣꝫtū ad ꝑmanētiā ⁊ duratione jͣ. di. xix. Solēt pl̓a queri de pͥmi hoīs ſtatū. Prima ꝑs habet duas. In pͥma agit de ꝓductōne hoīs ī cōparatōne ad pͥncipiū effectiuū. In ſcd̓a ꝟo ꝑte ī cōꝑatꝭone ad pͥncipia cōſtitutiua. jͣ. diſ. xvij. Hic de origineanime plura queri ſolent Prima ꝑs ſpectat ad pn̄tē

di. Et diuidit̉ ī duas ꝑtes. In pͥma ꝑte mgr̄ ꝟitatē narrat .ſ. qͣl̓r d̓s ꝓduxerit hoīem ad imaginē ſuā in qͣ ſil̓itudinē hꝫ ad pͥncipiū ſuū efficiēs. In ſcd̓a ꝟo ꝑte ꝟitatemexplanat. ibi. filiꝰ ꝟo ꝓpͥe imago d̓r Mrima ꝑs hꝫ treſꝑticulas. In pͥma cōtinuat mgr̄ dcā dicēdis. In ſcd̓aꝟo aucͣtē ſacre ſcpͥture inducit. in qͣ on̄dit̉ ꝑ quē moduꝫhō ꝓductus ad ſuū effectiuū pͥncipiū cōꝑet̉. ibi ī gen̄. legit̉. faciamꝰ. In iij. ꝑte ſb̓dit illiꝰ aucͣtꝭ expōꝫ. ibi. Imago āt ⁊ ſil̓itudo ī hͦ loco. ⁊cͣ Sil̓r ſcd̓a ꝑs pͥncipalis hꝫtres ꝑtes. In pͥma eī ponit explanatōꝫ inducte auc̄tisẜm alioꝝ opīonē. In ſcd̓a ꝑte ẜm opīonē ꝓpriā. ibi. verūtamē hec diſtinctō. ⁊cͣ. In tercia ꝟo ex ꝟitate explanata cōcludit qndā cōcluſionē correlariā ibi. Quo circa hō d̓r ⁊ imago. ⁊ ad. ⁊cͣ. Et ſic ſūma totiꝰ ꝑtis hꝰ cōſiſtit ī hͦ .ſ. on̄dēdo ꝙ hō fcūs ē ad d̓i imaginē ⁊ ſil̓itudinē.

43

4

48

49

445

45

50

46

Pꝑ