8

M. ADAM! GESTA

\

‘Susceptum est igitur bellum adversum Saxones, quodmagna utrimque animositate, tamen maiore Saxonum quamFrancorum dampno, per continuos triginta tres a annosgerebatur; poterat siquidem citius finiri, si Saxonum hocperfidia pateretur.’

10. ‘Omnibus 'igitur qui resistere solebant profligatis 'et in suam potestatem redactis, ea conditio a rege pro-

' posita et ab illis suscepta est, ut abiecto demonum cultu,relictisque patriis cerimoniis, christianae fidei sacramentasusciperent et Francis adunati, unus cum eis populusefficerentur’ b . Tractumque per tot annos bellum, ita con-stat esse finitum. Nunc autem spiritales c animarum trium-phos ad scribendum succincti, praedicatoribus, de his d quiferocissimos Germaniae populos ad divinam religionem per-duxerint 15 , tale sumamus exordium.

11. Primus omnium qui australes Germaniae partes,ydolorum cultui deditas, ad cognitionem divinae ac chri-stianae religionis adduxit, Winifridus erat natione Anglus,verus Christi philosophus, cui postea cognomentum ex vir-tute erat Bonefacius f . Et quamvis alii scriptorum velGallum in Alemannia s vel Hemmerannum 1 * in Baioaria'sive Kylianum in Francia k seu certe Willebrordum 1 inFresia priores verbum Dei asserant praedicasse, hic tamen

i. corinth. omnes alios, uti Paulus apostolus, studio ac praedicationis™15, io. labore antevenit. Ipse enim, ut in Gestis suis legitur,apostolicae sedis auctoritate fultus, legationem ad gentessuscepit, Teutonumque" populos, apud quos nunc et summaimperii Romani 1 et divini cultus reverentia viget ac floret,ecclesiis 0 , doctrina virtutibusque illustravit. Quorumi> etiamprovincias in episcopatus distribuens, seorsum i Francoscis r Rhenum, Hessones s ac Thuringos, qui Saxonum con-fines sunt 2 , primitivo quodam laboris sui fructu Christo etecclesiae copulavit. Tandemque a Fresonibus, quos iamante ad fidem converterat, illustri martyrio coronatus est.Gesta eius plenaria 3 manu a discipulis edita sunt, qui 1eum ferunt agonizasse cum aliis quinquaginta et amplius

a) XXX. 5. b) efficeretur 3. c) spirituales 3. d) de biis p. 2. 3. 4. e) per-duxerunt 5. f) Bonifacius 3. 4. g) Allemannia 2. h) Hemmeranum 3.Hemmeramnum 2. Heimeramraum seu Heimerarainum 4. i) Beguaria 2. 3. Ba-waria 4. k) Franconia 3. 4. 1) Willebrodum 3. saepius. m) et labore

praedicationis 2. 3. 4. u) Theutonumque 2. 3. 4. o) ecclesias 3. 5. p) Qua-rum 3. q) seorsim 3. r) eis 1. s) Hassones 3. Saxones 1. t) quae 3.

1) Conf. Vitam S. Willehadi c. 5.

3) plenarius i. e. plenus.

2) Einhardi Annal. a. 782,