HAMMABURG. ECCL. PONTIF. LIB. I.

3

1. Historiam Hammaburgensis ecclesiae scripturi 8 ,quoniam Hammaburg b nobilissima quondam 0 Saxonum civi-tas erat, non d indecens aut vacuum fore e putamus, si priusde gente Saxonum et natura eiusdem provintiae ponemus

ea, quae doctissimus vir Einhardus f aliique non obscuri Schoi. i.auctores s reliquerunt in scriptis suis h . ‘Saxonia’, inquiunt,

‘pars non modica est Germaniae, et eius quae a Francisincolitur duplum in lato putatur habere, cum ei longitudinepossit esse consimilis’ 1 . Positio eius recte metientibustrigona videtur; ita ut primus angulus in austrum porri-gatur usque ad Renum 1 flumen, secundus vero inchoans ka maritimis Hadelohe 1 regionis, longo secus Albiam limiteprotenditur in orientem usque ad Salam fluvium. Ibi estangulus tercius. Itaque ab angulo in m angulum habes"iter octo dierum, praeter eam partem Saxoniae, quae transAlbiam supra incolitur a Sorabis 2 , infra autem a Nord-albingis. Saxonia viris, armis et frugibus inclita 3 . Exceptoquod raris intumescit collibus, tota fere 0 declivis in pla-nitiem consideratur 4 . Sola 'caret vinii’ dulcedine; aliaomnia fert usui necessaria. Ager ubique fertilis, compa-scuus 5 et silvestris; qua 'Thuringeam^ accedit aut Salamvel Renum fluvios r , ibi prorsus opimus. Ceterum iuxta 8Fresiam 1 palustris, et aridus propter 11 Albiam, degenerataliquantum v . Iocunda' v ubique nec minus x oportuna pro-vinciam rigata amnium 2 copia 8 .

2. ‘Nobilissimi Saxoniae fluvii sunt Albis, Sala, Wi-* P .285.sara 6 , qui nunc Wissula b vel c Wirraha d nuncupatur. Is inThuringiae e saltu fontem habet, quemadmodum et Sala;

Schol. 1. Einhardus, ex capellanis Karoli imperatoris vitam eiusdescripsit et bella Saxonum f . (2 a . 4).

a) scriptori 1. b) Hamburgh 2. Hamburg 3. c) quondam deest 3. d) an 1.e) forte 2. f) Eginhardus 3. g) actores 2. b) in s. s. reliquerunt 4.

i) Rhenum 2. 3. 4. semper. k) incoans 3. 1) Hadeloe 4. m) ad 3. n) habet 3.

habens 5. o) vero 2. 3. 4. p) uiri ( manu sec. uini) 1. q) Thuringiam 4.Thiringiam 3. r) fluuius 1. s) Iuxta ceterum 1. t) Frisiam 3. semper.u) prope 5. v) aliquantulum 3. w) Iucunda 3. 5. x) mirum 2. 4. mirumquum 3, 5. y) riget 3. 5. z) animum 2. a) copiam X. b) Wisuris 3.

Wisura 4. c) qui n. Wisura vel 3. qui et 4. d) Wirracha 2. 2a. e) Tu*

ringie 4. f) In 2a hoc scliolion ita legitur: Eynhardus unus ex c. Caroli magnivitam e. et bella contra Saxones d.

1) Saxonia — consimilis sunt verba Einhardi in Vita Karoli cap. 15.

2) Sorabos in Saxonia collocari, manifestus Adatni error est. V. Ein-hardi Ann. a. 782. 3) viris, armis — inclita sapit ^illustium in

bello Iugurth. c. 53: armis virisque opulentum. Conf. ibidem c. 58. 85.

4) i. e. adspicitur, esse videtur. 5) Respexisse videtur pascua Saxo-

num communia. 6) Nomen Visulae quod Einhardus in Vita Karolic. 15. tribuit Vistulae, noster pro nomine Visurgis habuit. V. infra 1.

II, c. 78.

1 *