Druckschrift 
8 (1897) Geschichte der Juden von Maimuni's Tod (1205) bis zur Verbannung der Juden aus Spanien und Portugal : 2. Hälfte
Entstehung
Seite
434
Einzelbild herunterladen
 

434

Geschichte der Juden.

intnmss, in ticke^us immobiles, et si buHusmocki testimonium Lbristinnusprobnverit eontrn ckuckneum, tune ckucknsus ipss srit rsus mortis,et snäsm plsetsnckus: et st buHusmocki testimonium (tbristinnus eontrnipsum ckuänsum sie ckitknmntum non prockuxerit, neepie probsrs xotusrit,tune solus encksm inorte sit eonckemnnnckus et boe ickeo, guin ckucknsuscknmnnri ctsduit. Ilt st pro tnlibus rebus uobiles nostri terriZsuns, vsleives rsAni nostri ipsis ckuänsis nostris violsntinm lsesrint, Hure ipsosnon vinesnäo, tune bonn ipsorum pro enmsrn nostrn regt» cksvolvicksbsnt, st eolln ipsorum pro Zrntin nostrn spseinli.

Diese Privilegien der Juden waren dem Capistrano ein Dorn im Auge,und sobald er mit Casimir in Krakau zusammen kam (1453), wandte er seinefanatische Bcredtsamkeit an, ihn zur Zurücknahme derselben zu bewegen. (Wnck-ckinA >Vnnnies Ninorum, iO. XII, p. 164, Xo. 6): Limili rnocko prneckixit(Lnpistrnnus) Oasimiro re^i, etsi nmieissimo, inlortunnm st elnckes,guin ntints ckuänsis eorumo^us perlt äi ne et usuris eonnivsbat:Lnvs, tngutt, ns bnse inen rnonttn spernenti cktvinuiu Instet supplicium.Das. x. 195: ?nulo nnteyunm e Orneovin ckiseecksret (Ospistrnnus), reAsmCnsimirum tu ?russin eontrn Lrueilsros bellnutsm nämonsnäum äuxit,ns Ortboäoxorum inimieis lnverst, nut Ilneretieis vsl ckuänsis, Quorumplurimi 1'russinm st koloninm ineolsbnnt, privileZiis muniret. An denPapst Nicolans V. schrieb Capistrano am 18. Octobcr 1354 (das. x. 197):Rex ?oloins . . . eonsilium msum non tsnuit, sieut nee cko privilsAiisckuänsorum, Quorum eopinm vsstrne 8nuetitnti eum nliislilisllts in eis eontrn linsrssss Roeb^rnni st se^uneium mitto. Auchdas Schreiben Capistrano's an Casimir vom 28. April 1454 (das. x. 196 f.)scheint gegen die Juden zu Hetzen: krivilsAin ineonsults Hnm cks tnetoeonesssns, et InHusts sibi (inimieis erueis Cbristi) trnckitn rsvoen st nckHuris communis lormnm recki^s. Der Bischof Sbignicw von Krakau botseinen Einfluß auf, den König Casimir gegen die Juden cinzunchmcn, wie derZeitgenosse, der erste polnische Geschichtsschreiber Johannes Dlugoß berichtet(Ilistorin Kolonien li,. XIII, 4?. II, x. 157 der Leipziger Edition von 1712):luibsrtntss insuper in tickst snnetns äsäeeus, psr rsAsm et Oonsilinrioseonesssns ckuänsis, pro >guibus n LbiZneo, Cnräinnls st XpiseopoLrneovisnsi, et trntrs ckonuns äs Onpistrnno . . . Onsimirus rsxpublies nrAutus st eorrsptus, Illns rsvoen re ckistulit, provoenvsruntirnm Ost in rsZsm st populum.

J,n November 1454 hob Casimir denn doch die Privilegien der Judenauf in Z 51 des Statuts von Nicszava (bei Bandtkic a. a. O- x. 289 f.):Item stntuimus, eum Inticksles non ckebsnnt nmpliori prnsrvANtivn Anucksrs,^unm Obristi eultores, nee servi ckebsnt esss melioris eonckitionis Sjunmtilii, ut ckucknei potinntur Huribus Huxtn eonstitutiones Vnrtenes^), proutnlii nobiles tsrrnrum nostrnrum . . . lliitsrns etinm, c^unseungus superlibsrtnts ipsis ckucknsis in rsAno nostro äsASntibus per nos postckism eorountionis nostras eonesssns st Huri äivino ne eonstitutionibusterrestribus eontrnrins psnitus rsvoenmus, nbolsmus^snscius nolu-mus tisri nlieuHus roboris vsl momsnti, l^unm rsvoentionem st nbo-

^) H 19. Das Statut von Warta vom Jahre 1420, von Wladislast Jagielloerlassen, bestimmte mit einem gehässigen Eingänge: I'erversn Huänien pertickineum semper sit et - est Obristinnis eoutrnris, daß die Juden nicht aufWechsel, sondern nur auf Pfänder Geld leihen durften (bei Bandtkie, p. 212 f.).