Note 5.
433
uostri Islieis rsgimiois, ss aguosesut ssss a uodis eonsolatos, prosisckem lluäaeis io tsrris majoris Rolouiao vickslisst in Rosuauisusi,Oalisieusi sie. . . . uu»s prasssutibus et aliis uuäic^us alias masorisl?olonias terras adveuisiitibus, dususmoäi jura, superius ässsripta, iuomuibus eorum prasssutibus soockitiouibus, slausulis et artioulis iuuo-vamus . . . äeesrusutss robur Koders psrpstuas iirmitatis . . . datumOrasovias ksria sseuucka auts Isstum assumptionis Narias 1447(falsche Lesart in einem Codex bei Bandtkie 144lU).
Einige Paragraphen dieses erneuerten Statuts sind dieselben, welche ur-sprünglich von dem österreichischen Herzog 1244 stammen und von Casimir I.pure angenommen wurden (Bd. VII.,, S. 97, 379). Andere dagegen kommenin dem Statut Casimirs des Großen nicht vor (ein Punkt, der eine kritischeUntersuchung erheischt). Diese zeugen von außerordentlicher Begünstigung.So finden sich weder in der oompilatio lsgum von Lasko (1506), noch inRrilusius lsgss Regul polouias (1551), noch in Konarski's Volumina lsgumfolgende wichtige Paragraphen, die Bandtkie aus einem Codex gezogen hat(das. p. 9): Z 19. Item volumus st statuimus, yuoä quilibst lluäasorumpotsst Uders st sseurs aä dalusum civitatis gsusrals eum Ldristiauisiutrars. Nach den kanonischen Gesetzen war das gemeinsame Baden vonChristen und Juden bekanntlich ein Kapitalverbrechen. Noch wichtiger undeinschneidend gegen die Geistlichkeit gerichtet ist Z 80 (bei Bandtkie p. 13):Item statuimus st volumus, c^uock uullus tldristiauus sitars clsdstalivsusmlluciasumiuzuckisiumspi rituale, csuoouu<ius moäo kusrit;s^uock pro Huasumpus rs, csuaeuucsus oitatious spirituali lluilasus eitatustusrit, uou (lebet, ues tsustur rsspouäsrs eoram sucliee iu suciieio spiri-tual!, secl sitstur talis luclaeus iu prasssutiam sui palatiui, c^ui protempors tusrit, st ultsrius prastatus palatiuus sum sapitanso oostro,protuus sxisteuti, tsusditur äsksuäsrs et tusri st iutsrssäers ipsumlluciasum a taii eitatious suris spiritualis. — Nach Z 34 durften Judensogar Adclsgüter, wenn sie ihnen verfallen waren, behalten und vererben.
Der Paragraph von Beschuldigung der Juden wegen Blutgebrauchcs (39)ist in dem Statut Casimir's IV. viel stärker zu Gunsten der Juden gefaßt alsder (31ste) des Bolcslaw'schcn Statuts. Itsm statuimus: us cls eastvroaliguis luclaeus sit iusulpauäus ad alicsuo Odristiauo pro rs sie äoosnte,(V. (lissuts) guod ipsilludasi cls usssssitats utsrsutur sau-guius Odristiauorum auuuatim, aut stiam saeramsutis soslesiasOdristiauorum; sx «puo statuta proprias iuuoesutias (V. Rapas luuo-ssutii) uos dossut st iustitutioues, c;uod iu talidus rebus uou suutsulpadilss, cpiod dos est soutra legem ipsorum. Rt si ultra alicpuisOdristianus sua temsritats alicpiem dudasum pro talidus rebusiusulpavsrit, tune si tals sus clamus st eouseclimus: cpiod talis Odristi-avus, si volusrit adduosrs st prodars tridus dudasis douis, iursguo uostro posssssiouatis, csui in sua dumautitats uou ssssut iulamss,st iu tills ssssut immobiles, st csuatuor Odristiauis, csui stiamssssut possessiouati beug iu rsguo uostro, st iu sua dumauitats (uou)
*) Dieselbe Urkunde im Archiv der Posener Gemeinde hat ein richtigeresJahresdatum: lUillssimo guadriugsutesimo c^uiu^ua'gssimo tsrtio(bei Perlcs, Gesch. d. I. in Posen, Frankel's Monatsschr. 1865, Separatabdruck,zu 13. Note). Diese Urkunde hat eine wichtige Variante, mit V bezeichnet.
Graetz, Geschichte der Juden. VIII. 28