52 LAELIUS

pecudem: sed inter hominem et saxum, aut truncum, Iaut quidvis generis eiusdem? Nequc enim sunt isti |audiendi, quirirtutemduram et quasi ferream quam- idam esse volunt: quae quidem est quum multis in !rebus, tum in amicitia, tenera atque tractabilis: utet bonis amici quasi diffundantur, et incommodis ,cuntrahantur. Quamobrem angor iste, qui pro amico saepe capiundus est, non tantum valet, ut tollat erita amicitiam; non plus, quamut rirtutes, quia non- !nullas curas et molestias afferunt, repudientur. XIV. !;Quum autem contrahat amicitiam, utsupradixi, siqua significatio virtutis eluceat, ad quam se similisanimus applicet et adiungat: id quum contingft,amor exoriatur necesse est. 49. Quid enim tarn ab-surdum, quam delectari multis inanibus rebus, uthonore, ut gloria, ut aedificio, ut vestitu cultuque jcorporis, auimo autem yirtute praedito, eo, qui vel.amare, vel, ut ita dicam, redamare possit, non admo-dum delectari? Nihil est enim remuneratione bene-volentiae, nihil vicissitudine studiorum ofliciorum-que iucundius. 50. Quod si etiam illud addimus,quod recte addi potest, nihil esse, quod ad se rem ul-lam tarn alliciat et tarn attrahat, quam ad amicitiamsimilitudo: concedetur profecto verum esse, ut bonos boni diligant adsciscantque sibi, quasi propin-quitate coniunctos atque natura. Nihil est enim ap-petentius similium sui, nihil rapacius, quam natura.Quamobrem hoc quidem, Fanni et Scaevola, constat,ut opinor, bonis inter bonoVquasi necessariam bene-volentiam esse: qui est amicitiae fons a natura con-stitutus. Sed eadem bonitas etiam ad multitudinempertinet. Non est eniin inhumana rirtus, neque im-manis, neque superba: quae etiam populos univer-sos tueri, eisque optime consulere soleat: quod nonfaceret profecto, si a caritate vulgi abhorreret. 51.Atque etiam mihi quidem videntur, qui utilitatis