158
De niuntli sensibilis ct intelligibilis
abscondunt. Horum unum est quod quantitatis, alterum quodqualitatuin generaliter afficit cognitionem. Prius est: onmismultitudo actualis est dabilis numero ideoque omne quantumlinitum, posterius: quicquid est impossibile , sibi contradicit. Inutroque conceptus temporis quidem non ingreditur notionemipsam praedicati, neque censetur nota esse subjecti, attamen utmedium inservit conceptui praedicati informando, adeoque ceuconditio afficit conceptum intellectualem subjecti, quatenus lion-nisi ipsius subsidio ad hiinc pertinginnis.
Quod itaque attinet prius; cum omne quantum atque seriesquaelibet non cognoscatur distincte, nisi per coordinationem suc-cessivam, conceptus intellectualis quanti et multitudinis opitu-lante tantum hoc conceptu temporis oritur et nuuquam pertin-git ad completudinem, nisi synthesis absolvi possit temporefinito. Iude est: quod ivfinita series coordinatorum secundumintellectus nostri iimites distincte compreliendi non possit, adeo-que per vitium subreptionis videatur impossibilis. Nempe se-cundum leges intellectus puri quaelibet series causatorum habetsui principium , h. e. non datur regressus in serie causatorumabsque tei-mino, secundum leges autein sensitivas quaelibet se-ries coordinatorum habet sui initium assignabile, quae proposi-tiones, quarum posterior mensurabilitatem seriei, prior depen-deniiam totius involvit, perperam habentur pro identicis. Parimodo argumento intellectus , quo probater: quod dato com-posito substantiali dentur compositionis principia h. e. simpli-cia, se adjungit supposititiuin aliquod, a sensiliva cognitionesubornatum, quod nempe in tali composito regressus in partiumcompositione non detur in infinitum, li. e. quod definitus de-tur in quolibet composito partium numerus, cujus certe sensuspriori non est geminus, adeoque temere illi substituitur. Quoditaque quantum mundanum sit limitatum, (non maximum,) quodagnoscat sui principium, quod Corpora constent simplicibus, subrationis signo utique certo cognosci potest. Quod autem Uni-versum, quoad molem, sit inathematice finitum, quod aetas ipsius