fonna ct principiis. Scct. V.
153
tarn errorum, quam confusarum cogitationum, purior nitescat;perinde ac graimnatica post nsum uberiorein sermonis, stiluspost poematum aut orationum elegantia exempla regulis et disci-pliuae ausam praebueruut. Usus autein inlellectus in talibusscientiis, quaruin tarn conceptus primitivi, quam axiomata sen-sitivo intuitu dantur, non est nisi logicus , h. e. per quem tan-tum cognitiones sibi iuvicein subordinamus quoad Universalitäten!conformiter principio contradictionis, phaenomena phaenomenisgeneralioribus, consectaria intuitus puri axiomatibus intuitivis.Verum in pliilosophia pura, qualis est metaphysica, in qua ususintellectus circa principia est realis, h. e. conceptus rerum etrelationum primitivi atque ipsa axiomata per ipsum intellectumpurum primitive dantur, et, quoniam non sunt intuitus, ab erro-ribus non sunt imnnmia, methodus antevertit omnem scientiam ,et quicquid tentatur ante liujus praecepta probe excussa et fir-mier stabilita, temere conceptum et inter vana mentis ludibriarejiciendum videtur. Nain cum rectus rationis usus hic ipsaprincipia constituat, et tarn objecta, quam, quae de ipsis cogi-tanda sunt, axiomata per ipsius indolem solam primo innotescant,expositio legum rationifi purae est ipsa scientiae genesis, etearum a legibus supposititiis distinctio criterium veritatis. Ilinc,quoniam metliodus liujus scientiae hoc tempore celebrata nonsit, nisi qualem logica omnibus scientiis generaliter praecipit,illa autem, quae singulari metaphysicae ingenio sit accoinmodata,plane ignoretur, mirum non est, quod liujus indaginis studiosisaxum suum Sisypheum volvendo in aevura vix aliquid adhucdumprofecisse videantur. Quanquam autem mihi hic nee animus estnec copia, fusius de tarn insigni et latissime patenti argumentodisserendi, tarnen, quae partem liujus methodi haud contemnen-dam constituunt, nempe sensitivae cognitiouis cum intellectualicontagium , non quatenus solum incaulis obrepit in applicationeprincipiorum, sed ipsa principia spuria sub specie axiomatumeffingit, brevibus jam adumbrabo.