148

De nivnuli sensibilis ct intclligVbilis

secundum quam certa ratione sensa sua e praesentia objecticonjungit.

SECTIO IV.

De principio formae tmmdi intelligibilis.

§. 16 .

Qui spatium et lempus pro reali aliqno et absolut^ neces-sario omnium possibilium substantiarum et statuum quasi vineulehabent, haud quicquatn aliud requiri putaut ad concipiendum:quipote exsistentibus pluribus quidam respectus originarius com-petat, ceu inlluxuum possibilium conditio primitiva et formaeessentialis universi principium. Nam quia, quaecunque exsistunt,ex ipsorum sententia necessario sunt alicubi, cur sibi certa ra-tione praesto sint, inquirere supervacaneum ipsis videtur, quo-niam id ex spatii, oinnia comprehendentis, universitate per sedeterininetur. Verum praeterquam, quod Iiic conceptus, uti jamdemonstratum est, subjecti potius leges sensitivas, quam ipsorumobjectorum conditiones attineat, si vel maxiine illi realitatemlargiaris, tarnen non denotat, nisi intuitive datain coordinationisuniversalis possibilitatem, adeoque uiliilo minus intacta manetquaestio, nonnisi intellectui solubilis: quonam principio ipsahaec relatio omnium substantiarum nitatur , quae intuitivespectata vocatur spatium *? In hoc itaque cardo vertitur qnae-stionis de principio formae mundi intelligibilis , ut patcat: quo-nam pacto possibile sit, ut plures substanliae in mutuo sint \commercio,' et hac ratione pertineant ad idem totum, quod di-citur mundus’? Mundum autem hic non contemplamur, quoadmateriam, i. e. substantiarum, quibus constat, naturas, utrumsint materiales, an immateriales, sed quoad formam, h. e. qui-pote generatiin inter plures locum liabeat nexus et inter omnestotalitas - ?

i