forma et principiis. Seel. III.

§• 15 .

De S p a t i o .

143

A. Conceptus spatii non abstraldtur a sensationibus ex-lernis. Non eniin aliquid ut extra me positum concipere licet,nisi illutl repraeseutando tanquara in loco, ab eo, in qno ipse8IIU1, diverso, neque res extra se iimcem, nisi illas collocandoin sputii diversis locis. Possibilitas igitur perceptionum exter-naruin, qua talium, supponit conceptum spatii, non creat; sicutietiam, quae sunt in spatio, sensus afiiciunt, spatinm ipsum sen-sibus hauriri non potest.

ß. Conceptus spatii est singtilaris repraesentatio ornniain se coinprehendens, non sub se continens notio abstracto etcommunis. Quae enim dicis spatia plura, non sunt, nisi ejus-dem immensi spatii partes, certo positu se invicein respicientcs,neque pedem cubicum concipere tibi potes, nisi ambienti spatioquaquaversum conterminum.

C. Conceptus spatii itaque est intuitus purus; cum sitconceptus singularis, sensationibus non conflatus, sed omnis sen-sationis externae forma fundamentalis. I-Iunc vero intuitum purumin axiomatibus geometriae et qualibet constructione postulatorums. etiam problematum mentali animadvertere proclive est. Nondari eniin in spatio plures, quam tres dimensiones; inter duopuncta non esse nisi rectam unicain; e dato in snperficie planapuncto cum data recta circulum describere etc., non ex univer-sali aliqua spatii notione concludi, sed in ipso tantum, velut inconcreto, cerni potest. Quae jaceant in spatio dato unain plagamversus, quae in oppositam vergant, discursive describi s. adnotas intellectuales revocari nulla mentis acie possunt, ideoque,cum in solidis perfecte simiiibus atque aequalibus, sed discon-gruentibus, cujus generis sunt manus sinistra et dextra, (qua-tenus soluin secundum extensiouem concipiuntur,) aut triangulasphaerica e duobus hemisphaeriis oppositis, sit diversitas, perquam impossibile est, ut termini extensionis coincidant, quan-