forma cl prineipiis. Seel. II.

135

qiie in metapbysica non reperiantur principia cmpirica, conceptusin ipsa obvii non quaerendi sunt in sensibus, sed in ipsa naturaiutellectus puri, non tanquam conceptus connati , sed e legibusnienti insitis (attendendo ad ejus actiones occasione experientiae)abstracli, adeoque act/nisili. Hujus generis sunt possibilitas,exsistentia, necessitas, substantia, causa etc. cum suis oppositisaut correlatis; quae cuin nunquam ceu partes repraesentationemullain sensualem ingrediantur, inde abstrahi nullo modo potuerunt.

§• 9 .

Iutellectualium duplex potissimum finis est: prior ehnchticus ,per quem negative prosunt, quando nempe sensitive conceptaarcent a noumenis, et quanquam scienliam non proveliant latumuuguem, tarnen eandem ab errorum contagio immunem praestant.Posterior est dogmaticus: secunduin quem principia generaliaiutellectus puri, qualia exhibet ontologia, aut psycliologia ratio-nalis, exeunt in exemplar aliquod, nonnisi intellectu puro con-cipiendum et omnium aliorum quoad realitates mensuram com-lminem, quod est Phefectio Noumenon. Ilaec autem est vel insensu theoretico *), vel practico talis. In priori est ens suin-mum, Deus, in posteriori sensu Pkrfectio borams. Philosophiaigitur moralis , quatenus principia dijudicandi prima suppeditat,non cognoscitur, nisi per intellectum purum et pertinet ipsa adpliilosophiam puram, quique ipsius criteria ad sensum voluptatisaut taedii protraxit, summo jure reprehenditur, Kpicurus, uuacum neotericis quibusdum, ipsum e longinquo quadamtenus se-cutis, ut Shat'tesbury et asseclae. In quolibet autem genereeorum, quoruin quantitas est variabilis, maximum est mensuracommunis et principium cognoscendi. Maximum perfectionisvocatur nunc temporis ideale, Platoni idea, (quemadinodumipsius — idea reipublicae,) et omnium, sub generali perfectionis

‘) Tlicorelice «liquid speclnmus, quiitcnus 11011 attcudimus, nisi ad ea,quae cnli conipetunt, praelice aulein , si ea, quae ipsi per liherlateni iu-esse (lelieanl, dispiciinus.