134

Do mundi scnsibilis ct intclligibilis

conjunctis separetur. lliiic conceptus intellectualis abstrahit abomni sensitivo, non absLrahitur a sensitivis et forsitan rectiusdiceretur abstrahens , quam abstractus. Quare intellectualesconsultius est ideas ptiras , qui autem empirice tantum danturconceptus, abstractos nominare.

§• 7 .

Ex hisce videre est: sensitivum male exponi per cotifushmcognitum, intellectuale per id, cujus est cognitio distincta.Nam liaec sunt tantum discrimina logica et quae data , quaeomni logicae comparationi substernuntur, plane non tangunt.Possunt autem sensitiva admodum esse distincta et intellectualiamaxiine coni'usa. Prius animadvertimus in seusitivae cognitionisprototypo, geometria, posterius in intellectualium omnium or-gano, metaplujsica , quae, quantum operae navet ad dispellen-das, quae intellectnm communem obfuscant, confusionis nebulas,quanquam non semper tarn felici, quam in priori, fit successu,in propatulo est. Nihilo tarnen secius harum cognitionum quae-Iibet stemmatis sui signum tuetur, ita, ut priores, quantumcun-que distinctae, ob originem vocentur sensitivae, posteriores, ut-ut confusae, maneant intellectuales: quales v. g. sunt conceptusmorales , non experiundo, sed per ipsum intellectum purum cogniti.Vereor autem, ne Wolfius per hoc inter sensitiva et intelle-ctualia discriraen, quod ipsi non est nisi logicum, nobilissimuraillud antiquitatis de phaenomenorum et noumenomm itidole dis-serendi institutum, magno philosophiae detrimento, totum forsi-tam aboleverit animosque ab ipsorum indagatione ad logicassaepenumero minutias averterit.

§■ 8 .

Philosopbia autem prima continens prmcipia usus intei-le eins pari est Metaphysica. Scientia vero illi propaedeuticaest, quae discrimen docet sensitivae cognitionis ab intellectuali;cujus in hac nostra dissertatione specimen exhibemus. Cum ita-