130
De imuuli scnsibilis ct intclligibilis
iliiul adliuc sit pars alterius, tarnen semper obtiuet omnitiulnquaedam coinparativa, nempe partium ad illud quantum pertinentium. Hic autem, quaecunque inter se invicem ut compartes,ad totuin qtiodcunque respiciunt, conjunctim posita intelliguntur.Totcilitas liaec absoluta, quanquam conceptus quotidiani et facileobvii speciem prae se ierat, praesertim cum negative enuiicia-tur, sicuti fit in definitione, tarnen penitius perpensa crucemtigere philosopho videtur. Nam statuum universi in aelernumsibi succedentium nunquain absolvenda series quomodo redigipossit in totmn, ornnes omnino vicissitudines comprehcndens,aegre concipi potest. Quippe per iufinitudinem ipsain necesseest, ut careat termino , ideoque non datur succedentium series,nisi quae est pars alterius, ita, ut eandem ob causam coinple-tudo s. tolalitas absoluta hinc plane exsulare videatur. Quan-quam enim notio partis universaliter sumi possit, et quaecunquesub hac notione continentur, si posita spectentur in eadem Se-rie, constituant umiiii; tarnen omnia illa simul sumenda esseper conceptum totius exigi videtur; quod in casu dato est iin-possibile. Nam quoniain toti seriei nihil succedit, posita autemsuccessivoruin serie non datur, cui nihil succedat, nisi ultimum;erit in aeternitate ultimum, quod est absonum. Quae infinitisucces-sivi totalitatem preinit dil'ficultas, eam ab infmito simultaneo abesseforsitau quisquam putaverit, propterea, quod simultaneilas comple-xum omnium eodem tempore diserte profiteri videatur. Verum siinfinitum simultaneum admittatur, concedendaetiamesttotalitasinfi-niti successivi, posteriori autem negata, tollitur et prius. Nam infi-nitum simultaneum inexhaustam aeternitati materiam praebet, adsuccessive progrediendum per inuumeras ejus partes in infini-tum, quae tarnen series Omnibus numeris absoluta actu dareturin intinito simultaneo, ideoque, quae successive addendo nun-quam est absolvenda series, tarnen tota esset dabilis. Ex hacspinosa quaestione semet extricaturus, notet: tarn successivam,quam simultaneam plurium coordinationem, (quia nituntur con-ceptibus temporis,) non pertinere ad conceptum intelleciualem