nova dilucidatio. Scct. III.
43
5) Porro, cum dctcrminationes substantiarum se imkernrespiciant, h, e. substantiae a se diversae mutuo agant, (quippeuna in altera nonnulia determinat,) spatii nolio implicatis sub-stantiarum actionibus absolvitur, cum quibus reactiouem semperjunctam esse necesse est. Cujus actionis et reactionis univer-salis per oinnem spatii, in quo corpora se respiciunt, ambitum,si phaenomcnon externum sit mutua ipsorum appropinquatio,dicitur attractio , quae cum per solam compraesentiam efliciatur,in distantias quaslibet pertingit, et est attractio Newtoniana s.universalis gravitas; quam adeoque eodem substantiarum nexueffici probabiie est, quo spatium deterniinant, hinc maxiineprimitivam, cui materia adstricta est, naturae legem esse, quaenonnisi Deo irainediato statore jugiter durat, secundum ipsameorum sententiam, qui se Newtoni asseclas profitentur.
6) Cum substantiarum omnium, quatenus spatio eodemcontinentur, sit mutuum commercium, hinc dependentia mutuain determinationibus, actio universalis spirituum in corporacorporumque in Spiritus inde intelligi potest. Yerum quia quac-libet substantia non per ea, quae ipsi interne competunt, po-testatein habet alias a se diversas deterininandi (per demonstrata),sed tantum vi nexus, quo in idea entis infmiti colligantur,quaecunque in quavis reperiuntur determinationes et mutationes,semper respiciunt quidein externa, sed influxus physicus propriesic dictus excluditur, et est rerum harmonia universalis. Nequetarnen praestabilila illa Leibnitiana, quae proprie consensum ,non depetidentiam mutuain substantiis inducit, inde progignitur;nee enim artificiorum technis in rationum concinnatarum serieadaptatis ad conspirationem substantiarum efficiemlam Deusutitur, neque porro specialis semper Dei influxus, i. e. com-mercium substantiarum per causas occasionales Malebranchiihic statuitur; eadem enim, quae substantias exsistentes redditet conservat individua actio, mutuain ipsis universalemque de-pendentiam conciliat, ita nt divinae actioni non aliter atquealiter pro circumstantiis determinari opus sit; sed est realis