44 Princip, primor. cognit. mctapliys. nova dilucidatio. Scct. UI.

substantianun in Be invicem facta actio, s. commercium percausas vere efficientes, quoniam idem, quod exsistentiam rerumstabilit, principium ipsas huic legi alligatas exliibet, liinc pereas, quae exsistentiae suae origini adhaerent, determinationesmutuum commercium sit stabilitmn; quae eodem jure mutationesexternae causis efficientibus produci hoc pacto dici possunt,quo, quae in iuternis accidunt, internae substantiae vi adscri-buntur, quanquam hujus naturalis efficacia non minus ac illndrelationum externarum firmamentum divina nitatur sustentatione.Interim systema universalis substantiarum commercii ita infor-matum, pervulgato illo influxus physici aliquanto certe estemendatius, originem scilicet ipsam aperiens mutui rerum nexus,extra substantiarum solitario consideratarum principium quae-rendam, in quo trituin illud causarum eflicientium systemapotissimum a vero aberravit.

SCHOLION. En igitur, Lector benevole, principia duocognitionis metapbysicae reconditioi’is, quorum ope in regioneveritatum haud contemnenda ditione potiri licet. Qua quidemratione si haec scientia solerter colatur, non adeo sterile de-preliendetur ipsius solum, et quod ipsi intentatur a contein-toribus otiosae et umbraticae subtilitatis opprobrium, cogni-tionis nobilioris larga messe redarguetur. Sunt quidem, qui,depravatarum consequentiarum in scriptis acerrimi venatores,e sententiis aliorum semper quoddam virus elicere docti sunt.Hos vero fortasse etiain in bis nostris nonnulla in pejoremsensum detorquere posse, quanquam non iverim inficias, eostarnen, sensu suo abundare passus, mearum partium esse reor,non quod cuipiam fortasse perperam judicare libeat curare,sed in recto indaginis atque doctrinae tramite pergere, in quoconamine, nt faveant, quicunque de litteris ingenuis benecupiuut, quanta decet observantia rogo.