42

Princip. primor. cognit. mctapliys.

mtnart. Sed quia nexus subslantiariini niutuus rcquirit intel-lectus divini in efficaci repraesentatione respective conceptamdelineationem, iiacc vero repraesentatio Deo plane arbitraria est,adeoque admitti pro ipsius beneplacito pariter ac omitti potest,sequitur: substantias exsistere posse ea lege, ul nullo sintin loco, nullaque plane, respectu reruin uuiversitatis nostrae,relalione.

2) Quoniam substantiae tales universitatis nostrae nexu so-lutae, pro lubitu divino plures esse possunt, quae nihilo seciusinter se determinatioiium quodam nexu colligatae sint, hinc locum,situm et spatium efficiant; mundum component, illius, cujuspartes nos smmis, ambitu exemtum i. e. solitariuin. Ilacqueratione plures esse posse mundos etiain sensu metaphysico, siDeo ita volupe fuerit, haud absonum est.

3) Cum itaque exsistentia substautiarum simpliciter ad com-mercium mutuum et determinationum respectus plane sit insuf-liciens, adeoque nexu externo arguat communem oninium causam,in qua respective informata sit earum exsistentia, neque sinehac principii communione nexus universalis concipi possit, evi-*dentissimum inde depromitur summae rerum omniuni causae i. e.Dei, et quidem unius, testimonium, quod mea quidem sententiademonstrationem illam contiugentiae longe antecellere videtur.

4) Insana etiain Manicbaeorum opinio, qui duo principiapariter prima atque a se haud dependentia mundi imperio prae-iiciebaut, nostro principio l’unditus evellitur. Non eniin potestsubstantia cum rebus universi quicquam habere commercii, nisivel earum communis sit causa, vel ab eadem cum his causaprofecta sit. Ideoque si horum principiorum alterutruin substau-tiarum omnium causam dictites, alterum nullo modo quicquamin ipsis determinare potest; si alterutrum aliquarum saltem causa,hae cum reliquis nihil habere possunt commercii. Aut tibi sta-tuendum est, unum horum principiorum vel ab altcro, velutrumque a commuui causa pendere, quod pariter contrariaturhypothesi.