28

Princip. primor. cognit. metapliys.

nou insuperabilis est, quae quaestionem circunulat, difiicultas.Sic enim habeto.

Bonitas Dei infinita in rerum creatarum maximain, quanta-quanta in illas cadit, perfectionem, mundique spiritualis felicita-tem tendit. Eodem vero iufinito se manifestandi conatu nonperfectioribus tantura, quae postmodum propuilularent rationemordiuc, eventuum seriebus dedit operam, sed, ne quicquain etiamminoris gradüs bonorum desit, ut rerum Universitas immensitatesua, a suimno, qui in finita cadit, perfectionis gradu ad inferio-res omnes ad niliilum usque, ut ita dicam, omnia complectere-tur, etiam ea delineationem suain irrepere passus est, quae ad-mistis quamplurimis malis saltem quicquam boni, quod Dei sa-pientia inde eliceret, ad manifestationem divinae gloriae infinitavarietate distinguendam suppeditarent. In hoc ambitu ne desi-deraretur liistoria generis humani, utut lugubris, tarnen ad divi-nain bonitatem celebrandam etiam in ipsa malorum coIluvioHeinfinita testimonia secum gerens, et sapientiam et potentiam etbonitatem perbelle decuit. Neque vero ideo mala ipsa Qperiinchoato intexta intendisse et consulto elicuisse putandus est.Quippe bona ob oculos habuit, quae subductis rationibus nibilominus remauere cognovit, quaeque una cum infelici lolio ‘eradi-care summa sapientia indignum fuit. Ceterum voluntario et exintimo mentis alFectu a mortalibus peccatum est, rationum ante-cedentium ordine non invitos urgente et abripiente, sed allectante,quorum irritamentis quanquam certo obsecundatum iri praecogui-tum fuerit, tarnen, cum in interno semet determinandi principioresederit malorum origo, ipsis peccatoribus imputanda esse apertepatet. Neque ideo divinum liumen minus a peccatis abliorrerereputandum est, quia iis, concedendo, quodammodo annuerit.Nam ea ipsa malorum, quorum licentia facta erat, strenua alla-boratione in melius reducendorum compensatio, quam monendo,minitando, invitando, media suppeditaudo obtinere annititur, estproprie ille finis, quem ob oculos habuit divinus artifex, quibusitaque cum malorum fruticantes ramos amputet et, quantum