nova ililucidatio. Scct. II.

27

citerioribus semper rationibus, donec priraus mundi Status, quiimmediate Deum auctorem arguit, sit veluti fons et scaturigo,ex quo omuia fallere nescia necessitate prono alveo derivantur;liinc putas Deum mali machinatorem liaud obscure designari,neque, quam ipse telam orsus est, quaeque priino suo exemplariconformiter in futura sequentis aevi secula pertexitur, odisseposse, peccataque operi intexta tanta, quanta per sanctita-tem fas est, indignatione prosequi posse videtur, siquidem reci-dente tandem in ipsum primum molitorem malorum omniumculpa. Haec sunt, quae te premunt dubia; nunc eorum nebulasdiscutiam. Deus, universitatis rerum primordia capessendo, se-riem inchoavit, quae stabili rationum conserte contexteque colli-gatarum nexu etiam mala moralia et, quae bis respondent, phy-sica includit. Verum inde non sequitur, actiones moraliter pra-vas Deum auctorem incusare posse. Si, quemadmodum fit inmechanicis, entia intelligentia passiva tantum ratione se ad eahaberent, quae ad determinationes et mutationes certas impel-lunt, non inficior omnium culpam ultimam in Deum machinaearchitectum devolvi posse. Verum, quae per entiuin intelligen-tium et semet ipsa sponte determinandi potestate praeditorumvoluntätem confiunt, ex interno sane principio, e consciis appe-titibus et electione alterutrius partis secundum arbitrii licentiamprofecta sunt. Ilinc, quantumvis, rerum statu ante actus liberosaliqua ratione constituto, ens illud intelligens tali circumstantia-rmn implicitum sit nexu, ut mala moralia certo certius ab ipsofutura esse constet et pracvidere liceat, tarnen liaec futuritiodeterminatur talibus rationibus, in quibus voluntaria ipsorum adpravam partem directio cardo est, et quae ideo peccantibusagere maxime volupe fnit, eorum causam ipsos dicere opor-lere, et illicita voluptatis poenam dare aequitati quam per-i’ectissimc convenit. Quod autem ad aversationem attinet, quaDeuui a peccatis abhorrere sanctitate ipsius procul dubio di-gnum est, sed parum videtur cum decreto mundi conditi stareposse, quod horum malorum futuritionem incluserit, etiam liic