10
Piincip. i>iin>or. cugnil. melapliys.
praedicati cujusilam, dicitur ratio. ItaUo disting’uiturin antecedenter et in conscquenter determinantem. An-lecedenter delerminans est, cujus notio praecedit deter-minatum, li. e. qua non Supposita determinatum nonest intelligibile *). Conseijuenler determinans est, quae
non poneretur, nisi jam aliunde posita esset notio,quae ah ipso determinatur. Priorem rationem etiainrationem Cur s. rationem essendi vel fiendi vocare pot-eris, posteriorem rationem Quod s. cognoscendi.
Adstructio realitatis definitionis.
Notio rationis secundum sensura communem subjectum interac praedicatum aliquod nexum efficit et colligationem. Ideo de-siderat semper subjectum et, quod ipsi uniat, praedicatum. Siquaeras rationem circuli, plane non intelligo, ecquid sit quodquaeris, nisi addas praedicatum, e. g. quod sit omnium figura-rum isoperimetrarum capacissima. Quaerimus v. c. rationemmalorum in mundo. Habemus itaque propositionem: munduscoutinet plurima mala. Ratio Quod seu cognoscendi non quae-ritur, quia experientia ipsius vicem sustinet, sed ratio Gur s.fiendi indicaiida, h. e. qua posita intelligibile est, mundurn an-tecedenter respectu liujus praedicati non esse indeterminatum,sed qua praedicatum malorum ponitur cum exclusione oppositi.Ratio igitur ex indeterminatis efficit determinata. Et quoniamomnis veritas determinatione praedicati in subjecto efficitur, ratiodeterminans veritatis non modo criterium, sed et fons est, aquo si discesseris, possibilia quidcm quam plurima, nihil omninoveri reperiretur. Ideo indeterminatum nobis est, utrum planeta
*) Huic annumerare licet rationem idcnticum, ubi notio subjecti persuam cum pracdicato perfectam idcnlitatem ltoc determinat; e. g. triangulumhabet tria latcra ; ubi determinati notio notionem determinnntis ncc sequi-tur nec praecedit.