si )«< m i$

etiam a neceffitate interna, ita ut fit principium liberaea&ionis, ut quod. Reftat nunc ut videamus etiam prin-cipium libertatis ut quo. Et hoc fine dubio eft facultasaliqua feu potentia in homine; ficut id non fblum exin-de patet, quod homo nihil operatur nifi per potentiamvel facultatem aliquam, perinde ut reliqua caufie fecun-dae, fed inde etiam, quod libertas in a£tu primo defini-tur per potentiam qua agens liberum eft potens agere& non agere. Duplex autem generatim in homine &potentia aftiva & pafliva; activa viciflim vel materialiseft, vel immaterialis: utra erga libera dici mereatur,videndum; & quidem potentiam liberam in ordine adpaflionem definiri non debere, haec evincit ratio, quodpaflio ut pafllonon fit libera patienti ut fic, fed quid-quid libertatis ei tribuitur, afitioni competit, & ipfipropter a&ionem, fi enim agens vult operari, non eftin poteftate patientis non recipere actionem, ficut exadverfb fi agens non vult operari, non eft in poteftatepatientis non recipere actionem, fed neceftario eam nonrecipit. Si enim actio eft in fubjecto, neceftario infertpamonem in eo, fin non eft, etiam paftionem non infert.Neque enim paffio efte poteft, nifi quatenus ab agenteinfertur, neque efte non poteft, fi ab agente infertur,ut proinde potentis paffivae libertas non competat: Ilor-nej. Phil. Mor. lii. z. 6. j. n. 4.

§. XXII.

Potentiae ergo a£tivae adfcribitur libertas in homi-ne ut reStiflime cenfet Suarez. in Met. Tom. 1. Di/p. iy,SeB. 2. n. ic). Eft autem vel materialis, vel immateria-lis feu' fpiritualis, illa animae competit quatenus eminen-ter continet animam vegetatiuam & fenfitivam; haecquatenus eft intelle&ualis; Potentia materialis formali-