420
CARTULAIRE GÉNÉALOGIQUE
N
1432
3 septembre.
sonder de lene, die es ghesneden; aile de voorseide juweele 1 staen ende behoeren ter camereup de loeve 5 ter stralen. — Item , up een camerkin voor de vorseide camere, te wetene :Een coetskin van berderen, met eenen beddekine ij ellen breet, ende een biaen saergekin.ghewrocht van der houder wet; item, een oud scrijnkin, besleghen met ysere, voor deselvecamere van der loeven. — Item, in de middelcamere voor de loeve : Een coetsse van spierschenhaute, ghesneden ten hoefthende, van x vierendeel breet, met een bedde met ij nadenthende, breet tselve bedde x vierendeel, met i. blauwer saergen, breet wesende iij elleniij vierendeel, up ele hende ghedromt met eenen roeden lijstkin; item een cleen coetskin, updeselve camere, van berderen teghader ghesleghen, daerup een beddekin van vij vierendeelbreet, met eenen blauwen saergekine, breet ij ellen ende onderalf vierendeel; item, eenlijsekin onder de veinsterc, ghedraeyt, van hauden faetsoene, met eenen groenen cleede van
1 Juweele signifie, d’après Verdam, Middelnederlanclsch Woordenboek, t. 111, pp. 1082-86), dans lesens le plus large, tout ce qui a de la valeur, les meubles aussi bien que les bijoux. Voir, en ce sens,Diericx ( Mémoires sur la Ville , t. II, p. 6) : « Juweele , te weten, bedden, coetsen, saergen, slaepla-* kene, beckinc, akers ende emers ». Au figuré, les rivières de Gand sont le plus beau joyau de laville (N. de Pauw, De Voorgeboden van Gent, p. 99; ; aussi pour un lieu, stede (Gloriant, v. 770), unchâteau, casteel (Huge van Bordeus, v. 248, 751 ), etc.
1 Loeve ou loove a deux significations, déjà signalées en 1815 par Diericx, Mémoires sur la Ville,t. 1, pp. 441 et 459; t. II, pp. 5-6, notes d’après vingt actes de 1566 à 1469 : celle de loggia, balcon,galerie, appentis, portique, etc. (cf. Kiliaen, projecta, compluvium, pergula, vulgô lobia; et Vredius,t. I, p. 284), porticus, actuellement, néerl. luifel (afdak ) et celle de jardin, terrain, plaine, où l’onconstruit ou peut construire des maisons (Kil., umbraculum, frondium, etc.), ail. laube. — Lepremier est ici le sens; cf. la Loove, de Bruges, reliant le palais du Comte à la cathédrale de Saint-Donat (Gailliard, Glossaire flamand (1879-82), pp. 405 et 665; Stallaert, Glossarimn, t. 11 (1892),p. 175; Verdam, Middelnederlandsch Woordenboek, t. IV (1899), pp. 856 à 839). — A la love étaitsouvent attaché un uutlaet (en dialecte gantois hulaet, appentis en bois. • Husinghen... dat men heetServaesSteen, Onderberghen;... van den Steene... bachten der bruwerien, up de Lcye, daer debeghinen in woenen, met den utlate, dat an de loeve hanght » ( Weezenboek, 1360-61, fol. 22 v°). —« Eenen winkle, ghemaect ghelije eenen uutlaet, an Heinric van Biervliets huus, an de Vrindachmarctin de Suvelsteghe » ( Jaarboek de la Heure, 1445-44, fol. 80). Le même appentis est nommé hulaet danstrois autres actes (Ibidem, 1453-54, fol. 129, 1456-57, fol. 12 et 1464-65, fol. 107), et dénommé« een huus ende stede, een hulaet wesende, naest den huuse van Lievin van Biervliet, daert acliter anhanght » (Ibidem, 1480-81, fol. 25 v°, et 1482-83, fol. 169). — Un autre acte parle d’un « huus...wesende eene love... met hulate... ende steenputte, staende an den ghevele van den vorsciden hulate(Ibidem, 1479-80, fol. 23). — Un autre d’un « uutlaetkin, staende an de capelle Sint Jooris (Ibidem,1518-19, fol. 95 v°). — Enfin, un autre de 1514 « huus... een hauten loove zijnde, groenghescildert,ende langhe ijsere spaenghen an de veinsters ghesleghen, de poorte van wijlcnt den Pellicaen t vas »
( Archives de l’État à Gand, Rentebouck van Sinte-Claraclooster, n° 192, fol. 15). — Voir deux autrestextes de 1580 « hulaet boven de Steenpoorte, daerin de wakers te ligghene pleghen », dans mon Beffroide Termonde (1576-78), imprimé dans les Annales du Cercle archéologique de cette ville (1897),t. VI, p. 67.