EN ANNA VAN HANNOVER.

51

kiezen voor Engeland, dan toch op het naleven der oudetractaten had aangedrongen. Het gold bovendien niet enkelde belangen van haar vaderland; de vijandelijke machten,die Frederik den Groote ten onder dreigden te brengen,zouden na hem de Republiek niet hebben gespaard. In latertijden heeft men het bijna vergeten, schrijft Leopold vonRanke, maar toenmaals was men algemeen van gevoelen,dat het behoud van het Protestantisme en van de burgerlijkevrijheid in Duitschland met dat van Pruisen's grooten koningsolidair was. Dat ook prinses Anna dat gevoelen deelde,blijkt uit een schrijven, waarin zij hem tot moedig volhoudenopwekt met de vermaning: „denk er aan, dat de goede„zaak en de verdediging van den protestantschen godsdienst„geheel van u afhangen". 1 De aanleiding tot dit schrijvenwas eene waarschuwing om zich te wachten voor eenenoverval van Rusland, dat, naar zij uit betrouwbare bronvernomen had, ook de wapenen aangordde tegen Pruisen.Maar eene bedekte, heimelijke waarschuwing aan den oudengastvriend van vroeger dagen was alles wat zij voor de„goede zaak", zooals zij die zelve noemde, durfde doen.Wel verre van de Staten tot deelneming aan den strijd tedrijven, liet zij het bijkans onopgemerkt voorbijgaan, datde oude tractaten niet werden nageleefd; zelfs heeft zij,om de staatsgezinden te believen, Frankrijk helpen dienentot schade van haar vaderland. Eerlang waagde d'Affry

') Briefwechsel Friedrich des Grossen mit dem PrinzenWilhelm IV von Oraniën und mit dessen Gemahlin Anna, geb.Princess Royal von England, mitgetheilt von Leopold von Ranke.