MARIA VAN ENGELAND. 249

inriep, verüet haar met ledige handen of zonder hulp. Freulevan Wassenaar was Maria's rechterhand bij het reiken vanonderstand aan talrijke Fransche vrouwen, die na de her-roeping van het edict van Nantes in allerijl uit den landewaren geweken. Reeds van den beginne had Maria, toennog prinses van Oranje, tot groote ergernis van denFranschen gezant, zich ontfermd over deze dames, die,dikwijls van hooge geboorte en in rijkdom en welvaartopgegroeid, maar thans verstoken van alle stoffelijk bezit,in het vreemde land met zijne onbekende gewoonten en ge-bruiken onbekwaam waren om in eigen onderhoud te voor-zien. Door Maria's toedoen werd aan een deel dierde middelen verstrekt om in vereeniging met elkander televen op het Huis ter Noot nabij 's-Gravenhage. ') Doorbemiddeling van freule van Wassenaar liet de Koninginzich in Engeland nauwkeurig op de hoogte houden vanhare belangen en behoeften, zonder echter ooit te willenheerschen of uitspraak doen, als men zich op haar beriepbij de kleine verdeeldheden en oneenigheden, die onver-mijdelijk waren in dezen kring, waar een dertigtal vrouwen,teleurgesteld en gebroken door het verledene, zondereigenlijke werkzaamheid in het tegenwoordige en zonderverwachting voor de toekomst, in gedwongen dagelijkschenomgang samenleefden.

Aan freule van Obdam bewees Maria hare vriendschapwel het duidelijkste door de ongedwongenheid, waarmede

') Hora Siccama. Brieven en gedenkschriften van KoninginMaria van Engeland, Gids 1881 IV pag. 79.