28

als een kenner van oudheden doet kennen, de Van Waesherghe'snergens noemt. Deze bevreemding stijgt, wanneer men ziet, datJac. Kortebrant, ter verheSing van de uitvinding der drukkunst doorLourens Coster in de 15° eeuw, in 1740 te Rotterdam bij H. Bothal,D. Vis en J. Thiele (1), in 4°, in dichtmaat uitgaf zijn „Lof derDrukkunst."

Dit gedicht, doorzaaid met noten, waarin hij aanteekende, waarmen in Koningrijken, in Provinciën etc., ook waar men in de Hol-landschc steden, als Gouda, Delft, enz. de eerste drukkers of wel deeerste afdruksels van hoeken gemaakt heeft, „verswijgt," zegtPietervan Waesberge, „Jan van Waesberge's werken, in zijne woon- ofgeboortestad Rotterdam."

Dat Kortebrant in zijn „Lof der Drukkunst" Jan van Waesbergheniet vermeldt, zullen wij wel daaraan mogen toeschrijven, dat Korte-brant, van de oude en eerste drukkerijen gewagende, daarbij zijnegeboortestad wel niet indachtig kon zijn, aangezien eerst veel laterdaar ter plaatse het eerst gedrukt werd.

De namen der steden Gouda, Delft, Schiedam, Leiden prijkenallen onder de zoogenoemde Incunabula; te vergeefs echter zoektmen naar Rotterdam onder deze eerste gewrochten der boekdrukkunst,rieter van Waesberge had dus onregt met het aan Jacob Kortebranteuvel te duiden, dat hij zijne voorzaten onvermeld liet.

Volgens Dr. Karl Falkenstein, „Geschichte der Buchdruckerkunstin ihrer Entstehung und Ausbildung. Leipzig 1840," 4", vindt menin het daarbij gevoegd „Ohronologisches Verzeichniss der Druck-orte," S. 306, Rotterdam eerst in 1589 aangegeven, terwpl, S. 394,Schiedam, Haarlem, Leyden op 1483, 's Hertogenbosch op 1484vermeld staan.

Deze opgave van Falkenstein zoude, indien wij op hare juistheidkonden vertrouwen, strooken met hetgeen wij aireede mededeelden enveronderstelden, tegen hetgeen de overlevering in het geslacht derVan Waesherghe's als onbetwist waar vaststelt, en ook Em. vanWelsenes aangeeft.

In een verzoek, in Mei 1699 door Abraham van Waesberge aande Regering der stad Rotterdam ingediend, schrijft deze de prioriteitder boekdrukkunst te Rotterdam aan zijn voorgeslacht toe, bewerende,„dat d' eerste Drukkerij na de Spaansche tijden, alhier ter stede„door zijne voorouders is opgerecht, ofte overgebragt", enz. Wijvinden deze stelling door meerdere leden dezer familie bij anderegelegenheden herhaald.

De eerste boekdrukkerij binnen Rotterdam gebragt, en onafgebrokenvan ouder tot ouder, tot heden toe, dit bedrijf hier ter stede voort-gezet te hebben, maakte dan ook altijd den trots van dit geslacht,boven afkomst of vorigen luister, uit.

Wanneer wij nu evenwel do „Boek-zaal der Nederduytschc Bijbels"enz., door Isaac le Long. Amst. Ilendr. Vieroot, 1732, in 4°, uit-

(t) Een onder mij berustend exemplaar heeft: Te Delf flv Pieter van der Kloot1740.