r n d

moTheitrHuI additamento, inantlquoYufciastypd , folerterex prefsit)fed a Luca,marere£la petit. Nec idem etiam eft cu eo,quemBlondusaLiuio, Melant dici perhibat, cum perperam le-gat,quia in caftigatis CurijexemplaribusMacra legitur, quiabAuferi eftdiuerlus.RcfertPlatiHa itl vita Alexadri/ecurtdi,hucPontificem , Ecclefiani & vrbem Lucenfem, multispriuilegijs,vt in eorum annalibtis apparer,infigniOrcm reddidilfe.»9. L v n d 1 a, Dartic^elegansoppidum^ab Angiisprimafundatione incertistamehiftorijs,excitatum perhibetur. Fuifleenim olim inter Anglos & Danrts frequentifsima commercia,^sque frequentes in Daniam comeafle Anglos, vel lllud argu-mento eflepoterit, quod Anglifueruntertrum northulli,qUi &primiperDartiamferninaiaciebantEuartgelij, 3i pofteainhacgente religionem prOfitebantur, & prrtpagabant ChriftianamiEx Anglia certe ih Daniam adduxifle fcribitur S. Cahutus Rex,Bcrnardum illufft,qui Olaum pariterTrugoti filium Nrtrhagiattegem baptizauit, quem & Lundia: (qua? hauddubie ciuitastum erat percelebris)fepultum fcribit Saxo. Crantziusetia Lundiar Epifcopum facit,quamuisid perpcram. Et Anglus erat Go-thebaldus,a Suenoneprimo, fubannum Chrifti circiter, ioort.jn Daniamadduftus , quem quidam Schaniar Epifcopum fuiflememorant, fed & idfallo:Et VVilhelmusEpifcoprts Rofchildenfis Angluseratnatiohe. Egimusitem , & RichWldus , primiapud Lundenfes , qurtrum Saxomeminit Epifcopi, Ailftothrtsquoque qui]S. Cahuti Regis,& filij huius Carrtli, Flartdriie Co-mitis,pafsionesae exitus perquam triftes fcripto complexus eft.Anglum fe fatetur ipfe & artnos,i4.in Dania verlatum fcribit.

Obh^citaque qurttidiana Anglorum crtm Danis commercia,ob eandem iftius oppidi cum Londino Angla; appellationem,plerique Anglos, primos eius fundatores exiftimant, quod Da-Iiicis periti hiftorijs,rationibus etiam fuis commoti,ftegaftt.

Peregregia collegiata-Ecclefia Lundiam miLifice exorrtatihabet illa fub chor0,quam late is patet,Hypog£um,quemadmo-dum Saxoid nominat,Cryptam hodie Vocant,vbr ohm,non mi-nus quam in ipfo templo facra fiebant.Irt hoc(vt Saxo ait)Hypo-gso Bernardusille AngluS,deqUrt fuperiusdiximus,quielc:it, lftcertum tamen hodie,qua Hypogii parte. Birgerus, qui erat exArchiepifcopis Lundenfibus per Pontificem Rom. confecratis&confirmatis poftremus,idemque irtter Archiepifcoposnume-ro,X XVI. anno altero ante mortem (obijt autem is anno domi-ili, 1519.)horasB.Virginisin hacCryptaafereparata,fingUlaridiligentia inftituit quotidie decantandas,additis ad fuftentatio-nem eorum,qui faCris illis Operarentur, redditrbus haud poeni-tendis. Templo verfus Auftrum,adhterent Sacella duo,alterum•orietaliusB.DionyfiodiCatu, & a Carolo ArchiepifcopoXIIII.exftruftum,anno domini ,i5i7. vel Paulo antc.-alterum magis adoccidentep D. Georgij vulgo diiftum,quod a Petro Lyckio Ar-chiepifcopo XXII. conditum. EriCo VlII.Rege,non mrnuscele-bre eft,qXiam CarOlinUm illud,feu Dionyfianum. Eidem temploadoccalum iurtgutur turresexcelfteduae, fimiliterex fcfto lapi-de,quemadmodum&templumipfum,COrtftruiftat.In harumal-teracampanaolimeratMarialauradifta, a Maria nimirum , &Laurentio,diuisprccipuis, quorum patricinio commedataeratLundia. Ha;c magnitudine lualonge excelluit Nolam catn,qUJeErfordiae eft, ob capacitatem celebris,quod teftari poflunt, quiVtrahque viderunt,&menfi funt. Verum ha;c Lundenfis,incau-tius aliquartdo pulfata,cum fui quadam parte firtderetur,ac rimaduceret,vt fonum reddiderit& inConuenierttiorem,nec vfui ampliusefle hic poflet; Commirtui eatrt Rex Fredericus 11. curauit,atquc Croneburgum transferri,anno domini,if77.Ex qua pofteaduataliatnoncontemnenda; magnitudirtiscampani fufatfunt,qug nunc CrOrteburgi vifunturfufpenff.Ad horologiurh vfenioLaurentiartum,in quo eft,quod obferuare forte conueniat.Nortdiftinguit quidcm illud,fono peculiari ^dito,horas fingulas pertetradas, fiuequadrantes, quodfaciuntaliaquatdamper Dani-am horologia,&idemhicfieri non magno negotiopoflet. Necetiam(quod in Belgio pafsim vlitatum) pratludia ofterttat rtiufi-ca , quotieshoratfeu media; feu perafla; dandum eft indicium,quibusrebusafficifolent, quasque miranturplebei, acvulgushominum, aliudautemquiddameftiriautomateeo, quodma-gismirentrtr, ac amentdoifti. Situm efthorologium,ih inferi-ori templi partc,qua in turrim afcenditur, Ailftralem,vbi tabu-la parieti affixa vifitur quadrata,oblortga,vtcunqrte magna, cir-culis aliquot variorum colorum diftinda, quorum,qui maxim'eft,diametrum habet pedum circiter 8. In qua quidem tabuli,per certos eius rei iridices,& annus currens,& menfisiac feptimana,dies quoque finguli,ac hora; firtgulx, irt quibus agunt homi-nes, monftrantur liquidifsime, coctiamiudicatofifeftumcele-bretUr,feu fixum,ffeu mobile. Docetur item,quisluminarirtm folis ac lunse motus, qua;que horum in Zodiaco loca diebus fingu-lis,&ad fe inuicem habitudines. Et foris quidem iri dieta tabu-la hatc fpedlantur: intusautem, machinisquibufdam, adidfa-fercfadhs res agitur, Quib' illud additum eft,velut zrdjEfyo^fed

e x.

& id arte faftum, vt quoties publice fignnm datrtf hdtS elip%fupratabulamipfam, quatemplum fpedtat, duoc6ncUrrarttfi> 1mulachra(equitesdixeris Cathaphraftos)quxtotfele iftib'p."tunr, quod figna datNoIamaior , in turrifufpenfa,qu* horamindicat.In hac ipla tabula, eft id quoque magis forte mirandum,irt medio velutirtthronocollocatumeft Simulachrum VirginisDeipargfirtu tenentiSihfarttem.Adlaterahuicoftiaduo,ante pedcs velutTheatrum/einicirCuliforma, arCu huiusfpeCtatofib*obuerlo. Irttus Mathrnacum fimUlachriStrium MagOrum,quOiruirt fingulis fingulflunt famuli additi. Machinamota,ad eius,Cui hoc negotium datum eft, arbitrium , prodeunt fimulaehra.Ante aliOs quidern veluti Caduceator minitabundus,g!adio vi»-brato pulfat oftium,quod finiftrum eft virgini,eo aperto,ordineproceditur.Butcinisfimul duabusfonantib',quasiftflare vidert-tur,qrta; iuxta vtrinqufe collocata furtt, totidem bucCinatorum fimulachra. Qui primus ell MagOrum,magnifico & plane Re^fSkprOditper theatrum inceffu. Ad virginis fimulachrum vbi vert-tum eft,reuerenter ad hanC vetfus inclinat fefe Magus,velut adorabUrtdUs.moxque coftuerfus prOgreditur, fequentibus alijs.Fa-ciunt idem reliqui Magi,feCundus &tfertirts. Famuli,quorum firtguli fingulosfequunturdominosjimmotiprocedunt, nullaedi-ta erga virginem reuerefttiatfignificatione.Horum poftrCmus,i-terilm intro receptus ad fuas, oftiumquodvirginidextrumeft»poftfe clartditiita quidem,vt &clarior quidamfortus,eo occlu-lo ad aures fpesftarttium peroeniat, quibusid iucurtdum fpeda-culumeft.

QiiOdad horologium attinet,cum in eo arseluceat pricipua,facile arguit,maiores rerum Mathematicarum fuiffe haud inex-pcrtos.Eft enim id opusminime nouum, quainuis certe non cortftat,quando,vel a quo.au t quibusauCtorib' id fuerit confeCtum.

PrStter hor'ologium,de quo iam diCtum, altarequoque irt aidfeLartrentiana media fpe<ftatur,perquam magnificum,reCens tamelubanftum doinini,it77.exftruCtum,hkud exiguis Ecclefi^ lump-tibusprocurante id, Nobilifsimo virO Domino Hilario Grub-be,tutore,& Ecclefia: pra;pofitO, eodem Regni Danici Cancelh-ri'o,ac Sertatorepriidentifsimo,nonitapridemanno,&c. 58. adl9.No'uemb. diem Haffniae extindtO.Eft autem Altare marrnore-um totum peramplum&altum , exmarmOre partim candido,partim nigro,verfico!oreetiam nonnullo,artificiofeadmodum•ordiha:6,atque polito exprefsis in eodem,pr2eter alias quafdarrteffigies.Imaginibusquoque RegisFrederici II.& Sophix coniu-gis, horumqueiftfignibus. Mediam tabulam Occrtpant Simula-chra Saluatoris,& difcipulorum n.menfa; velut afsidentium,eOritu,quo in prima facrofahiftft coena; celebratione confediffc le-gurttur illi,l'ubfcriptis verbis inftitutionis coenx illius,prOuta-pud Etiartgeliftas leguntur>quorum Omrtium & Pauli fimiliter,ac Petri ,Mart* quo4ucmatrisDomirti,&Laiirentij Martyrisef-figies iuxta collocatse vifuntur.

lr. L y R a, BrabantiiEadNetamfluuiumoppidumelegarts,D.Grtmmari corpore,boum nundinis,fitusquefortitudineprx-olarum.Appianus.

M.

"29. M A l M o c I A,ScanixDanica: oppidurrt.

3. M a r c h E R A-.

4. MatiscosA, famacelebris , adAararim fluuium,qui Saorta nuncdicitur, inter Lugdunertfem, & CabillonenlernVrbes.Ciuitaseft Epifcopalis,Prouincif Lugdunenfis,nomen retinens,in Comitatu Matilconenfi, &FrancOrUm Regno fita, adquam primus quidem Euangelium attulit D. Marceihis,primusCabillOniorum EpifcOpus.MatifconidrUm autetrt primus Epif-'copus,(Vtquideirt eorum fert fehtentia, quidiligehtiusrem iftaindagarunt)fuit Placidius, qui fub Childeberto primo,eius no-minis Rege,concilijsinterfuit Aureliartehfibus Nicetils. Secuttdus; Diuus iuftus. Tertius&decimusquintusBrandoncius,cu-irtstemporea Lothario,Mitifcon euerfa eft. Qui hodie idmu-heri'sgferit,Baptiftd Allimanniusofficium prxftatboni & fedUliPaftoris. Matifcorte oliin Senatus fuit Pr^tOrirts, & Comitirtlis,vnusexijs, qui quatuor in Regrto Gallico, prxcipui haberltur,iUrifdiftiOrtem habens & irt Cabillonios,& in Lugdunenfes.At-que hodiequoqiic, eaciuitks , Senatum habet Comirialem , &Prxtorium, fed rtontam amplum. Matilconiorum Corrtitum;primusfuit,AlbericusNarbonenfis,deindeRacolph^ Albericifocer,hinc,LeOta'dusRacOlphifilius. Poft,AlbericUsLeotaldi,Guilhelmus dfeifide Comes,Alberici mOrtui duxit vxorem Suc-cfefsit Otto,poftea Guennus eius rtepos,hinc Godefrid',GuidOjRenaldus,Guidbriisfilius, Stephartus, &adextremum Guiliel-mus Alamanus, qui Cluriiaco vaftato; & expilatisEcclefiafticoirum prafdijs, pklam a Cacodemorte, frtblatuse medio fuit. Eiusfilius Regrtardus,cum exitrtrti patris vidiffct miferabilem , atquehorrenduni, in monafticattt fe vitam coniecit, relido filio Gui-lielmoleaque geniriiferies, ad tempora S. Lodouici propagataeft,cum Iohannes Matilcortenfium Comes,& Elifa,eius vxor, ei

tttt fuum