I N D E X.

de vrbs illa toti mudo admirabilis, fafta eft & fpelunca latronu,& fepulchrum mortuorum. Nam inteftinis ccdibus,fame,pefte,& gladio, vndecies centena milia Iudacorum in ea perierunt.ip-famque vrbem Titus totam ita funditus eruit, vt,qui ad eam ac-cefsiffentjhabitatamaliquando effe vixcrederent. Tresautemturres Herodianas, nempe Hippicum, Mariamme,& Phafelum,quar tam magnixudine,quamPulchritudine pratteralias emine-banr,ciuiratisque eam muri partem,quac eas ab occidenti cinge-bat,inconcuffa reliquitrtum vt effet caftrum Romanismilitibusillic cuftodif caufa relinquendis.tum vt pofteris indicaret,qua-lem vrbem , qu.iinue munitifsimam,Romanorum virtus obti-nuiffet. Sedpoft annos fexaginta quinque,Iudxis rurfum rebel-latibus, Aelius Adrianus Imperator multaeorum miliadeleuit,ac turres illas cu reliifto muro penitusdeftruxit,iufsitque ciuitar tem afpergi fale,quo fa<fto,iuxta Saluatoris oraculum, non eft reli&us vrbis lapis fuper lapidem. Ciuitatisque totius pomerijsplurimum contraftis, denuo eam extruens,vniuerfum montemSyon,vna cum Palatio Salomonis,Reginac, &domo faltus Liba-ni:item portam anguli,&caftrum Affyriorum,totumqueeumLorealem angulum,adportamfterquilinijad portam Ephraimvfque, vrbisambitum exclufit,montem autem Caluariac, &fe-pulchrumDo:nini,quar priusextra moeniafuc |pt, vrbis murofeptentrionali inclufit,& in fronte eius portte,qua Bethleem ibatur,fuem in marmorefculpfit,Iudxiseidem fubieiflis,hocmodofignificans,eosRomanac poteftati fubiaccre: quibus&edidloin-terdixit, ne amplius vrbem illam introirent, aut ex loco quopiaexcelfioreeminusafpicerent.eam^ue afuo nomine A eiumCapitoliam nuncupari voluit. Quac deinceps aChriftianis inhabitata,& Patriarchali fede infignita,fucceffutemporis recepto nomine Iervsalem , annis quin-gentis in Chriftiana Religione floruit.

porrb anno a Chrifto nato fexcentefimo trigefimo fexto,a Sa-racenis in Acgypto regnantibuscapta,&annis quadringentisfexaginta tribus poffeffa fuit.

Deindeanno Chriiti,millefimo,nonagefimo nono,a Chri-ftianis.Duce Godefrido dcBullion,qui & primus Vrbis murumtranfcendit,Tdib. Iulij,magnafortitudine violenterexpugnataeft,feriafexta,horanona,eadefcilicetdie & hora,qua Chriftusmortuus eft,tantaque per ciuitatis plateas, vicos,& angiportus,ac ipio in templo, tu ciuium,tum eorum, qui ex vicinis oppidis& fuburbanis in eam confluxerant, ftrages fa&a eft,tantaque fanguinis effufio,vrnemini nifi perinteremptorum funeratranfit*paterct,ac talos tenus in occiforum fanguine graderetur, vtqucipfi vidtores a planta pedis vfque ad verticem cruore maderenr.Qui vrbe notiti, armisac fordibus depofitis, loca venerabilia,Chrifti pr<jfentia,pafsione,refurre&ionc,&afcefione fandlificata,afidelibus qui in Icrufalem habitanr, fibi oftenfa,nudis vefti-gijs mira deuotione dieb'fcptecircumierut, & deofculati funt.Odfauaautedie vnanimiter Duce Godefriduelegerunt,ac RegeIerufa. crcaucrur. At vir Deo plen s ,hutni!itatis caufa,corona aurca.Regii rnore,in fandfa ciuitate noluit infigniri:eacontent°,&ilh reuerentiamexhibens,quam humani generis Imperator,ineodemloco vfque ad crucispatibulum pro noftrafalute fpineadeportauit.Sic itaque Icrufalea Chriftianis recuperata,ab eifdeper odloginta odlo annos rctcnta fuit.Poftea difsidentibus interfe Chriftianorum Principibus, a Saladino Aegypti Sultano recepta & r.nnis trecentis triginta occupata fuit. Anno autem Domini mi]lefimoquingentefimo&decimofeptimo,aSelimo Turcarum Imperatore inuafa,eodem muroruambitu aTurcis etiam-num polsidctur : q.ui eam Curumobarech fiue Codsbarich,hoceft,vrbem facram nominant. A primaitaqueeiusfundatione,inpratfer.tem vfque Chrifti annum millefimum quingentefimumodiogefimumquartum,fluxeruntanni termillequingenti,viginti & vnus.

17. HindeloPIA ,marinis fludlibusin Frifiaoccidenta-

li obiedlum oppidum.

z. H 1 s p A l 1 s,vulgoSeuilla,celebre&peruetuftum,aIulio Cxfarenobilitatum & amplificatum in HifpaniaBarticxprouinciar in ripa Battis fluminis cmporium, quod Gaditani ma-ris ]ittus,amcenifsimo fitu illuftrat. Poft Maurorum ex RegnoGranatenfi ciedtionem,conftituiturBxticar Prouincip Metropolis in Concilio F.libertino,&fub loanne XXII. Pontifice:Cuius

30. I t 2 e h o a, lautum,ac elegans Holfatixoppidum,Stor$ aquis probe inftru<ftum,ac cindtum, de quo ex nobilifsimiftrenui,ac dodtifsimi viri, D. Hcnrici Ranzouij Mufxo,hxc,qu*fequuntur,accepimus. ,

An.1000. Belltngo Duce Saxonix munitA Ludero,Sum,quando Cafartertius Ottofuit.Me^ meiciues defenfauere potentcr,

Wandalu Holfaticas, depopulante domoS.A VVcldemaroporrofumvictafccundo,

Jpjti tenuitforti, Danicafceptra manu7Prata mihi efjyltias, quartus donauit A dolph 9 .Et ius concefit municipalefimuL.

JJttodj, Monafteriu cerniscu laude Gerhard*

Eilitts ipfius, condidit aregraui.

Inquocum reliquispost ultima fita quieficit %

benivne tuum.

Sub.Hen-ric. 2.An .1012.An .1201.An .1233.

Frideri-cus 2.An .1584.

Expectans reditumChrifie benignetunmS tora efi,quifiuitds hic me circudedit humor,Me regit,ast Dania qui modo Sceptra tenet.No procul aciuicate Itzoenfi pagus eft Nordoe,vbi monsco-fpicuus,in quo olini Nymphas habitaffe, vetuftas credidit,in eoPyramisex candido lapide, cum hacin fcriptione,eredta vidc-tur.Adortum.

DEO TRINO ET VNI SACRVM.

D.Frederico I. Chriftiano III. FredericoII. auo,patri,ac filioDanorum Regibus pijs,vidtoriofisacbenedefe meritis.

HenricusRanzouiusduorum pofteriorum in Holfatia Vica-riusnecnon Ioanni Ranzouio, Annx VValftorpix parentibusgratitudinisergbjtumfibiacvxorifux Chriftianx abHalle,fi-lijsqueacfiliabusFrancifco,Bredoni,Frederico,Gerhardo,Theodorico,Caio,Ioani,Magdalene,Catharinp,Elifabethf,01igardfMa:garete,& horu pofteris pofuit,anno domini M.D.LXXVIII.

Ad meridiem,horologium folare eft, quodprxterhorarunidifcrimina Zodiaci fignum indicat, in quo fol annuatim verla-tur,eiufdemque ortum & occafum,additis his verfibus:

Vmbra horas Phcebt deflgnat climate nofiro,

Nodus,quodfignurn Sol tenet, arte docet.

NumJohtum mutet pofiplurimafacula curfium,

Phoebuifojleritasfiera notarepotefi.

AdSeptentrionem.

Conftruxit tribusexordine Danorum Regibus fibiacfuisHenricusRanzouius, hccmonumentum poftcritasexoptatilsi-ma,& vtinuiolatum mancat,rogat,xternxquete diuinitati inomniaorbisventurafxcula commendat.

Anno a principio mundi ,ft40.

Annoadiluuio inchoato ,3884.

Annoa Chrifto nato ,H78.

Annoanato Pfeudopropheta Mahomete ,98y.

Ad occidentem,

Henricus Ranzouius hoc latus memorix fratris Pauli ac Mag-dalenx fororisdedicauit.

Spes falutis ipfam feuitiam doloris leuat.29. LandiscroNi a , vidctam in opere,quam inln-diceC o r o n 1 a.

45. Lav ginga , fiue Lavbinga , Sueuicumoppidum apud eruditos,eo potilsimu nomine,celebre,quod admirabilis doctrinx virum, Albertum Magnum ediderit, profefi-fione Domi nicanum, Epifcopum Ratifponenfem, quam digni-tatem deinde vltro deponens.ad paupertatis profefsionem Co-loniam rcdijt,&o<ftogenarius moritur.MuItorum audor operu,qux Gefnerus in fna Bibliotheca, complura vltra centena,com-memorat.Acprxter,qua Philofophicis,&Theologicisfcriptisprxcipue claruerit,abdita etiam,& prxelara dc lapidibus, gem-mis,mineralibus,& Magia naturali edidit.Hinc Crifpinianus,invita Guilhelmi Cxfaris,nefcio tame, ex quam probato au<ftore,fcribit,huc Cxfarem, poftquam Aquifgrano coronatus, redirecColonia, lautifsimum inftituifle Principib^conuiuiunijin quo,vtfertur,&quodadmiiandum,mirabiliopcra Alberti Magni

Metvopolita, tefte Vafxo , tempore Hormifdx Papx in Lufita- philofophi,arbores, media hyeme effloruerint,& herbx germi-nia& Bxtica ,hoceft,tota vlteriore Hifpania, vires habebat Ro- narint(fi verum cft,quod fcriproreseiusxratis, & qui fe vediffe

commemorant,tradunt)ob quodfa<ftum,fratribusfui ordinisin

mani r>ontificis,cui lubfunt comprouinciales Viennenfis & Ga-dicenfis. Goti,qui Hifpalim aliquandocopiofa multitudinete-nuerunt,Regiam ex ea Curiara Toletum tranftulerunt.

3 3.17.

33-

H o L m 1 a , vide S10CKH0UI*.

H V E N A.

H V S E M V M.

I.

i3. I L s T A ,Frifixoccidcntalisoppidum.

Traieflo, prxdium ingens, cum redditibus dicitur donaffe, at-que monafterium conftruxiffe.

20. L I P P I A.

50. L v c a ,Romanorum in Tufcia CoIonia,ad Auferimfluuium,qui& Aefarus,nunc, Serchio,tefte Lcandro , &iamfenon,vt prifcis temporibus, in Arnum iuxta Pifam exonerat,(quemadmodum Abrahamus Ortelius, tertio,eoquc accuratifsi

moThea-