I N E
fublatoLeonepoftC.N. M.D.XXI.anno, Francifcus Marix
protinus ad priftinum Imperium reuerfus, mirificatj;fuoru
lxtitiareceptus, ineo,ad vitae finem vfque,magnafcelicitate
acinclytaiuftitiafuit,(imilem'rpreliquitfucceffbremfilium,
qui nuncfupereft,Guidubaldurrf.
56. P;fcina mirabilis.videL-Lucullusinlndice.
56. PISCINA MIRABILIS.
54. POLYSTEPHANON, videTybur.
53. PONTI A,liue vt multitudinisnumero Diodorus lib.
59.1egit,Pontif.Oenotrides Plinio,marisThyrreniinftila eft,
paruis a Palmaria,eiufdem maris infula fpatijs,vtraque vero
ab ora Italiae ^o.fere p.m.difcernitur,olim carcer fuit llluftri
um,quoa NeroneexGermaniconepotem relegatum,& ad
voluntariam mortem aftu, Suetonius memorat: hodie vero
adfauces portus arcem habet.Hatc infula poft Strabonis tem
pora,complurium Martyrum,&Chrifti confeflorum exili js,
fuicinffgnis.
53. PO NTINAPalus,in latiopropeOppidumVelitrasdeIcribitur,quam Vibius Sequefter,Pontiniam vocat.Nomen aPontia vrbededuftumexiftimat Strabo,quseRomanorumolimColonia fimul cumSueffafafta,quod &Liuiustefta-tur.Fitpalusab amnibus duobus, Aufido, vt Strabovocat,aut Vfente,vtPlinius,&alterominore.Deprimo Virgilius,Vfensinfignisfama,item Silius,Cogitaquas Vfens.Nunc,Aufentemappellant,vel,vtalij volunt,Baudinum. De paludePontina Plinius,eum locum xxiiij. vrbium fuiffe tradit, ldcpMutianum ter Confulem prodidifle.Nec, vt ego quidem pu.to,difficilis erit huius rei fides apud eos, qui Dionyfij, Pnfto-risqj monumenta legerunt.antiquis enim teporibus exigu«ciuitates, vtinunc vici,fuere, quamobrem facilecredi pofsitoppida tot fpatio p.m.viij. velpaulo maiori extitiffe. Palu-des hg fertilifsimi quondam Pometini campi erant,negledhsquippe vijs,quibusaqua:hucpropterlocadeprefsiora confluentes,in mare fe priusexonerabant, neque ftagnare,vt nunc,poterant,in hanc paluftrem formam funt reda&i. Liuius aCornelio Cethego Confule quondam egeftas maiori ex parte& ad culturam redudlas fcribit. Poftea tamen iterum, negle-flis meatibus,effedlx paludes,quas Theodoricus rex Gotho-rum exiccaui t,vt in marmore quodam hic pofito,legi, Vola-terranus audtor eft.Nuncdenuo nullo patente aquaru ad mare exitu,amnes fontesq; plurimi vicinis e montibus orienteshicftagnant,&paludemingentemfaciunt.56. PRATENSE Balneum.
56. PROCHYTA infula.
56. P V TE O L I,Vrbs Campaniae felicis,Plinio,& alijs. Puzzolehodie.PutiolilegitStephanus. AnteaDicaearchiam ap-pellatam,fcribunt Strabo, Paufanias, & Stephanus, qui eamquoque Dicteam vocat.Dicarchia apud Silium legitur. Delosminor,etiamnuncupata,vttraditFeftus. A Liuio Puteolorunientio fsepifsime fit,prsefertimautem, vbiColonos eo deduxiffe Fabium Max.vrbemcp muniuiffe,neque multo poft,An-nio confulereferente, decretum a Senatu,Colonos in quinq;ciuitates marinas,Puteolos mitti narrat.Alibi etiam Anniba-lem ad Auernum,prattextu facrifici j profedtum,fed animo ca,piendi Puteolos ; alio denique loco, Romanorum Coloniamfadtam, fcribit his verbis ,Colonise ciuium Romanorum eoannodedudl2efuntPuteolos,Vulturnum,Linternum,&c.DePuteolisetiam in libroColoniarum hsecleguntur. PuteoliColonia Augufta,iterpopulo Romanodebet ped.xxx. Agerin iugeribus veteraneis,&T ribunis legionarijs eft afsignatus.Plinius huius vrbis memoriam plurimis in locis vfurpat,nominatim'qj Sil.cceruleum Puteolanum commendat, itemqiienatitjos^fadiitiosqjcolores referens,purpbriffum,inquit,Pu-teolanum potiuslaudatur,quam Tyrium,aut Getulium,velLaconicum.Sunt,qui nouam lianc vrbern dicant,& vetus op-pidum Puteolos,non hoc in colle pofitum fuiffe,fed aliquanto remotioreloco,vbinuncingentes adhucasdificiorum rui-nae fuperfunt.Leander contra, haud quaquam hanc recetemjfed ipfam vrbcm antiquam putat effe,no modo fitu eius pra:-fenti,quod propinqua litori portuil]; fit, fed etiam reliquijspontis ab huius collis radicibus olim incipientis, prstereaq;veterrimo illo templo, quod etiamnum media vrbe confpi-
citur,addudtus.Quanquammultoquondamampliorem tu-
iffe,quamnuncfit,cumomnium antiquorum monumentis
celebretur,minimenegandum,ideoq5verifimile,illaoperum
propinqua veftigia,velpartem vrbisalias,velfuburbiafuif.fe.Portus dein ad eius pedem,valdecommodus,&tutus erat,quem operefadfum, iadlis in mare pilis, Strabo fcribit. namad huiufmodi moles,puIuerem huius agri,peropor tunum ef
E X.
fe,quodcumaliamateriemixtus, validifsimeconglutine-tur inaquis,atque folidefcat.Cuius rei Vitruuius etiam teftiseft,ac item Plinius, his verbis de terra: varietate fcribes. Quisenim fatismiretur, pefsimam eius partem, ideocp puluerentappellatum,inPuteolaniscollibus,opponi mans fludhbus,merfumtpprotinus fieri lapidem vnum, inexpugnabile vn-dis,& fortiorem quotidie,vtiquefi Cumano mifceaturc|meto.Puluerem quoque Romanu,quie rupibus intimisad ilru-dluras hacmemoria foleteffodi, ab huius pra:ftantia Puteo,lanum dici conrtat. Portusautem Puteolani veftigia ferminuliafuperfunt, quod partiinamarioccupatusfit, partim,vti alia plurima Regionis opera, neminecurante,per fe, per-ierit.
PYTHECVSA; vide Ifda.
a >
4'. QVEDELI NBVR G AM,vrbemantiqi)a,&primoruin SaxoniaPrincipum decus,Crantiuslib.ii.cap.i6.in fua Sa-xonianuncupat.EamErneltus Saxoni^Dux,Marchio Mifnf,oppugnauit.quodmaleciues parerent dominsfu» Abbatif.fae,qua: foror erat Principis memorati. Hac enim radice mul-taoriunturbella,dum perfuperbiam fubditi vocant incon-temptum prarfidentes.Expugnauitil!e& deiecit Rolandi lta.tuam,quam pro (Tgnolibertatis abantiquo habuere.Direptaeft vrbs a militibus,&in extremam pauperiem,vnde necdumciues refpirarunt,perducutur.Ruuntdomicilia:nemocuracreparare,viuuntiii diem,tempora teruntin labore agriculturas, quaefividtum pratftatquotidianum, diuitesiamfe com-putant:obbgarefua pratdianon finuntur,vt redditum conftituatalterapud alterum,liberaspoffefsiones, mundasab au-ro manus habere prxcipiuntur.lta perfolam contumaciamvrbs ha:c antiqua corruit,
7. RHOTOMAGVS,GallixNarbonenfisvrbsadmoduvetus,hodie Rouen,ad celebre Sequanam flunYen,quam Ammianus Marcellin us ex Berofi libris a Mago, fecundo, vel ter-tioCeltarum Regeconditam,affirmat,abs quo & Galliaeco-plures alij vrbes nomen fumpferint,ac fub Rege deinde Rhomo,Rhomomagum,ac poftremo Rhothomagum appellata;T ota hsec narratio,vt vero confen tanea,eruditis placet: Rho-mi tantu nomen excipiunt,perfuafum habentes, ex Roto potius,quam ex Rhomo vrbem appellatam. Fuit enim Rothusidolum quoddam a S. Mellone Rhotomagenfium Archiepi-Icopoeuerfum. QuoautemlocofandtuslllePracfulldolumeuerterat,templumcondidit,velpotius exftrudtum anteai-dolo templum,Deo vero,fub fandhfsimx & indiuiduat Trinitatis nomine,confecrauit,in quo deinde Canonicorum Auguftiniani ordinis, ccenobiutn inftitutum, hodie h fandlo Loo,nomen habet.Nec vero abfurda videri debet haec idoli appellatio,quamuis dura:Cum & Gothi fuum olim Deum habue-rint,nomine Roftarum, nonnimiumti Rotho difsidentem,qui Deus Gothorum Saturnus erat,quem non fecus humanofanguineplacabant,quam Galli fuumTeuthate,hoceft,Mer-curium,de quo Lucanus,libro i.belli ciuilis.Robertus Cena-lis,Aranchiorum Epifcopus,infuaGallia,inquit, Rhotoma-gnm,non ab idolo Rotho adpellatam, fed a rubore lapidum' pontis cuiufdam,vrbi vicini,quod Roth,antiqua Gallorumlingua,rubrum fignificet. Eam verofentetiam vtconfirmet,Ecclefite fua: tabulas, & codicillos adducit, vtcertunn & lrre-fragabileteftimonium.Idemintereanonreijcit Magi nome,a Rege vrbi datum, quod & maximum in hac vrbe antiquitatis argumentumcredat.Quodautemexiftimat quidam, hocverbum,Roth,Germanicum tffeicohortem fignificans, & abeo dudtum effe vrbi nomen,quod Magus Celtarum Rex,vrbecondita,eoColoniamdeduxerit: deColonianihil pleriquerepugnant,fed,cumMagus,Galluseffet, interCeltasnatus,non aute Germanus,nec vero Germanicd Galh loquerentur,vixpoffuntcredere,exGermanico vocabulo,inditum vrbinomen fuiffe.Cxteriim,vndecunqueprofedtum fit Rothi vocabulum,nomen certe latinum it Rotho vrbi remanfit,& ter-tio ab eamilliari,vicus eftun quo etiam illud colebatur ido-lum,hodiequoque Galhs,Montroth,quafi dicas, Mons Ro-thius,adpellatus.Hinc intelhgere eft,vrbem hanc, qux a pri-mis Gallorum temporibus ortu habueri t,antiquitate,nulli,
ftt z totair*