IN

13. ATREBATVM.exvoce Attrebates,qua Catfarvniuerfita.tcm accipit.recetiores Laune fcripturi.fcilicct effinxere„p vrbc &capite.getis: fed quam rcfte.aliorum eftoiudicium.Nos antiqui.tatis imitatiöe, Atrcbatum, Auguftam mallcmus dicere,ficut ciui.tatcm pro Repub vniucrfa, Iulius pureloquens,protulit. Vtcum.queeft, inftantia nuncprofcquamur. Intra tcli iaftum indidemScarpa pra:terfluit: Duaco, fenis: Dorleno, oftenis: CameraconouenisiSc Ambianis,denis quatcrnis abeft milliaribus.Vrbs am.pla,augufta,Sc ipaciofa,imo dipolis.Nam pariete quodam inter.gerino,acmediano fcinditur,diuiditur, ac fecernitur, quarü par-te altera ciuitas,antiftiti nimirum obnoxia,vu!go vocatur:altcraautem,qua: dominum agnofcit,vulgo,male,villa dicitur, ca vrbseft. Interim eiuitas, vt vrbc minor, anguftiorque,['tarnen :pro-pugnaculis, molibus,Sc opere firmiifima eft, ScafFabre faftä.Vbi«athedra,fama celcbris, Mariana,ac inibi bibliotheca.manufcri.ta. Libri vero omnes Thcologici.Omnium primum antiftitemic inftituitD.illum Vedaftum D.item Remigius Rhemorü Ar.chicpifcopus.annoD. XXXI.Procedentctempore.ea dignitas inCameraccnfium,itidem antiftitem transfcripta cft,fic,vt cxgemi.no.vnus duntaxat,coa!efceret Epifcopatus.Atqueadeö, ad multaanatem, Atrebates huiufmodi dignitate fruftrati. Forte autcmeuenit, vt Samarobrini, (lue Caineracenfes,Henrico Illl.Impcra.tori ftuderent, ac fauercnt. Hunc ceperat inimicum Pont. Max.Rom.Vrbanus II. hoftcmq; Ecclefia; Romana: profcripfirrat.quialiqua ex parte ita ammaduertcre volens in Caineracenfes per.dueilcs.ac Imp.iam difli focios, Attrebatibus priftinu Epifitopa.tus honorem reftituit,Epifcopumq; creauit.I.ambcrtum ad Ter.uanam.tunc Archidiaconum.id quod cötigit anno M. LXXXXV.Egit ibi haud ita pridem antiftitem,Antonius Perenothus.hodie,CardinalisGranucllanus.infignis Scfama notiifimus.quo Epifco.patum huncabdicante,fuffectus eft in eius locum.Francifcus Ri.cardotus,virfpeftatus Scliteratus.Hicin fua ciuitate Atrcbatumlingulare habet imperium,hoc eft, magiftratus creat, leges irro.gat, iusdicitvniuerfe,denique tarn profanarü,quä facrarum remDominus,patronum tarne Bclgarum prineipem, ac nominatim,Atrcbatum comitem, recognofcit, ä quoeleiftus eft, Sc ä Rom.Pontif.confirmatus,velinauguratus.Annuali Epifccpatui tantaquanta fueritmcllisfrumcntaria, nempe quaterna, vel quina,acinrerdum fena, feutatorummillia.lbi ad D. Maria:,magna reli.gione,8c egregio cum peregrinorum lapidum apparatu, certummanna adferuatur.inftar lan^.quod D. Hieronymus,xtate fua, adhanc regionem plui(Te,Iuisin epiftolis,refert,quod etiam certo ScIbatuto tempore,nimirum in maxima aens terrjqj ficcitate,acfi-deratione,ad cliciendam implorandamqj e fuperis pluuiam com.monftratur.Nec deeft vrbi etiam fua religio. Nam illic adfecun.dum compitum.fumma cum ca:remonia,in delubrolucerna cu.ftoditur äiä7TiTy{ vtpote, quam rem fan&ä,8c cailitüs aeeeptam,antiquitiis creduntjcuius occafionc, iam commodum in vrbemtransmifimus. Ea ampla in primis,ac fitu, Sc opere, arx habetur,quam nifi longinqua obfidione non facile quis capiat. Plate^ heicapertx.Forum fpaciofum. Vedaftinorum fodalium coenobiuminibi,diuitijs, reliquasomnes monaftieas fodalitatcs, longc an.tecellitjVti pcrcü&atione didicimus.Veftigal enim ei immefum,«empevicenaducatorummillia.Sceo amplius. Deinceps multapalfim templa,apprimeornata&culta.Domiciliaciuium appo.fitefa£ta Sccommoda, 5c eo magis admiranda peregrinis,quodHypogaea inomnibus,6c ipfaaffabrefa&a.pauimento nimirum,aut Iithoftrato,autlatcritio,eaq; alteeffofla, deinduftna.in qua-tum audiuimus.Neceflitate enim ea ratione.ac via ciues prouidi,lirarum rerum confulunt.qua vrgente.ficuti aliquando vfu venit,Hvpogxa illis funt,qua: alijsccenacula.Bello,nimirum a:ftuantc,cxhoftemoeniatorrr.entisconcutiente, in fubterrancis illis fedi-bus,dum extra telorum omnem funt iaftum,cum omni re fua in»columes.facilius ferunt, tolerantq; obfidionem. Hanc gentemantiquitate.fortitudine, Sc virtute vel vnus cohoneftat Comicusille Atrebas,fummopereab ipfo Caefare commendatus.In inftan.ti tempore, heic praeter c^teros, claret.Chriftophorus Aflonuilla.nus,in Confilium Regit priuatü adfeitus,vir fpc&atus Sc doftus,ac deinde Nicolaus Bornius,Antiftcs defignatus Atrebatum,cumrara doftrina, infignis orator,nö inuenuftus poeta,Sc luculcntushiftoriographus.Suprcmusheicfeflitatprouincia: fenatus, vnderefte Machliniamprouocare fas eft, reo aftoreq; caufa cadenti.Vrbs fiefatisfrequentata eft Attrebatum,quorü ali; mcrcatorcs,alij opifices.Horumfunt multa collegia.quorum maxima pars,lanari^ ftudet.Hincleuidenfe.Sc textile Atrebas nulla non in par-te Europas,Sc cognitum,8c acquifitum.Hociamindeab ipfo Ca:.fare caput numerof$ gentis,vti diximus,fuit.Adhec Carolo CaluoImperatore.acrege Francis,Sc multa poft State vniuerfs impe.rabat Flandris.Verum poft quam Atrebatum,fingularis inftitu.tus eftcomitatus,ScäFlandriaco feiunftus.huius tantum populimetropolis.multis tarnen nitensclientelis, eftfafta,quacöditio.ne etiamnum cernitur.Hsc ex Guiccardini deferiptione.39. AVGVSTA Vindclieorum,in Vindclicia,aut Rheda, ve.tuftiftimum Romani imperij municipium.vulgo Auofpurgf.Pn.mum, nullius famx autnobilitatis vicus, ad Lcchi Humen fuiflc

) E X»

perhibetur.Deprimisautem huius vrbis initijs.'atqueprogreftu,hsc Argcntincnfium chronica,perhibent. Augufts originem ali.qui quam vetuftiflimam oftendere cupientes, Gentem Sueuoriia Iaphetdefcendentem,eam primo inhabitafle prouinciam,fcri.buntjibiqueeamcondidifte, vbi abundantia aquarum, falubrisaer,Sc alias commoditates facile haberi poftent.Vcnientes enimSueui ad Rhetiä.locum'aptum conliderantes,8c ad tuendum.na.tura,munitum,ob concurfum duorum rapidifiimorum fluuiorü,Vinde,Sc Lici,hanc vrbem primo sdifieauerunt.eamque Vinde.licam,aVindo5cLico,appeIlabant.Eaenim regio,poftea ad AI.pes,vindelica appcllabatur.vniuerfaque montana, pars in orien.tem Sc Auftrum vergens.a Rhetis Vindelicifq; tenetur, vtStrabofcribit.Eam autem,morevetufto,valloacfofta, cinxerüt Amazo.nes,poftquam Europam inuaferunt, Sueuos fub Marfepia, infue.tis armis,Sc fecuribus prsauctis.ex hac vrbe cedere,vfq; ad Alpescoegerüt.Sc dcfolatam reliquerunt. Cum hsc ante cladem Troi$peraftafint, hanc ciuitatem.ante Troiam fuifte, exiftimant. Ertemporibus exitus filiorumIfrael de Egypto, ante Romam .quin,gentos Sc quinquaginta annos,cöditani,alTerunt.Quam quidam,a Troianis, ortam dieüt. Eligentes autem fibi deam Zizam.quamCererem fuifte opiniitur.ä qua hsc vrbs Zizaria difta, cuius tem.plum vfque ad tempora Romanorum inuiolatum permanfit.Iam vetuftatecollapfum, nomen Collis feruauit, qui ab incolis,Eifcnberg.hodie vocitatur. Per Vindelicosindcac Rhetos.flore.tiflimaJum muris ac propugnaculis fafla. A Romanis pli'.rimabellaperpeftTacftjCum libertatem fcmper optaret, fea RomanisVindelici alienarunt. Idco Diuus Oftauianus Auguftus, TitumEnnium Prstorem,cum legione Marcia,ac alijs dueibus, in cosmifit.inqua Auar.Bogudis Regisfilius,adolefcens,inarmis apudGrsco Latinosperitus.Sc Varro, tribunus militum.claruerunt.Hi ciuitatem in fine sftatis,multitudine Romanorum obfefiam,varijs aifecerunt incommodis.In ea oppugnatione, Auar, Gr^cus,occiditur,Etinvico, Criechifaucron.vbi fepultus fuit, ciufccmo.di Epigramma,reperitur.

Hu nomen terris.Tlogudis dat regiaprolet,

Cjracas Auar,pecudu, de Sueuis,morc, litauis.

Eerijt Sc Prstor cum legione Marcia, vt pauci fuperellent in eiclade,qui rem geftam recitarent. Locoq; csdis nomen dedit per.ditalegia, in media nunc ciuitate, Perleich, difta. Ideoqucheiclegitur.

lndtcat hic collu^ Roman am nomine clademAtarcia^uo legio totafimul perijt.

Varro,quem verrem nominant.amnc transmiflo,in paludibilffe occultans,lacuijVerncnfec,nomen dedit.Is poftea conful Cici.li?,infoeIicitcrobijt.Et vt Suetonius refert.quod Oclauianus Au.guftus,omnes graues ignominias, cladesque duas omnino, neealibi,quam in Germaniana acccpit,Lolianam,atque Varrianam,Varrianä pene cxitiabilem tribus legionibus.cum duce legatifq;,Scauxilijs communibus,cxfis. Deinde Auguftus per TiuefiumNeronem(cum Drufus frater eiusRhenalcs regiones aggreftuseft) poft varrianam cladem, cffluxojtriennio, Vindelicos deuicit,atq ; vrbem eorum immunitam reddidit,Sc vtverba Strabonis li.bro+. affirmant. Tribus Romanorummillibus, Csfar Auguftusmiflis, vrbem Auguftamhabitandam tradidit.quo in loco,Varrocaftra iam habuerat, Claudius Drufus tarnen eam poftea inftau.rauittmuris acturribusampliauit.Cumqjaulpicijs Augufti viftaSc aufta erat,in lionorem Augufti Oftauiani, Auguftam appella.uere.De Iiis bellis Horatius in odis metionem facit.Videre Rethibella fub alpibus,Drufum gerentem,Vindelici Quibus mos, vndeduftus perenne tempus Amazana fccuri dextras obarmet. See.Cum autem Sueui,qui potentia Sc hominum frcquentia.reliquosantccellunt,hanc vrbem pettutiftime elegerunt: Deinde in Ro.mano imperioftabilisacfidelis permanfit,magnumincrementühabuit.ac multa prifcs vetuftatis monimenta in ea relifta funt.Anno autem falutis quarto Sc quinquagefimo, fupra nongente.fimam Scvltra,Vngari Germaniam Sc Sueuiam Vaftätcs, Auguftäobfiderunt:varijfq;cladibusNoricos, Rhetos, ac Sueuos afflixe.runt. Otto primus imperator.aduerfus eospluribus diebus decer-tauit.eofq; tandem,adintemetionem,prope Auguftam, dcleuit.Tres quoq; in eo pr^lio eorum regulos captos.a militiblis fuis adcum perduftos, cum ob clementiam feruare conaretur, Sueui( eo nolente) fufpendio, neeärunt. Cecidit'in eo bello Diopol.dus comes, fraterSafti Vdalrici,Sc Regniboldüs.filius fororis fu^.Deinde diuus Vdalricus Epifcopus,Vrbem illuftriore fccit,ScEcclefiam Sanftas Affr^ inftaurauit,qua: olim ab Attila, Sc nunc ab Hu.nislcfionemfenfijt.Etecclefiamfaniftiloanms, Sc fanfti Stepha.ni conftruxit.Ornaturq; hxc imperialis eiuitas publicis Scpri-Uatis qdificijs pulcherrimis,Scpra:fertimBafilica epifcopali am.pla,beat{ Maria: virgini dicata.

57. A Z A M VR VM, Afnca: öppidum, cxpugnatum eft 3Chriftianis Anno falutis,M.D.XIII. Quo tempore vencrat huieoppido in auxilium Princeps quidam,qui vt fu$ fahiti confulerct,fc ex alia vrbis parte fune demifit, Mox varie huc.atq; illuc difper.fisütincols'.hicnudispcdibus, illccquofugit. Necpotuiftes.fcio,

# i älachry.