INDEX»

$7- ANFA, celebre quondam Africx, multifqueaedificijsnobile, oppidum, nunc habitatoribus vaeuum, cuius ruinas, Scdcrolatos,ab omni cultorc.hortos, cum Ioanncs Leonis Africa,.nuj confpcxiftct.Vix,inquit, lachrymas tenerepotui.vbi quorun.dam atdificiorum atque tcmplorum ( quorum adhuc quatdam ex.tabant monumenta, miferandam ruinam ferio contemplatusfuifiem. Hcrti, etil non nihil adhuc fru&ü producant, fyluas ta.tnen magis dicas.quam hortos.Nuncautcm Feffanorum injuria,ad tanram redacla eftea vrbs calamitatem,.vt nulla prorfus fpesfit,nouos,in poftcrum,colonos,recipicndi.17 ANVERPIA,!onge ccleberrimum in Brabantia Emporiü,dextram Scaldis ripam,longo traftu moenibus Sc turribus coro.nans,ab Oceanofecundum flumen quindeeim circiter milliarib.brabanticis dillat,quorum fingula in terra tantum fpacij comple.ftuntur.quantum Ii expedituspedes,ftato Sc ordinario gradu, in.tra horam vnam,abfoluat,Sc laboris fatis fit habiturus,8cnon ni-mium difficultatis.De buius vrbis fitu.fplendorc ^dificiorum.populi induftria atq; diuitijs, quorundam extant feripti libellr, Efthoenobile oppidum partim maritimum,Gallis, Germanis, Hif-panis,Britannis,Italis frequentatum. Hodie diuino munere, Sclenatus prouidentiä,fic floret mereimonijs, vtnec Londino inAnglia.nec apud Gcrmanos Francofordiat.nec in Gallijs Parifioccdcrc debcat:priuatahicdomus affabre conftrufta Certameneft in vrbe,quis elegantius sdificct. Grandia funt templa, vnumDeipara:virginisauguftiftimum,cumturri altilfima, ex candidolapide.Gentis nurum in opifieijs acumen, domos extruunt altasmagis,quam amplas,propter locorum anguftiam, ScexSenatuscdifto,cx lapide. Vrbs eft quam optimemunita.moenijscircüda.ta alti(Iimis,viuo,fe£loque ex lapideftupendis impenfarum fum.ptibus Diux Mari£ Hungaricc Regina: See. hortatu,Anno A.C.N.M. C C C C C. LI I,conftru£Iis,qua: in ambitu propugnaculamulta plana,Sc fummx vaftitatis, inuiftasque moles oftentant,in quarum altera hatc eximix pietatis S. P. Q^ Anuerpicnfis nun.cupatio.legitur.

DIVAE MARIAE HVNG. REG. Dl VI C A R O L. V.CAES. SORORI, PATRIAE EX FRATRIS AVC-TO R IT ATE TVTRICI, S. P. Q^A. HANC MOI.EMEX EIVS NOMINE MARIANAM, NVNCVPAN-TES, PIIS VOT1S D.D. QVOD SOLICITO IL.LIVSHORTATV, TANTAE H AEC VASTITAT1SMOENIA, GRAVIS S. REIP. IMPENSIS, VELQ_VADRIMESTRI SPACIO.AD MILLE PAS.SVVM LONGITVDINEM, IN SVPERIOREM VS,QVE LIMBVM EXCITATA SINT, VNIVERSVM.<VVE VRBIS AMBITVM HAC PARTE COMPLE.RINT, MENSE AVGVSTO. M. CCCCC. LH.

CONSTANT. HALMALVS, EQVES A V R A.

TVS, HVIC MOLI PRIMVM IECIT LA Pi-ll EM, DIE XVII IVLII, M. CCCCC LH.

In altera mole.hunc in modumlegitur.

IVSSV CAROLI V. CAES.

IOANNES A CROMBACH, EQVES AVR. HVIVSVRBIS SENATOR, HVIC MOLI, INDITO NO.MINE, DIVI IACOBI, PRIMVM IECIT LAPI-DEM, ANNO M. CCCCC. XLII. DIE III. IVNII.Eft ha:c ciuitasvna omnium,qua: funt hodie in Inferiori Germa.nia,facrarum c^remoniarum ftudiofiftima, verxque pietatis cul.»rix.Monafterium habet prxmonftrat enfium, Sc ftrufturä magni.ficum,5c monumenco lfabel^ Caroli Ducis Burgundionum Coniugis.nobi'c.Hxc partim ex Hadriano Barlando excerpfimus. Deflorentiffimxautem Anuerpianx Rcipub. pra:ftantia, dignitate,nomine, atque origine,praeter accuratiffimam Guicziardini de.Lcriptionem.Anuerpianasetiamoriginesconfule, Erudiflimi vi.

11.Doftoris Ioannis Goropij Becani,qui cas,nouem libris, doiftif.fime, complexus eft.

12. AQVISGRANVM.Sacri Romani imperij ciuitas libera,aliquotmi!is,a Colonia Agrippina|diftans,a Grano.Duce Roma-no,Neronis fratre,primeua fundatiöc cöftru&a,ab eo,Sc ab aquiscalidis,pianoinlocoibidemrepertis ( vti multi, incerto tarnenauthore.perhibcnt) Aquifgranum, denominata. Dcuaftata abHunis, a Carolo Magno reftauratur, murisque cingitur. Qui Scprimus religionis Chriftianxpacdotriba.hicextitit.Summamqucibidem Ecclcfiam,auro,argento,perpetuis fundationibus,Sc prat.ftantifsimisfan&orum reliquijs.diuerfis exlocis,mirifice exorna.uit.Pallatioctiä, regia magnificcntia cöfpicuo,huius vrbislplcn.dorem adauxit.Quod Anno Chrifti D.CCC.LXXXIa Nordman.nisigni confumptum eft.F.xcadcm haevrbe Carolus.rc Scnomi.ne Magnus,Anno partac Salutis.D.CCC.XIIII.ad foeliccm bcato.rum patriam,cmigrauit,actatis fua-LXXIIII, Imperij vero, annoXIIII.Cuius tumulo.B.Virginis templum, quodjpaulo ante con.ftruxerar, tndarefeit. Prodi jt ex haevrbeegregiii patria:,Sc Agrip.pinenfium dccus, fummus, acReuerendus vir, D. Theobald«

Craflclius.Theologicä profelfione eximjus, qui florentem Colo.nienfem Rempub.annos triginta, quemadmodum Sc hoc tempo-re,pari cum,fruftu,tum diligentia facit,verbi diuini adminiftra.tione pauit nunc vero, Cyrenenfis Ecclefix Epifcopus, Sc Reue.rcndiftimiiArchiantiftitis Colonienfis, Suffraganeusdcfignatus,confirmatusque eft.

33. ARGENTORATVM.Elfatia: Metropolis, fijdcsveterumTriboeorum,fiue Tribonorum, qui ante Iulij Ccefaris oflauijAugufti tempora, in hanc prouinciam,cum reliquis Germanistranfgrefti funt,pofteaquam Romanis parere coepit, ac vpa cumImperio,Latinum vocabulum habere meruit.inter ciuitates Rhc.ni.qux Trcuirorum latiflime patentem Iuris dictionem agnofee.bant,fub primis Romanorum Imperatoribus,haud obfeuri no.minis fuit.fub pofteriobus Comitem habuit,qui, Traftum Arge,toratenfem gubcrnabat.in Germania prima, Scquens aetas Alfa..tiam ä fluminc irrigante vocauit. Quo temporefubinde ä Trans.rhenanis gentibus Romanorum hoftibus perpetuis, hxc vrbs in.feftabatur.doncc fub Galliarum occupatoribus Francis indige.nisillis,Scveteribus Germanorum populis, Romanam admini.ftrationem.quoad fieri potuir, retinentibus, (idquod Sca diuoTheodorichooftrogotho Cxfare, que Veronenfem appellamus,atq; caeteris huius gentis primis inter Germanos Romanorum re.gibus,in Italia aeprouineijs id temporis obferuabatur)poft deui.5os Alemanos, nouum Sc hoc nomen.vt etiä Francorum, donec,inquä RegeLodouico Magno,fiue Clodouce iam Chriftiano fa-fto,religio noftra publice,Sc abfquemetu partim ab omnibus fuf.ciperetur.atquepaccfirma conftituta,facricolae Dominicamilladomum,tantum non totam ex regia libcralitate dono aeeiperent,facello ctiam dilatato,virginisque matris Maria:,titulo adferipto,Quibus fubfccuti Francorum Reges poft ordinata pridem Scoto.rum coenobitarum Xenodochia,Gcrontocomiaq; ,Sc Pthocotro.phia,adiun<ftis,nofocomijs,inftituto ctiam Epifcopo per totamCaroli Magni pofteritatem,nihil non conceflcrunt.Deinde veroDiuis OthonibusScHenrichisimpcrätibus,libertas ciuitati mul.to plcniorcontigtt,vrbe iam pridem ita amplificata. vt partimnouam,partim antiquam,vulgus diceret. Porro Germani,vetusillud Romanum Sc prouincialc Argentorati vocabulum, adem.ptis prioribus fyllabis, Sc Burgum adijcicntes,in Storatis burgumdetorferunt.Hunis,Attila duce, c Catalaunicoillo confliiftu.do-mumreuertentibus, huius vrbis cuerfionem Annales tribuunt.Hinc Sidonius Apollinaris Attilam Rheni hoftem dixit. Huiuf.modi funt vrbium Sc Regionum fata per vtranque fortunam,quando hiemundus nihil firmum Sc perpetuo ftabile continer,alliduis mutationibus obnoxius. Argentoratum infuper, temploeleganti ftru&urä.Sc pntcelfa turri confpicuo, illuftratur, Quodhaudimmeritb.intcrtotius vniuerfi ftupenda, oftauum obtinetlocum.Cocptumcftautem auguftirtimnm hoc templum,in fun.damento Anno Chrifti M. XV. Epifcopatus Berengarij feptimo.Annoautcm domini M. CC. LXXVII. fub Epifcopo ConradoäLiechttenberg.Ercfuinus aSreinbach,Archite<ftus,turrim extru.cre coepit,Sc perdufta fuitftruftura vfque ad quatuor teftudinesgale^vel faftigij turris,circa Annum Domini M.CCC.LXXXIIII.rcliquum vfque ad Coronam,beneficio Iuncfherorum Pragen.fium.perfe&um fuit.fuprema autem ifta Corona,in circumferen.tiahifee fententijs facris, Germanico idiomate, veluti gemmisquibufdam pretiofis,decoratur.Vcrfus orientem : Chriftus clari.ficat:Chriftus, fingulis fua dona largitur. Septentrioncm verfus:Chriftus in aetemum coronat.Qua aute meridiem refpicit: Chri.ftus Imperator. Chriftus]renouat omnia. Ad occafum denique;Rex Chriftus triumphat. Chriftus in a:tema fxcula Rex,8cc.VidcB.Rhcnanum Iib.3 Rerum Germanicarü, accuratilTimc de huiusVrbis appellatione.diflercntem.

56. ARZILLA.potens quondam Sc ampla Africx vrbs, nuca Chriftianis,ob bellorum fxuitiam.anguftioribus fepta limiti.bus,Anno a Chrifto nato,M,CCCC.LXXI,inLufitanorumpote.ftatem deuenit.In qua expugnatione, Rex Mahumctes, cum fo-rorcula,captiuusin Lufitaniam abduiftus eft, vbi feptem conti,nuostranfcgitannos.intraquos exaftirtime Lufitanum idiomadidicit.Tandem,ingenti numerata pccunia, patcr filium c Lufi.tania reuocauit.qui ad regnum afcitus.propter confuetudinem,quam cum Lufitanis contraxerat,Rcx Mahumctes Lufitanus, ap.pcllatus eft,fxpenumcrö poftmodum vindiftam de Lufitanis fu.mere, neenon Arzillamfibi ademptam, recuperare conatus eft.Primociuitatcmcximprouifo.cum omnibus copijs.adortus, bo.nam muri partem.folo ^quauit, carnq; ingreflus, Mauros omnes,in feruitutem redaftos, liberauit. Chriftiani fe in arccm reeepe.runt,Regi,poft biduum, deditionem polliciti. Interim fuperue.niente Pctro Nauarro,cum expedita claflc,multarünauium, per.petita bombardarum eiaculatione,Regem,non folüm ciuitatemdimittere,verum cum toto exercitu abfeedere coegit, Pofthxc,ita per Lufitanos, omnibus locis, communita fuit, vt prxdißusRex eam recuperare tentans, finiftro femper pugnauerit Martc..Cuminhacobfidione apud Regem ftipendium mererem, cno.ftris vltra quingeutos interfeftos, numeraui, Hacc Ioanncs LeoAphricanus,

t|. ATRE.

I