De planet Ar um ejficAcia verlor fenfös experientia comprobatu} % 2r $

% a ,

lefti morentur planet« finguli, anfint diredi,an veroretrogradi; an adloci dati verticem accedant, an verörecedantjan fint Apogei, an Perigei,hoc eft,an a centro terra? recedant,anvero adilludaccedanr; anfintdiur-ni, an vero nodurni; an exiftäntfupra, an infraFIorizonteni; an cre~fcanc luminc , an vero decrefcant ;an habcantLatitirdinem, an vero inipfa Ecliptica procedant See.

Porro etiam in terra utcunquenota eile debetRegionis ac Provinci«data? conftitutio , cumprimis veroquis fit loci fitus ad 4.mundiplagasjexqua parte fiveplaga confillantmon-tes, aut vicinum Mare, vel maius ali-quod Flumen ; sitne vicina alterutriPolo, an remota j adeoque sitne inzonatorrida, temperata, an frigida;sitne plana, aut in valle, Sc intramontes pofita ; sitne terra culta Sc ha-hitata ,multis, an paucis irrigara ri-vis aut lacu'ous; sitne terra multo ful«phure , aut aliis mineralibus imbu-ta&c. Ha?c enim omnia mirum inmodum variant ordinarios atmo-fpha?ra? motus , Sc in partes etiamcontrarias divertunt; cumprimis ve-ro montium juga paulo altiora,&qua? regionem feeundam aeris ex«-quant, aut ad eam propius accedunt;habet enim nonmodicamatmofpha?-ra cum Oceano conformitatem , quik vento agitatus eousque via redapropeiHtur , donec in obftaculum,videiieet lirus , aut rupes ac fcopu-los obftantes impingat; tunc enim incontrarias partes violenter refledi-tur , eoque curfum dirigit, quolineare$exionis aquarum impetum mo-lemq; inc!inat,uti jämalias notavim 9 ,Simili fere modo atmofpha?ra tam-duiredaabuno Polo ad alterum

provehitur, donec in montium ju-ga Sc longiores alpium tradus im-pada, Sc a via ordinaria diftradamagno impetu viam , dudumque ingreditur , quemval'es Sc Flumina,prafertim majora, SinusqueOceaniaperiunt , maxime paulo JongioresSc anguftiores, in quibus ventorumflatus Sc vehementia plerumque Ion-gius provehitur, Sc in partes medi-terraneas usque propagatur.

Rem ipiam nunc exemplis&:ex-perientia confirmo tumpropriä, tumetiam aliena , utpotequam viri peri*tiffimi,&in orbe terraqueo diu mul-tumque verfati in literis ac librispofteritati notam conteftatamqucfecerunt. Ab Europa igiturexordi-um ducamus , Sc quidem ab ipsaGermania Fuperiore, in qua expe-rientia tefte duo potiflimum ventlfrequentiores , magisque diuturninotantur , videiieet Eurus , qui flatabOrtu a?ftivo,&:Zephyrus,quipro-ditab Occafu. Rarior eft Aufter,quifpirat a Meridie, Sc Boreas, qui a.Septentrione. Eurus ut plurimiimfrigid us eft, ficcus ac ferenus 5 quiaex Mari nigro fecundum Danubij ri-pas intra duas alpes frigidas Germa-nia? Sc Polonia? per vaftifiimas terras,nullümque Mare longifiimo traefcudecurrit, Sc vapores fenfim confu-mit. Zephyrus nobis turbidus fere,impetuofus ,ac pluvius eftj quiaab O«t eano Atlantico Sc vicino Mari Ger-manico peringentesmagnorum Gal-lia? Sc Germania? Fluminum tradusatmofpha?ram humidam afpirat. Au-ßer nobis Germanis utplurimümlanguet, utpote a tanto vi« fpatio,quod a Polo Antardico per totam A-fricamin Germaniam usque confi-cit, Sc pra?cipue ab objedis Germa-Dd 5 nix