tfo

Propoßtio V. Part „ Jl,

buere, in dilucido fuo itincrario lucu-lentcr detexit; cum quibus tandemfatis confentit ea tabula Geographica,quam clariftimus D.Nicolaus WitzenConful Amftelodamenfis pofl:2o.an-norum labores in lucem edidit,&: mo-derno M. Mofcoviae Duci infcripfit.Etil verö nonnulla in ea occurrant,q\ix cum modo di&is relationibus dif-fentire videntur, haec tarnen difcre-pantia non in re ipfa, fed in verbisduntaxat confiftit: qua: enim unusAuthorum linguäSinicä exprimit, al-terTartaricä inducit.Pro exemplo h^caccipe. Duo funt majora Tartaria:Sinicx fiumina,quorum majusWitze-nius in fua ChartaGeographica linguaTartaricä Amurvocat; illudipfum inuna fua Epiftola P. Ferdinandus Ver-bieftSinico vocabuloHelumg appehlat* P.Gerbillonius in Epiftola pauloante citata flume ex di&is duobus mi.nus lingua Tartarica moderna vocatJagalien Oula( Sagalien Ula) feu fiu-mennigrum, quod Witzenij tabulanefcio qua lingua Schingal, Sc Quen-tungappellat. Qua: difterentia licetetiam in nominibus urbium, aliorum-que locorum fubinde reperiatur, ve-ritati tarnen non officit,cum ejusmodidivcrfitas paflim in alijs etiam ChartisGeographicis occurrat.

Witzenioigiturprima hxc lausde-beturTartaria: nova: feite delineata:,Sc ä fuis ignorantijs ac falfitatibus vin-dicatar: nihil enim veri autrei autno.minis apud Mercatores, Janfenios,Hondios, Blavios, Samfones See. inTartarise Charta reperies, quod cumTabula Witzeniana, &: veritate con-fentiat.Eft enim totaTartaria Afiaticainagnam partem habitata, plena ma-gnisfluminibus, urbibus, oppidis, acmunimentis,qua: ex una parte Mofco,

vita:, ex altera vero parte Chincnfesexftruxerunt, cumprimis ad tutelammagnorumfluminum, perqusecon»gelatain hyeme trahis,per aperta au.tem aeftivo tempore innavigijsingcn-tia itinera conficiunt, quaealioquinperfylvas ampliflimas, Sc frequentiadeferta non nifi multo tempore , 6cplerumque non fine periculo poflencconficere*

Poteft autem tota hascTartaria ma,gna in tres partes hodie dividi,quarumprima, five Borealis eft Siberitarum,Tingueforum, Samoiedorum,Bakko-rum, JafakorumJacutorum &c., quifubfuntM. M ofcoviaeDuci. Altera parseft vagabundorum, qui in certos Hör,

ma, fiveturmas divifi nullo certolo-

co confiftunt,fed fub tentorijs vivunt,&in curribus fuam fupelle&ilem cir-cumferunt, utplurimümpradones,&rapto vi vere aftueti, T ertia pars,eaqueAuftralis eft eorum , qui ftabiles ha-bent fedes, 6c reliquis Tartaris cultio-res funt, militiamnihilominusexer«,centpropter vicinos vagabundos, aquibus identidem bello laceftuntur,Sc divexantur.

Quod denique in tarn vaftaTarta-r ia: Regionenulla fit veraReligio, 6CnullaveriDei cognitio, fatisconftatexitinerario Adami Brand, Sc teftan-tur iili,qui per eas partes ex Europa adSinas,&inde in Europam redieruntMiftionarij Religiofi, e quibus funt P.Henricus Rott, Sc Joannes GrueberSoc. Jesu , qui iterato hoc iter emenfifunt, Sc nihil in eo deprehenderuntpra:ter Idololatriam Sc infames fuper-ftitiones,ciiminterimnemo fit,qui mi.ferrimis hifee mortalibus lumen vera:Fidei accendat; omnes enim-, tefteApoftolo ad Philipp.2., flu& fua funt %quarunt 3 non qua funt JESU. Chriftt>

PRO-

PK

rßi,

' thaium» e J u5 PCa*,

üa, cui anfam pto Mktas, in fuo iüncr«

ij)(e circa annum 126?.r - l Eand

feiiiamfubiWeaiJXjrHc:

|is AmmfavOrii.:::

IM, ijai& iplc ac,

i Oaeotis &

Iti. Primus c

•

foncdiäusGocsLufamisc

^Hifpaniarum e Ree:explorandumC

:;le 4 Hic.jitnrpoj'Wopea

ifiricoiofiimi%tai

1 bceft.

b u com/taru

ampervenit

Quod re r

S I0C1]S

%

1 'fl ejus

°mnibus,

com

mir

iieohiT,

; rtaur

Sifeif

'Oes

'HlS; L

^pößitcj,

lhiajc um, f

a; :

lc| t» h