»ft
.OH,
m
v. M
\ "Hl»
"" 4 v- "S/
' ■ ' ■ C
. ,>4
"• 1 ,s
2' : :-:<inu ::~ •'- mk
** v —^4
• '"• ;taß t%
• zilld'r::. Lxiiilpfc
,_ • \j.:,:„ v
0.. *.« .■
...
..... «••A'jeSS®*
•44- sfl
De Chartn Chorographicis, earümque uera Delineatione. jr
' .»»
*£>!
.i-"*
: fä«
'-'-iE
4U " „ Je TTj *• /
' 'i ^ iXilf
«ir>
V'-" - ir i.
i#Iii
n um. Majora namque Fiumina ori-unture montibas majoribus, Sc mino-raeminoribus ;nequeenim facile re-perieturamnis, auc rivulus, quantum-vis tenuis, qui fuos fontes, Sc origi-nem non trahat e loco eminentiore,aut vicino colliculojquod lapienter na-tura conftituit, utex altiore loco im-petumaeeipiant aqua:, quiearum flu-xuimcurfumqueacceleret, Sed nec ul-lus paulo major Fiuvius reperietur,qui ä primo fuo fönte illico fe dila«tet;cum ingentiaetiam Fiumina fen-fim per affluxum rivulorum, & amni-um minorum exerefeant , &majo-raevadant. Ira emodicis fontibusin Sylva Hercinia nafeitur magnusDanubius. In Alpibus HelveticisRhenus ac Rhodanus. E Sylva, ScMondbus Bohemicis prognafeitur O-dera,Viftala,& Albis.E Syl vis Sc Mon-tibus Polono-Mofcoviticis fuasaquastrahunt Borifthenes, Tanais, Sc Vol-ga inter Fiumina Europas maxima,qua: tarnen omnia fenfim fuas aquasadaugent e Fluvijs Sc rivis ignobiliori-bus, qui Sc ipfi nafeuntur e monta-nis )& locis altioribus. Perperamigicur in Mappis Geographicis totFluminum majorum ac minorum fön-test initia reperiuntur in piano po-fita.
Corollarium VI. Non modicoserrores Mappis Geographicis inducitbnguarum diverfitas; heut enim ple-rxqueNationesEuropas variant in pro-nunciatione quarundam Alphabetiliterarum, videlicet c. g. h. i,q. Sc x ,ita eandem poftea Variationen! ufur-pant in leriptura. IndeGalli, ha-ll > & Hifpani, See. , ut Germanorumnomina pleraque pronunciando cor^f umpunt, ita etia perperam feribendov ariant, Sc ad fuam pronunciationem
detorquent, adeö quidem , ut , quieorum linguas Sc pronunciationempenitusignorant, etiam eorum Map-pas Geographicas non fatis intelli-gant. Hoc Vitium hodie etiam impu-tatur Batavis, quilinguam Gallicam,unaque arteChalcographicam inGai-liis excrcent, aut addifeunt ; quare(Ibi ipfis obfuntGeographie: Chalco-graphi, cum nemo eorum ChartasGeographicas ambiat,quarum feriptu-ram non intelligit. Re&ius Geogra^phus locorum nomina in fuis ChartisGeographicis ita exprimit, non ut ipfepatria .fua lingua ea pronunciat ,ledut iphe Nationes , quarum terras &:Provincias Geographice proponit,feribere confuefcunt» Atque hoc ni-fi hat,fenfim totaGeographia, immoSc Hiftoria in eam confufionem rein-cidet, in qua hodie Geographia Ptolo-maica fepulta jacet« Ptolomasusnamque in fuas Chartas Geographicasnon propriacuiusvisNationisnomina,Sc verba retulit, fed eadem in nativamfuam linguam detorta depravavit»Unde hodie ejus Charta: Geographicaprope inutiles funt, Sc a nemine in-telliguntur, aut ambiuntur.
Corollar. VII. Circa Longitudi-nem Sc Latitudinem Geographicam,hoc efl:, circa verum locorum fitumin terra adhuc magna efl incertitudo;quiautriusqueobfervatio difficilis eil,eaque potius ad Aftronomos, quamGeographos referri meretur. Jn Geo-graphia artificiali modos aliquot idprobandi tradidi , e quibus unutnduntaxat hicadduco vulgarem quide,fed ad captutn , Sc praxin carteris faci-liorem. Igitur praxin obfervandiloci Latitudinem (quxcum A!titudi-ne Poli coincidit) ita inditues : tem-pore ^Equinodij erigatur Gnomon fi-
vc