F«U;

4 c.v<v

s 'hiiL

' ; W

: y

• • ' :< : 'X H'f,

- r "' : ^

■ ^

k ' '

:. p v rK, : i

~ S

• .jTv^fo,

.

I

A "~*

*'

.. < .1 I

*!• t'ü^t•-., .;,;:u,ts

. -zdSmaf

'" .1

.titelt»

ri«*

Ii*

J

-

-, !#;

Charth Chorograßhicis, eärumque vera Dehne atlone, 2 p

idq«c non probabili tantum difcurfuaut ratiocinio rulgari, fcd apertä, evi-dentique demonftratione Arithmeti-co -Geographica confirmare.

Corollar» III. Chartarum Geogra-phicarum ufus 5c utilitas inde conii-cicar, quod Mappas cumprimis uni-verfdes plurimüm conferant, immopropemodum fint neceftarias ad intel-ligendam Hiftoriam imiverfalcm :utpote fine quibusnulla fere intclligi-tur, ncque inftituitur per Oceanumnavigatio five adOrientem 5c in Afiam,fivead Oceidentem in Americam, fi*ve versus utrumque Polum ad Bore-am,& Auftrum, 5c novam Guine-am,autTeiTam Magellanicam, adno-varn Zemblam , 5c Grcenlandiam.Cerre exfola narrationcaut le&ionenunquam fatis percipies, quo modo,aut qua via famofa illa navis Victoriaorbemtotum circumve£ta fit, quibusin lociscommorata, per qua: Mariainceflbric, quas orbispartes, 5c Regio-nesinviferit. Caeca eft: Hiftoria , 5cobfeura narratio , qua: te per orbemterrarum circumducit identidem va-cil'antem, faspiusfubfiftentem ,ac du-bitantem, atque ad mille obftaculaimpingentem, qua: Geographia ma-gis oculata faciliüs evitat, perfpicuedeclaratjßc plerumquedigito ad ocu-lumdemonftrat. Tot lites 5c alterca«tiones,quasHiftoria prasfertim adiver-faAuthoribus confcripta inducit, ple-rumquenemo redius 5c clarius refol-V1 b quam Geographia» Quis enimiolocalamoOceanum tarn clare deferi-bet, unum Mare ab altero diftinguet,totlinusSc freta,fyrtes ac fcopulos,ipiaque naufragia verbis tarn clare fei-te quc exprimet, quam Geographus,quih.rc omniauno quafi obtutu fpe-ftanda proponit« Ar, inquies, multa

intra anguftos unius folij limites faspenon poteft inducere Geographus, qua:tarnen paucis verbis exprimit Hiftori-cus. Itaefbidcirco mutu oindigent ad-miniculo, 5c ubi deficit Hiftoricus,fup-plebit Geographus ;5c quod hic nonpoterit, refolvet Hiftoricus: hic tarnenplerumque obfeurius, ille veroeviden*tiüs.

Pratterea fine Charta Geographicauniverfali difiicuJcer diftingues duomundiHemifpha:ria,quatuororbis par-tes, eärumque fitum ,&:anni tempora.Nunquam fatis intelliges, qua partemundi afpiret Eurus, quibus Terris.acRegionibus dominetur Africus, undcoriaturventorum difi?erentia,&: natura«SineMappis Chorographicis nunquamfatis pereipietur RegumRegnorumqucconditio j nec quibus obnoxia fint in-curfibus , nec quibus firmata pr^fidiis pnec quanta fit eorum potentia , nec cüquibus poflint iungere amicitiam, autfeedera ftatuere. Sed nec ipfe Princepsin medio licet Tute ditionis conftitutusfatis intelliget, quousque fe fua jura ex-tendant, alit quafnampatiacur contro-verfias circa fua confinia, nifi hsec ipfafeite depida,&: accurateinChartaCho-rographice exprefla pencs fe habeat.

Denique nequeDux Exercitüs, quan-tumvis rei militaris egregie peritus, fa-tis erit cautus &fecurus, nifi noveritoccultasviarumanfradus,loca invia,acdevia,ubi polllthoftem declinare,aut exinfidiis invadere , commode metiricaftra, & ftativaabhofte iddemnia lo-care: ad ha:cautem apprimeconducunt;Chai tx Topographien, in quibus ejus-modi commodafeite delineata,&: ad vc-ru propoficacffe folent. Atque ha: tan-demChartas funt,qua: foineuriofisfatis-faciunt,qui unice novellas omnes di-feutiunt, 5c fmgulas earum minutiasD £ ad