Druckschrift 
3 (1931) Vom Ausbruch des Kirchenstreites bis zum Ende des zwölften Jahrhunderts
Entstehung
Seite
438
Einzelbild herunterladen
 

438 Dritter Abschnitt. Die Geschichtschreibung

wahren und außerdem, auch gegen den Feind gerecht, Übertreibung zumeiden.

Dazu ist die Gliederung des Stoffes ausgezeichnet, sie läßt deutlich er-kennen, daß das Werk als großes Ganzes gedacht und in fester gedank-licher Einheit niedergeschrieben wurde. Und wenn man den weiten geschicht-lichen Blick des Verfassers bedenkt und die Anschaulichkeit der Erzählungermißt, so treten doch gegen diese großen Vorzüge einzelne chronologischeFehler als geringe Schwächen zurück. Aber auch das Äußere verdient allesLob, denn der Stil ist trotz mancher reichlich langen Periode vortrefflichzu nennen. Die Gedanken sind klar vorgebracht und übersichtlich geord-net, die Sprache hält sich von Sonderbarkeiten in Stil und Ausdruck auf-fällig rein 1 und sucht da und dort durch Anbringung eines Sprichwortesvolkstümlichen Klang. Reimprosa hingegen hat Wilhelm nirgends in ge-suchter Weise verwendet.

Zeugnisse. Widmung col.209A Wilhelmus . .. s. Tyrensis ecclesiae minister indignusvenerabilibus in Christo fratribus, ad quos praesens opus 2 pervenerit . . . salutem. (212A)Paruimus igitur et manus dedimus. . . non multum attendentes quid de nobis censura sitposteritas . . . Accessit praeterea domini Amalrici regis iussio non facile negligenda et in-stantia multiplex, quae ad id ipsum nos maxime impulit . . . In hac vero nullam aut Grae-cam aut Arabicum habentes praeducem scripturam, solis traditionibus instructi, exceptispaucis quae ipsioculata fideconspeximus, exordiumsumentes ab exitu virorum fortiumet...principum, qui a regnis occidentalibus . . . egressi terram promissionis et pene universamSyriam in manu forti sibi vindicaverunt et inde usque ad regnum Balduini IV. . . . perannos LXXXIV protraximus historiam . . . (212 D) Quod siquis ad nostras occupationesrespiciat. . . tum circa egregiam . . . Tyrorum metropolim . . . presidemus, tum circa dominiregis negotia, in cuius sacro palatio cancellarii fungimur dignitate . . . (213 A) Distinximusautem volumen Universum in libros XXIII eorumque singulos certis designavimus capitulis,quo lectori facilius, quidquid de articulis historiae sibi viderit necessarium, occurrat, propo-situm habentes vita comite quae deinceps nostris temporibus rerum futurarum depromet wie-tas, his quae praemisimus addere et numerum augere librorum pro quantitate occurrentis ma-teriae. Kritik Solins 8, 4 col.410D Nee aliquid nobis pro solutione oecurrit nisi dicamusauleum rei veritatem non esse assecutum, aut terram pristinam faciem postmodum immutatam.Zu Ramie vgl.10, 17 col.469D Ramula civitas . . . huius antiquum nomen non reperi,seineque ipsam priscis fuisse temporibus jrequens habet opinio. Die Ulpianstelle wird einge-führt 10, 23 col. 477 C teste Ulpiano qui de ea in Digestis titulo de censibus ita ait; eine zweitesteht 13, 1 col. 547 B seeundum quod Ulpianus . . . in Digestis titulo de censibus asseritdi-cens = Corp. iur. civ. 1, 856 (L, 15, 1). Zu Salomo und Marcolf vgl. Paul, Grundriß d.germ. Philol.2 (19011909), 322 und Gröber, Grundriß d.roman.Philol.2,1, 700, sowiedie Ausgabe von W. Benary, Salomon et Marcolfus p. VII f. und P. Lehmann, DieParodie im MA. S. 235 ff.

Aus der Vorrede zum 16. Buche col. 639 B Quae de praesenti hactenus contexuimus hi-storia, aliorum tantum. . . collegimus relatione, unde cum maiore dijficultate. . . suffragwet rei veritatem et gestorum seriem et annorum numerum sumus consecuti. Quae autem se-quuntur deinceps, partim nos ipsi fide conspeximus oculata, partim eorum qui rebus gestispraesentes interfuerunt, fida nobis patuit relatione. Das Platozitat (Chalcidius) wird ein-geführt 19, 23 col. 770C civitas una antiquissima Sais nomine, cuius mentionem Phtonoster in Timaeo sub persona Critii diseipuli sui Solonem . . . introducentis facit, cuius veruad maiorem evidentiam ponenda iudicavimus, ne quid deesse auetoritati videatur. 3 DieWorte auf Nureddin lauten 20, 33 col.813A Noradinus m'aximus nominis et fideiChn-stianae persecutor, prineeps tarnen iustus vafer et providus et seeundum gentis suae traii-tiones religiosus. Aus der Vorrede zum 23. Buch col. 889 A Proposueramus sinistrorum ..taedio casuum ... a modo calamis otium indicere. (889 C) Ideoque ... consultiusque videbatur

1 Von seltenen Worten notiere ich nur scheint dem Werke erst im Abendlandeloricator 5,11 col. 337 C und assellare 20, 33 hinzugesetzt zusein, da sonst das Wortcol. 814B (bei Ducange 1, 440 anderwärts transmarinis keinen Sinn hätte,einmal bezeugt; dagegen fehlt dort wie im 3 In dem Zitat steht lex Satyra statt ,Sai-Corp. gloss. lat. das Wort loricator) sowie tica, anderes schließt sich an U 4 (Wro-praedux Praef. col. 212. bei) an.

2 Der oben mitgeteilte Titel Historia etc.