212 Zweiter Abschnitt. Die Artes
jus Laudunenses, germani fratres. Joh. Saresb. Hist. pont. 8 (MG. SS. 20, 522, 25) Eratenim vir ingenii perspicacissimi, legerat plurima et, ut ex animi sententia loquar, circiterannos 60 expenderat in legendo . .. sie in diseiplinis liberalibus eruditus ut eum in universisnemo precederet... Ceterum familiaris erat b.Hilario et Augustino pre ceteris doctoribus etsepe verbis utebatur doctorum quorum est infrequens usus; daß Johannes sein Schüler warsagt dieser im Metalog.2, 10 (op. ed. Giles 5, 81) Reversus itaque in fine triennii reper'imagistrum Gilbertum ipsumque audivi in logicis et divinis, sed nimis cito subtractus est.Zur Kanzlerwürde in Chartres vgl. Haureau, Mem. de l'Acad. des inscr. et belles lettres31,90 ff. und Clerval, Les ecoles de Chartres etc. p.164; danach ist er schon 1124 in Char-tres Kanoniker gewesen. Zu Otto als Schüler (?) vgl. Hofmeister a.a.O. 641f.; Benut-zung des Boethiuskommentars durch Otto vgl. Prantl, Gesch. d. Logik im Abendlande2 2 , 229f und Bernheim, Mitt.d.Inst.f.österr.Gesch. 6, lff. und die von Hofmeisterin der Chronik erwiesenen Stellen zu Prol. 3 und 8, 34 1 . Zur Todesstunde Ottos vgl. Ra-hewin, Gesta Frid. 4,14 p.252 etiam hunc codicem (d. h. seine Gesta Friderici) manibussuis offerri preeepit eumque Hieraus et relligiosis viris tradidit, ut si quid pro sententia ma-gistri Gileberti, ut patet in prioribus, dixisse visus esset, quod quempiam posset offendere, adipsorum arbitrium corrigeretur, seque catholicae fidei assertorem iuxta s. Romanae. . . aec-clesiae regulam professus est.
Zum Bistum und der Predigt Otto Fris. Gesta Frid.l, 48 p.67 Gilebertus. . . ab adoles-centia usque ad ultimam senectutem in diversis Galliae locis philosophiae Studium colens reet nomine magistri officium administrarat, noviter ante hos dies ad eulmen pontificale inprefata civitate sublimatus fuerat. . . Is igitur cum quadam vice conventum de sua diocesiclericorum magnum celebrans, sermoni.. . quedam de fide s. trinitatis intersereret, a duobosarchidiaconibus suis id est Arnaldo et Kalone . . . ad summi pontificis Romanaequc sedisexamen interposita appellatione citatur. Alles Weitere vgl. hier 1, 48f. 52—61 und in Joh.Saresb. Hist. pont. 8—14 (MG. SS. 20, 522ff.). Zur Charakteristik Bernhards und Gil-berts vgl. besonders Gesta Frid.l, 61p.87 Utrum autem predictus abbas —- iudicare nostrumnon est und Hist. pont. 8 p.522, 22 ff. und 12 p. 526 Opinati vero sunt aliqui — circumvene-rat arte, vgl. auch 8 p.522, 17ff.
Zu Ottos Verhältnis zu Gilbert vgl. Gerhohi Reichersb. ep. (Pe z, Thes. aneed. 6,1,570=Migne 193, 586D. 587A und 590D. 591A, vgl. 590BC) alias lanta scripsimus ad mset vestros clericos valenter litteratos, ut hie videatur superfluum dieta repetere, cum.. . Gil-bertus tunc fuerit per vos et vestros erga me verisimüiter excusatus, quod non ita senserit,cuius ideo forte sententiam posuit, quia eam in glossis antiquioribus invenit (vgl. MG. Lib.de lite 3, 275, 35—42) und vorher p.565 Nuper venu in manus nostras quidam libellusvestrae prudentiae destinatus, tamquam a vobis examinandus et approbandus. Qui cum doc-Irina magistri Gilberti sit contextus, qualem in glossis eius deprehendimus et reprehendimusin scriptis, quae antehac vobis et vestris misimus. Bildliche Darstellungen Gilberts mit Be-ziehung auf seine Lehrtätigkeit befinden sich im Basil. (O) II 24 s. XII (Boethius-kommentar), vgl. Grabmann 2, 409f.
a) Kommentar zu Boethius opuscula sacra. Gilbert sagt imProlog zu diesem seinem Hauptwerke, daß er vielfacher Aufforderung ge-horche, indem er die Arbeit übernehme, und kündigt das große Thema an,nämlich über Gott zu sprechen. Er werde nichts von sich hinzufügen,da er ängstlich bemüht sei, von den authentischen Auslegern der hl. Schriftnicht abzuweichen, obwohl einige Toren 2 das behaupteten, die zwar nichtsgelernt hätten, aber alles wüßten und anderer Leute Geschäfte führten. 3Beinahe die Hälfte der umfangreichen Vorrede wird zu Ausfällen gegendie gefährlichen Nichtswisser verwandt, und Gilbert schließt mit denWorten,daß seine Schrift geistig hochstehenden Lesern mit den authentischen christ-lichen Schriften so übereinstimmend vorkommen würde, daß sie nicht als
larius vgl. Berthaud p. 75f. (nach Hau- 2 Er nennt sie (Grabmann, Gesch. d.
reau 1,448); doch ist bei der Gewissen- schol. Methode 2, 417 n.3) quidam um-
haftigkeit Ottos wohl am Lehrer Hilarius porum nostrorum Ennii atque Pacomii (Pa-
festzuhalten. cuvii?), so wie später Johann von Salis-
1 3 prol. p. 131 Sicque fit etc. = In lib. bury einen Cornificius einführt.
Boeth. de praed. pers., Opera ed. Basil. 3 Excussi propriis aliena negotia curant
1570 p. 1176; Chron. 8, 34 p. 455 = In lib. Hör. Sat. 2, 3,19f.Boeth. de trin. ib. p. 1129.