Druckschrift 
3 (1931) Vom Ausbruch des Kirchenstreites bis zum Ende des zwölften Jahrhunderts
Entstehung
Seite
72
Einzelbild herunterladen
 

72 Erster Abschnitt. Die Theologie und Philosophie

col. 117BC, Neukirch S. 15, Roth 7, 112. Zum Eintritt ins Kloster vgl. Vita 4col. 119 ff., Neukirch a. a. O. S. 19 ff. und Roth 7, 112 ff. Zeit der Vita Romualdivgl. Neukirch S. 24 und 91; Klostergründungen Roth 7, 114 f. Sorge für die Biblio-thek Opusc.14 (Migne 145, 334) Librorum quoque numerum non minimum dereliquimus,ut fratribus nostris , . . meditandi copiam praeberemus. Bibliothecam namque omniumveteris et novi testamenü voluminum licet cursim ac per hoc non exacte vobis emendarecuravimus. Ex passionibus quoque b. martyrum, ex homiliis s. patrum, ex commentariisallegoricas s. scripturae sententias exponentium, Gregorii scilicet, Ambrosii, Augustini,Hieronymi, Prosperi, Bedae, Remigii etiam et Amalarii insuper et Haimonis atque Pascha-sii, divina gratia nostris allubescente laboribus, plures libros habetis . . . Ex quibus nimi-rum codicibus nonnullos pro nostra possibililate correximus.

Zur Ablehnung der Wissenschaft Opusc. 45 (Widmung) Migne 145, 695A quamcaecam philosophorum sapientiam disceres . . . quam liberalium artium non dicam stu-diis sed stultitiis insudares; Opusc. 11, 1 col. 232B Platonem latentis naturae secretarimantem respuo, . . . Pythagoram parvipendo, Nicomachum quoque tritum ephemeridi-bus digitos abdico, Euclidem . . . aeque declino, cunctos sane rhetores . . . indignoshac quaestione decerno. . . . Quid enim insanientium poetarum fabulosa commentalQuid mihi tumentium tragicorum coihurnata discrimina? Desinat iam comicorum turbavenena libidinum . . . effluere, cesset satiricorum vulgus suos clarnos captoriae detrac-tionis amaris dapibus onerare; non mihi Tulliani oratores . . . trutinent verba, nonDemosthenici rhetores . . . argumenta versuta componant; vgl. außerdem Opusc.14,4 col. 689 C; 45,8 col. 701 D; 53,1 col. 791C. Zur Ablehnung historischer Arbeitenvgl. Opusc. 13, 23 col. 324C. Zur Bildung des Neffen in Cluni vgl. Ep. 6, 3 1 (Migne144, 373C); zu Hildebrand Opusc. 32, 9 col. 560C. Benutzung von Cicero 2 Opusc. 49, 7col. 727AB für die Geschichte von Zeuxis (Gic. de Invent. 2, 1), von Livius (21,1)für den Eidschwur des jungen Hannibal Epist. 7, 3 col. 437 D, von Petron (ob unmittel-bar?) Opusc. 40, 8 col. 658 AC für die Geschichte vom Kaiser Tiberius und dem Ver-fertiger des unzerbrechlichen Glases, von Sueton (Tib. 42 Epist. 2, 6 col. 270 C für Tiberius'Spitznamen, für Gellius Opusc. 33,1 col. 561B quod sicut Gellius ait, Alexander som-niavit ne somniis crederet, 3 zu Eutropius Ep. 1, 21 col. 252 D und Opusc. 39, 4 col. 648 A,zu Isidor Ep. 6, 9 col. 390 C. Dichterstellen werden angeführt Epist. 6, 32 col. 430 B;Serm. 57 col. 821C, 73 col. 917C und 916D; Opusc. 18 Dissert. III col. 416C; 51,14col. 763B; 54, 4 col. 799A. Ueber die Kenntnis des Physiologus vgl. Endres a. a. O.S. 32 und n. 3, nämlich Epist. 1, 15 col. 232 BD (hier ist Blephas in elephas zu ver-bessern, auch bei Endres); 1,16 col. 236D. 237A; 2,11 col. 276C. 277D. Opusc. 20(Widmung) col. 442D; Op. 23, 2 col. 475GD; Op. 53,1 col. 791D und 792B.

Wichtiger, auch für die Ueberlieferungsgeschichte des Physiologus, ist, wie schonbemerkt, daß das Werk in Opusc. 52 ganz hineingearbeitet wurde, um das angeblichnatürliche Verhalten der Tiere gleichsam ins geistliche Ordensleben zu übertragen.Von Kap. 330 ist der Physiologus benutzt, aber doch so, daß viele Erzählungen ausder Neuzeit eingeflochten werden, wie das Petrus überhaupt liebt. Merkwürdig ist dieErzählung Kap. 5 von den lapides igniferi qui masculus et femina nuncupantur et di-cuntur pyroboli. Qui nimirum cum a se invicem procul sunt, non accenduntur; si verofemina appropinquaverit masculo protinus ex eis ignis egreditur ita ut omnia, quae circamontem sunt, flammis vaporantibus exurantur. Der Bericht erstreckt sich vom Löwenbis zum Walfisch, doch wird in einigen Kapiteln über mehrere Tiere gehandelt. Eineandre reiche Fundgrube für allerhand wunderbare Erscheinungen boten dem Petrusfür das 11. Kapitel von De divina omnipotentia (Migne 145, 613C614B) Solinund Isidor, 4 falls er das ganze Stück nicht aus einer zusammenhängenden Quelle ge-nommen hat. Verwandte Stoffe finden sich übrigens bei ihm auch Carm. 178, 4. 7 f.(Migne 145, 965B) und 190, 1 col. 966G. 6 Zu erwähnen ist auch die Geschichte,die Epist. 5,1 (M. 144, 337A) und Opusc. 36,12 (M. 145, 615B) fast mit den gleichenWorten erzählt wird Philosophus quidam nocte dum stellarum cursus et meatus siderum

1 Ist an Hugo von Cluni gerichtet. 10. Solin 32, 35. 35, 8. 45, 18; das letzte

2 Vgl. Opusc. 45, 7 col. 700 D sicut Tullius Stück über die Insel Thilon und ihre Wun-loquitur ut, Virgilius poetatur (das Wort derbäume ist anderer Quelle entlehnt undkommt mehrfach vor, es stammt aus findet sich auch nicht bei Leo archipres-Priscian). biter ed. Pfister p. 111 VIII. X. Petrus

3 Dies steht aber nicht bei Gellius. verweist hier sogar auf authentische Be-

4 Migne 145, 613C614B. Die Stellen richterstattung col. 614B Sicut enim re-aus Isidor sind Et. 16, 13, 2 f. 16, 4, 4. 5. ferunt qui se vidisse testantur.

6. 14, 6, 34 (vgl. zum Agrigentinus sal 6 Dieser Vers = Carm. 178, 7.auch Carm.167 Migne 145,963C). 13,13,