CHRON. S. GODEH. HILDESH.

4*3

o

Incipit prologus infecundum librum.

HIc gradum confiftere confilium fuit, Abbatibusque univcrfis, ä primaMonafterii originead reformationem usque deductis,novum librum inchoare.ut vitam novam novus liberloquatur. Perfecvtoigiturpriorelibro, quempluribusexpartibus unumconfecimus,aggredimuralterum de reformatione lpfa, deq; reformationis Abbatibus cudendü.Secundo libro nichil opuserat, cum prasfertim id fimili in re raro admodum viderim. Sed quia novam ferme rem, utdixi, facturus fum,haut ab re vifum eft.novae rei novum dare librum; liceatque michimeauti opinione, quemadmodum aliis fua. Quot homines, ait ille, tot fenfus. Suus cuiquemos eft. Sed priusquam de Monafterii noftri reformatione ejusdsmque Abbatibus, (quan*quam ipfius folius, efTe fatis noflro inftituto videatur) dicermis; pauca, (quoniamfic Hey-nemanne cogis,) de fönte atque origine reformationis Germania: pene omnis Ordinis, maxi-me noftri, recenfenda funt, ut id, de quo fermo inftitutus eft, magis ac magis in aperto fit.

FinitPrologusLibri feeundi.

7. De ortu reformationis, qu& Bursfeldenßs appellatur.

Rtus reformationis Bursfeldenfis neque perdiu fuit, neque valde proeul quaerenduseft. Proxime nos eft , in Epifcopio Hildenesheimenfi. Album Caflrum vocatum_j,Monafterium Canonicorum Regularium. E fönte alieno noftrx reformationis rivuliderivati. Album Caflrum fons eft proximus, rivus Clufa, feeundus Campus ruflicorum, id eft Burs.feldia, utrumque noftri Ordinis, hoc in dioecefi Moguntiaca, illud in Hildenesheimenfi, am-bo inSaxonia. Itaque quoniam Clufa reformationis primum, Clufenfes reftius denominandieifemus , non Bursfeldenfes, quod eft ordine feeundum. Jam illud nomen amifit, iftudretinet, ordine praepoftero, feeundo in primum commutato, quemadmodum fuo loco di-cemus.

Gerhardte* Magnus erat Vir juxta nomen fuum magnus atque doftisfimus , TheologiacProfefibr, Daventrienfis patriam, cujus Divinum ingenmm atque docirinam in libris, quosedidit , nofle licet. Auftor vitarum de communi vita Clericorum. Hie fimul ac hunc vi-vendi ordinem condiderat Daventri£,(ea eft civitas veteris Saxoniae opulenta,) Wmdcnfem_,,Monafterium Canonicorum Regularium ultima voluntate petierat sdificari. Poft mortemplerique mifli funt ex difcipuüs ejus ad regulam Divi Auguftini diverfaturi. Quo, ubi ve-nerum, vitam Canonicorum aifumferunt, fine juftae caufa querelae viventes. Poft Winden*fem fundatur Nortborn obfervantiae ejusdem in Dicecefi Monafterienfi. Qttone Epifcopo , quifuit frater Johannis Epifcopi Hildenesheimenfis de Hoja. , aflentientc. Ex Nortbom de ob-fervantia Windefemenfi reformationem capit Wittcnborch. Wittenborck primd non RegulariumCanonicorum fuit. Septem ibi inclufi habitare fohti usque in eum diem, quo Clementinaedivulgatae fuerunt contra Bachardos atque Beginas. Tunc (quia & ipfi fine probata aliqua_»regala vitam vifi funt duecre religiofam,) metuentes eisdem malediftis innodari, confilioDtcani Mantit Santli Mauritii , Canonici fiuntReguläres ex folitariis , Priore femper manen*te inclufo ob primam loci inftitutionem. In qua vita cum aliquamdiu piogresfi fuiifent,tandem ä femita refti aberrantes, viamSan&ae Regulas corruperunt, inobedientts, impudi-ci, proprietarii fa£li. Dum fic vivitur , & in talibus vita eorum ; interim Windefemenfisreformationis redolentisfimus odor longe jam Iateque diffufus ad eos usque penetravit: ibireifte vivi, ibi ad Sancbe converfätionis normam ambulari, ibi falutem animarum operari.Itaque Spiritu Dei attafti intrinfecus ad cor redeunt, ac ultro, nemine poft Deum adhor-tante, ad Capitulum Generale mittunt, feque fuumque Monafterium uniri cum illoramoran-tes. Priori in Northorn negotium datum. Qui, ut paucis agam, unitione fada, Rembmum,domus fua: Profeflum, Priorem illis conftituit.

II. Ab hoc ergo Monafterio Wittenborch diverforum Ordinum fexuumque in Saxoniajegreffa reformatio eft. Et quidem aliorum nofträ ad prafens nichil intereft: De noftrorumprofequendum. Igitur fupra memoratus Rembertus de Northorn Prior in Wittenborch, ac Joban-nes deNortbem noftri Ordinis, a Concilio Baßlienß poteftate aeeepta reformandorum Mona-fteriorum utrique fui ordinis, compellcndique invitos ad obfervantiam regulärem, fimul percenfurasEcclefiafticas fimul potentiabrachiifecularis: primum omnium exOrdinenoftroC/^wreformareaccingitur,coramasfiftenteDuceBrunswicenfiO.'w»fA/ö»of«/öregionisDomino; quianemofacilereformatur nifi coatlus a vi majore.Abbasvero C/#y?«/fr,cumabhisdereformandoaeeepit, &fa£ta&fermon«repugnavit, neque Prioris, neque Ducis didto obedivit. Rem-benus Abbatem ubi cernit male pertinacem, Ducalem Poteftalem adhortatur prehendere vi-rum , atque in vineula duci jubere. Dux pereunftatione fafta, liceretne fibi manum mit-rere inChriftum Domini, refponfioneque reddita, licere au&oritate Concilii Bafilienfis, pro-pius fe conferens ad Abbatem , duorum Vobis, inquit, optio datur: aut reformationem ac-cipite, aut in carcerem meum abite. Utrum mavultis, fumite, & dum licet adhuc, vobis

Fffj ipfe