73. 1587 61
Quae habuimus, quae corradere potuimus, eius fidei coramisimus: Augustnosmetipsos in eius veluti clientelam dedimus: in eo solo plerique 15spes omues suas defixerant, et ab eo exspectabant, quae exspectariab viro principe poterant, et a principe, qualem eum etiaranumiudico, cui religio, cui pietas curae, cuius rationes cum nostrisconiunctae et connexae, cuiusque res etiam hie cum nostris agi etverti videbantur. Quae eius consilia sint aut fuerint, non faciledixero: quid cogitet, quo tendat, nescio: hoc scio, numquam eumconsilia sua mecum communicasse, numquam eum animum mihisuum aperuisse, et ita mecum egisse, quasi aliena, non nostranegotia traetaret. Quod mihi et antea semper valde ineivile etalienum a commodo rerum nostrarum videbatur et nunc valde sus-pectum est. Certe quorsum illa tarn secreta consilia evadant,
peccata essent, emendarentur: et ad id operum suam omnem largissimepollicitus est." Die Verhandlungen mit den Truppeu wurden nichtdurch ihn geführt, sondern durch Unberufene, „qui ... me a suis con-siliis proeul habuerunt"; ebenso hatten sie es vormals mit dem Kf.Truchsess gemacht, den sie angeblich zur Reformation der^Kirchennach Westfalen wegschickten und der den Eückzug seiner Helfer nach
Heidelberg erst nachträglich erfuhr..... Sie haben das Angebot
vieler trefflicher Männer abgelehnt, wie z. B. des Pommern Ulrichvon Schwerin [vgl. Br. J. C. II. 435; hier No. 39], der 4000Knechte und „ad 1000 equitum apparatum" 25000 Taler anbot.Chastillon haben sie nicht rechtzeitig zur Eile gemahnt. . . „JoannemCasimirum nos ducem non petiimus: ipsimet eius ministri ducem eumuobis futurum spem fecerant." Die Kosten für einen fürstlichen Führerberechnete ihm L. Wilhelm auf monatlich 2000 fl.; heute hat der ge-ringste „e praefectis" 2000 Kronen, d. h. 3000 Taler, Buch mindestens3000 Kronen. Roishausen, Volrad von Mansfeld, selbst Pr. Wolfgangwaren voll Rücksicht für die französischen Führer und Berater.„Hie vero baro a Thona imperium in omnes copias statim usurparevoluit et non Germanis solum, sed Helvetiis etiam invitis imperat:quod ipsum absque mandatu suo fieri . . . Joa. Casimirus mihi pro-fessus est, memor ipsum in Belgio imperium comitis de Bossu toler-asse." Empörte Aeusserungen über die gegen ihn, den treuen Dienerder Kirche Gottes, gerichteten Verdächtigungen dieser „hominesnovuli". Dagegen weiss er, „transactionem cum praefectis faetamprius in aulain imperatoris quam ad me pervenisse." . . . Seine durchBongars in Naumburg überreichte lateinische Schrift [vgl. No. 56],die B. für Kurbrandenburg übersetzen Hess, ist wie er hört jetztdeutsch veröffentlicht worden. . . Vor einigen Jahren schon sagte ihmL. Wilhelm, da J. C. Deutschland nicht verlassen dürfe, müssten sieeinen anderen fürstlichen Feldherrn, daneben aber andere Oberstenals die vormals von J. C. gebrauchten suchen. „Quae opus erat, . . .J. C. retuli. Tum vero harpyiae illae et hirudines nostrae Beutrichiuset post cum La Huguerie aliique clamare omnino necesse esse, utipsemet . . . J. C. exercitui adesset, et adfuturum polliceri. Intereaconsilia sua clam me habere, prineipem ipsum bonum et facilem aver-
tere coeperunt.....Ille . . La Huguerie, omnium mortalium im-
pudentissimus et fallacissimus, is est, qui in Belgio semina illadiscordiae inter . . J. C. et prineipem Uraniae iecit et pertracto insuos partes .Beutrichio omnia istic ita turbavit, ut ruere ex eo coepe-rint ruantque etiamnum hodie. Et ille ipse, ex quo in aulam palatinamvenit, rebus nostris oraculum fuit." Man muss daher jetzt La Hug.Abwesenheit bei J. C. auszunützen suchen (Marb. a. a. Ü. III. Or.).