344 1586 417.

27. Januar relligionem reducendo cogitare. 1 ) Quod quidera opus praeclarum6. Februar est et g j succe( j ere (;, n0 n solum S. S. laudem immortalem, sed etuniverso imperio, imprimis autem ecclesiae catliolicae summumpareret fructum et utilitatem. Ad quos S. S. tarn pios tamqueegregios conatus iuvandos nulhis catholicorum principum committeredebet, ut sua opera desideretur, quinimo unusquisque ad hoc opuspromovendum suapte sponte pronus esse debet. Uti nos quidempro nostra parte hoc S. S. propositum non probamus tantum, verumetiam pro viribus adiuvare parati sumus, idque tanto raagis, quodS. S. in ea opinione videmus, hoc nos libenter esse facturos. Neefrustra sane S. S. hanc de nobis spem concipit; siquidem omnia,quae pro amplificatione et conservatione sanct raae sedis aposto-licae unquara facere possumus, lubenti animo ac indefesso laboresumus agressuri. Sed vehementer dolemus, quod hoc temporenullam huic negotio viam apertam videmus. Nam etsi ipse duxpro sua persona, ante haec tempora, a catholica fide non ita pror-sus alienus, quin haud difficulter reduci posse visus sit, certumtarnen est nullum ex suis relligioni catholicae favere. quinimoomnes, et praesertim eos, quorum opere in rebus arduis et secre-tioribus consiliis uti solet, acerrimos hostes et sectarum nostri tem-poris pertinacissimos propugnatores esse constat. Hinc frustraneumsimul et periculosum forefc, cum ipso duce de hoc negotio perliteras agere. Nam sive literae in suorum manus inciderent sivealiis modis hoc patefieret, aut bonus affectus ac zelus, si quem ergarelligionem catholicam habet, supprimendus eademque relligio etvoce et scriptis publice prorsus detestanda, aut, si nollet, extremumsibi vitäe discrimen certo pertimescendum atque expectandum foret.Sui enim subditi et potiores quidem ex nobilitate ipsi alias infensisunt, prouti non multis abhinc annis plurimi insidias in ipsumstruentes, veneno etiam interimere' conati, qui deinde detecto sce-lere ac fraude extremo supplicio affecti sunt. Quod si mutationemin relligione facere tentaret, iam in ipsius necem coniurarent prae-cipui eumque e medio sustollendi inde causam arriperent. 2 ) ■ Sedet nobis ipsum ducem personaliter conveniendi nulla hoc temporeadest occasio vel praetextus, verum absque causa aliqua in Saxoniam,uti a nobis non parvo intervallo remotam, proficisci et inconsultumesset et frustraneum penitus; nee causam ullam eo proficiscendipraetendere possumus, praesertim cum hisce periculosis temporibuset motibus nostris provineiis anterioribus longius abesse non licet.Accedit, quod ipse dux non ita pridem cum prineipis Anhaldinifilia matrimonium contraxit, quae ut omnis ea familia Lutheranaeseetae pertinaciter est addieta, sie pedibus manibnsque nitetur, ne